ชีวิตและแนวคิดของเจ้าสำนักเอกซิสเตนลิสม์ ปรัชญาชีวิต ฌอง-ปอล ซาร์ตร์

by พินิจ รัตนกุล

แม้ฌอง-ปอล ซาร์ตร์จะมิใช่ผู้ให้กำเนิดเอกซิสเตนเชียลิสม์ในความหมายเคร่งครัด กระนั้นก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเขาเป็นผู้พัฒนาวิถีทรรศน์ และจัดระเบียบแนวคิดนี้ให้เป็นระบบ อีกทั้งเผยแพร่และประพฤติตนกลมกลืนกับความคิดความเชื่อที่เขาฟื้นฟูบูรณะขึ้น จนอาจกล่าวได้ว่า "เอกซิสฯคือซาร์ตร์ ซาร์ตร์คือเอกซิสฯ" หรือจะพูดว่าเป็นเจ้าสำนัก "ตัวจริง" ก็ยิ่งไม่ผิด

ปรัชญาเอกซิสฯของซาร์ตร์ทรงอิทธิพลทางความคิดอย่างยิ่งต่อคนรุ่นใหม่ในยุคสมัยของเขา โดยเฉพาะสาระสำคัญที่ว่า "มนุษย์คือเสรีภาพ"

แนวคิดดังกล่าวไม่เพียงชี้ทางสว่างให้คนหนุ่มสาวตระหนักถึงการดำรงอยู่มีศักดิ์ศรี หากยังกระตุ้นเตือนให้ต่อต้านการครอบงำหรือกดข่มเนื้อแท้แห่งความเป็นมนุษย์ในกรณีต่างๆ อีกด้วย

กระนั้น แนวคิดเอกซิสฯของซาร์ตร์ก็ถูกแปรค่าตีความไปตามจริตของแต่ละคนในเวลาต่อมา มากครั้งบ่อยคราออกจะปนเปื้อนไปด้วยรสนิยมและอารมณ์ส่วนตัวมากกว่ายึดกุมแก่นแกนอันเต็มไปด้วยเหตุผล จนบางทีเสรีภาพในความหมายเอกซิสฯของซาร์ตร์ถึงขั้นแปลงร่างเปลี่ยนรูปไปเป็นคนละโลก

ฯลฯ

224 pages

First published September 1, 1990

Reviews

[Sura Siri]

กลั่นกรองสรุปปรัชญา ของ ฌอง-ปอล ชาร์ตร์ โดยอาจารย์พินิจ รัตนกุล (อาจารย์สอนปรัชญา มหาวิทยาลัยมหิดล) ฌอง-ปอล ชาร์ตร์ผู้เที่ยึดถือปรัชญาเอกซิสเตนเซียลลิสม์ (
Existentialism:อัตถิภาวนิยม เน้นการใช้ชีวิตในแบบปัจเจกบุคคลหรือก็คือยึดถือตัวเองเป็นหลัก และมีความเชื่อเรื่องเจตจำนงเสรี ที่แต่ละบุคคลมีสิทธิที่จะทำอะไรก็ได้) แบบเข้มข้น

แน่นอนว่าการสาธยายปรัชญาของ ฌอง-ปอล ชาร์ตร์ โดย อ.พินิจ รัตนกุล เป็นงานเขียนที่บรรยายออกมาให้เข้าใจได้ง่าย ซึ่งการมีเจตจำนงเสรีในมองมุงของฌอง-ปอล ชาร์ตร์ มีหลักเกณฑ์ ข้อสนับสนุนให้เชื่อได้ว่าการมีเจตจำนงเสรีเป็นผลดีต่อมนุษย์เองรวมไปถึง เป็นผลดีต่อโลกด้วย

[Echo]

เป็นแหล่งข้อมูลที่ยอดเยี่ยมสำหรับผู้ที่เริ่มต้นศึกษาปรัชญา หนังสือเล่มนี้สามารถสรุปแนวคิดที่ซับซ้อนให้เข้าใจได้ง่าย เป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับผู้ที่สนใจในแนวคิดอัตถิภาวะนิยม เนื้อหาถูกนำเสนอในลักษณะที่เข้าถึงได้สำหรับผู้อ่านทั่วไป ขอแนะนำสำหรับผู้ที่ต้องการพื้นฐานความรู้เบื้องต้นในสาขาวิชานี้ สามารถไปต่อยอดเล่มอื่นๆของซาร์ตร์ได้เลย รวมถึงนิยายของเขาด้วยเช่นกัน

[weun]

เนื้อหาในเล่มค่อนข้างเข้าใจง่าย เหมาะสำหรับ starter ที่ต้องการรู้เกี่ยวกับปรัชญา existentialism ในมุมมองของ sartre แต่เราดันมาตกม้าตาย part สุดท้ายที่เขียนเปรียบเทียบในแง่ของพุทธศาสนา อันนี้ส่วนตัวเรามองว่าแอบอ่านยากนิดนึง แต่ก็พอเก็ทโดยรวมที่ผู้เรียบเรียงจะสื่อ ใครสนใจศึกษาแนะนำเล่มนี้เลยค่ะ อ่านง่าย

[Dheerapol]

เหมือนสรุปแนวทางปรัชญาสายเอกซิสเตนเชียลิสม์ แต่ไม่ได้ลงรายละเอียดมากนัก เหมาะสำหรับคนที่ต้องการเริ่มต้นศึกษา เนื้อหาครอบคลุมดี

[Dheerapol]

เหมือนสรุปแนวทางปรัชญาสายเอกซิสเตนเชียลิสม์ แต่ไม่ได้ลงรายละเอียดมากนัก เหมาะสำหรับคนที่ต้องการเริ่มต้นศึกษา เนื้อหาครอบคลุมดี

[Kaitong Kook Kook]

คือไม่รู้อะไรเกี่ยวกับลัทธินี้เลยแฮะ แต่รู้สึกว่าอ่านเพลินดี เหมือนเป็นความรู้พื้นฐานด้วยมั้ง มันไม่มีอะไรซับซ้อนเท่าไหร่ ชอบนะ