Musa'nın Uykusu

by Tuğba Doğan

Çünkü Musa başından beri ayrılmayı bilmiyordu. Yaşamak için ayrılmak gerektiğini bilmiyordu. Dünyaya geliş hikâyesinde bütün hayat hikâyesinin kalbi saklıdır, kaderinin şifresi bu ilk sahnede, gecikmeli gerçekleşen doğumunda gizlidir. Nasıl annesinin karnından vakti geldiğinde ayrılamadıysa daha sonra da hiçbir yerden hiçbir şeyden zamanında ayrılmasını bilmeyecekti. Sıcak su musluğunun, kış yağmurunun, komşu kadının halı silkelediği balkonun altından; yaya geçidinin, yürüyen merdivenin, tren raylarının üstünden, çatapat patlatan oğlanların, hasta sokak köpeklerinin, can çekişen kedilerin yanından. Son olarak da yangından. Musa ayrılmayı bilmiyordu. Oysa hayatta kalmanın koşulu doğru zamanda ayrılmasını bilmektir. Önce anne karnından ve sonra da sırasıyla her şeyden.

Tuğba Doğan'ın ilk romanı Musa'nın Uykusu, güncel bir hikâyeyi masalsı bir dil ile sinematografik anlatımı harmanlayarak aktaran, kurgusu sağlam yapısıyla okuruna dinlemeye değer bir sonat sunuyor. Hakikatin dile gelmesi meselesini yazının açmazında usulca kurcalayan Musa'nın Uykusu hem naif hem ağırbaşlı, hem tekil hem çift ruhlu bir hipnoz seansı.

Genres: Turkish Literature

156 pages, Paperback

First published March 1, 2014

About the author

Tuğba Doğan 1981’de doğdu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nü bitirdi. Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yüksek Lisans programından “Kaybetmenin Anlatısı: Mai ve Siyah, Huzur ve Tutunamayanlar” başlıklı teziyle mezun oldu. Çeviri ve denemeleri Cogito, Toplumbilim, Notos, Yeniyazı gibi dergilerde ve çeşitli derleme kitaplarda yayımlandı. Çevirmenlik ve senaryo yazarlığı yapıyor.

Reviews

[Konserve Ruhlar · Rating 3 out of 5]

İlla ki bir kıyaslama yapmak zorunda değilim ama kitabı okurken sık sık Şule Gürbüz'ü hatırladığımı söylemek istiyorum. Zaman zaman anlatıcı olarak da karşımıza çıkan Zeliha karakterinin iç dünyasına yapılan ve çoğunlukla bilinçakışı yöntemi ile aktarılan satırlar, ilk zamanlar katma katman güzelleşen paragraflarla farklı bir roman okuduğum hissini verdi. Ama tadına doyamadığım içsesler birden Zeliha'nın işyerindeki karakterlerin de anlatılmaya başlanmasıyla karmaşıklaştı ve bana göre ( ben daha çok Zeliha'nın kendi varlığıyla olan sorunlarını anlattığı içsesleri okumayı isterdim) gereksiz detaylarla doldu. Yine de bu şekliyle de iyi gidiyordu roman. Tuğba Doğan'ın kesinlikle güçlü bir kalemi var ve kullandığı dil epey tatmin edici. Ama sonra romanın içinde roman kısmı, (okuyanlar belki bana katılmayacaklardır) Semendername bölümü beni en zorlayan bölüm oldu. Orada anlatmak istediği felsefenin içine giremedim. O kısmı özümseyerek, kafamda hiçbir soru işareti kalmadan kitabın final kısmını okumak isterdim. Ama tıkandım kaldım o noktada. Satırlar akmadı. Yazarın kullandığı dil ve anlatmak istediği mesele beni etkiledi. Yeni kitaplarını da mutlaka okumak isterim.

