In de vijftiende eeuw brachten de hertogen van Bourgondië vele vorstendommen in de Nederlanden onder hun gezag. Daarmee legden zij de basis voor de moderne staten Nederland, België en Luxemburg. De Bourgondische machtsovername leidde tot een snelle vernieuwing van bestuur, rechtspraak en financiën.
In De hertog en zijn Staten staan het proces van de eenwording en het karakter van de unie centraal. Robert Stein beschrijft vernieuwing en continuïteit tegen het decor van de snel veranderende politieke, sociale en economische omstandigheden. Het succes van de Bourgondische dynastie wordt gespiegeld met het failliet van de oude vorstenhuizen en de teloorgang van het feodale bestuur. Op de achtergrond blijken de machtige steden een steeds belangrijker rol te spelen. Alleen met hun steun was de unificatie van de Nederlanden mogelijk, maar die steun gaven zij niet belangeloos.
Most general readers are probably going to find this monograph too technical to hold their interest, though for me it hit a certain sweet spot, as I've had this question for awhile as to why there was even a polity of Burgundy. The short answer is that the Burgundian dynasty was able to use arms, money, and the promise of better government to sweep away the ramshackle local dynasties of the Low Countries, and build what Stein calls a composite monarchy; at least until Charles the Bold overreached in trying to create a monarchy recognized by France and the Holy Roman Empire alike. The basic conclusion that Stein comes to is that there really wasn't a Burgundian state, but the foundations for the existing states of the Low Countries were established.