[booksofAhu · Rating 2 out of 5]

Roman doğumda nefessiz kalan ve bu yüzden engelli olan Musa'nın annesi ile birlikte yanması sonucu bakımı için ablası Zeliha'nın evine gelmesi ile başlıyor.
Zeliha kendinden yaşça büyük ablası, abisi ve anne babasından farklı bir çocuk. Musa'yı yandaş olarak beklerken hayat farklı bir yön alıyor.
Zeliha'yı sevdim, uzun zamandır engelli bireyi konu alan bir romana denk gelmediğim için, üstelik bunu da çok gerçekçi ifade ediyor, benim için ilgi çekiciydi.
Sonra romanın ortasında bir anda dergiden yayınlanmak üzere Zeliha'nın hikaye fikirlerini ve "Semender" adlı hikayesini okumaya başladım.
Ve bu romanın düştüğü yer oldu. Yazar açısından hikaye roman ile ilişkili olabilir ama okuyucu olarak bu bana geçmedi.
İlk kitaplarda yazarın söyleyeceği herşeyi başka şansı olmayacakmış gibi bir kitapta söylemeye çalışması sıkça denk geldiğim bir durum. Editörlere burada iş düşüyor.
Sonuç olarak Zeliha'nın yazdıklarını değil kendisini okumuş olsam 4* alabilirdi.

[Özlem Güzelharcan · Rating 2 out of 5]

Çok büyük beklentilerle başladım ve ilk sayfaları gerçekten severek okudum ama sonraları kitabın beni çok yorduğunu farkettim. Bunun öncelikli sebebi tekrar eden cümlelerle dolu sayfalardı. Gerçekten etkileyici, vurucu cümleler var mesela ama aynı cümleyi aynı şekilde aynı sayfa içinde 3 kez okuyunca etkisini yitiriyor maalesef. (Bkz. ‘geç doğum’ muhabbeti) Bir diğer sebep de sanırım kitabın çok karamsar ve depresif tonlarda gezinmesiydi. Yine de yazarın dili umut verici.

[Olga Karaatmaca · Rating 5 out of 5]

Kurmacayı Kurcalamak Kitap Kulübü ile birlikte okuduğumuz ağustos ayı kitabı .Uzun süredir merak ediyordum.Konusu,kurgusu,özgünlüğü ve özellikle dili çok özenli .Bir oturuşta okudum diyeceğimiz ince romanlardan değil .Aile olmak,kardeş olmak gibi kavramlar ile ilgili belki zaman zaman düşündüğümüz ama dile getirmekten imtina ettiğimiz hassas sınırlarda dolaşan bir roman .Hani bazı yazarlar ve kitapları için çok geç tanışmışım diye hayıflanırız ya ,Musa’nın Uykusu benim için öyle bir roman oldu.

[divayorgun · Rating 3 out of 5]

Başlarda çok iyi giden sonraları düşen bir tempoyla biten bir kitap Musa'nın Uykusu. Evvelce Nefaset Lokantasını okumuş o kitap içinde aynı hissiyatı paylaşmıştım burada. Aslında hikayesi çok bilindik ama derine inmedikçe ben de yer edemedi daha doğrusu bir yerlerde asılı kaldı hikaye o yüzden ne çok sevdim ne de nefret ettim bu kitaptan ama Tuğba Doğan umut vaat eden yazarlardan.

[Arzu · Rating 5 out of 5]

bi' taş ağırlığındaki Musa..
geçmişe ve geleceğe zihnini kusan Zeliha..

Zeliha'ya el vermek, Musa'yı kucaklamak için okuyun derim..

[Sibel · Rating 5 out of 5]

Kitaba ilk başladığımda, özel bir çocuğa sahip bir ailenin içsel çatışmaları ve toplumsal zorluklarıyla ilgili bir hikaye bekliyordum. Ancak, bu eser beni beklediğimin çok ötesine geçerek tam anlamıyla ters köşe yaptı. Üç bölümden oluşan roman, her biri farklı bir zaman diliminde ve farklı bir duygusal yoğunlukta gelişen olaylarla örülü. Geç doğum (sürmatüre) nedeniyle serebral paralizi (palsi) adı verilen bir rahatsızlıkla dünyaya gelen Musa, ailenin dördüncü çocuğu olarak hayatına başlıyor. Kitabın baş karakteri ve aynı zamanda Musa'nın ablası olan Zeliha'nın ağzından dinliyoruz bütün hikayeyi. İlk bölüm Zeliha'nın, bir yangın nedeniyle yıllar sonra tekrar Musa'ya kendi evinde bakmaya başlaması ile başlıyor. Bu süreç, geçmişe dair hatıralarına dönüp, ailenin küçük bir kasabada geçen yaşamını yeniden hatırlamasıyla şekilleniyor. İkinci bölüm Zeliha'nın yayıncılık dünyasına adım atması, iş arkadaşlarını ve şimdiki hayatını anlatması ile devam ediyor. Üçüncü bölüm ise Zeliha'nın yıllar önce yazmaya başlayıp yarım bıraktığı "Semenderin Hikayesi" romanını yazmaya devam ederken çeşitli bölümleri Musa'ya okuması ile son buluyor.
Bir ilk roman olduğuna inanmak gerçekten güç. Yazar, derin bir felsefi altyapıyı ve akıcı bir dil ustalığını öylesine zarif bir biçimde harmanlamış ki, çevirmenlik geçmişinin de etkisiyle ortaya çıkan bu eser, tam anlamıyla bir düşünsel zenginlik sunuyor. Bergson’dan Proust’a, Nietzsche’den Tanpınar’a kadar pek çok önemli yazar ve düşünürün mirasına yoğun atıflarla şekillenen bu metin, okuyucusunu derin bir içsel yolculuğa çıkarıyor. Anılarımız, gerçekten hatırladığımız gibi mi yaşanmıştı, yoksa zamanla onları istediğimiz şekilde mi yeniden yapılandırdık? İnsan kaderin kurbanı mıdır, yoksa onu sevip bir dönüşüm aracı olarak kullanabilir mi? Yaşamak için ayrılmak, gerçekten şart mıdır?
Ve bir parantez açmam gerekirse, ikinci bölümde Zeliha'nın edebiyat dergisinde yazmak istediği konulara bayıldım. Ayrılmayı bir türlü bilmeyen Musa'nın sorumluluğunu yeniden üstlenen Zeliha’nın hikayesini okumak, gerçekten derin ve etkileyiciydi. Derinlikli bir roman arayanlara kesinlikle tavsiye ederim.

[Büşra · Rating 4 out of 5]

Bu kitabı ve yazarı nasıl ifade edebilirim bilmiyorum ama hayatımda kimseye ifade edemediğim ya da açıklayamadığım duyguları teker teker satırlarda gördüğüm bir kitap ve yazar oldu. Tuğba Doğan ile oturup saatlerce bu kitabı konuşmak istiyorum. Saatlerce nasıl benim duygularımı tek tek kelimelere dökebildin diye sormak istiyorum. Gerçek hayatta bunu yapabilme şansı elde edebilir miyim bilmiyorum ama belki de düşlerimde buluşuruz ve yoluma devam ederek ona ulaşırım.

[Ferhan Çevik · Rating 1 out of 5]

Umutla başlayıp sonrasında bir an önce bitmesini dilediğim bir kitap oldu. Sarıp kavrayamıyor bir türlü hikaye. Son bölüm aşırı zorlama olup koparıyor insanı, soğutuyor. Hasılı yazarında bir sayfada belirttiği gibi, "Bence insan belli bir olgunluğa erişmeden kurmaca yazmamalı." Aynı yazarın Nefaset Lokantası kitabına başlamakta tereddütle kaldım.

[elif kalafat · Rating 4 out of 5]

Tuğba Doğan'ı seviyorum. bu kitap bir nefaset lokantası olmasa da uzun zamandır kurgu okumayan biri olarak içimin kitap çekmesine vesile oldu. aldı götürdü, karakteri anlattı, tanıttı, içine girdim. zaman zaman sıkıldığım da oldu ama kurgu okumamın şanından olabiliyor bu :)

teşekkür ederim. quote da ekleyeceğim, çok güzel şeyler çizdim.

[Dilek Uzunoğlu · Rating 2 out of 5]

"Zamanında söylenmeyen elvedalarla, hakkıyla tutulmayan ve yeni yaşantılarla bastırılan yaslarla, üzerinden atlanıp da geçilmeyen çocukluk travmalarıyla velhasıl herkes kendi zehriyle zehirlenmiyor mu?"

"Birinin yüzündeki gülümsemeyi dondurmak. Zalim olmak bu."

"Bırakmıyorlar ki kendi felaketimizi yaşayalım! Bırakmazlar ki herkes kendi felaketini yaşasın. Kendi zihninin dehlizlerine, kendi hafızasının koridorlarına dalsın"

[Esra Çelik · Rating 3 out of 5]

Konu sağlık olunca insanın nasıl bonkörleştiğini oldukça iyi bilen sistemin diğer adıdır kapitalizm. Sayfa 7
Ev bir değirmendir; ruhlarımızı doğumdan ölüme öğütür. Sayfa 38
Bütün mesele sıkılmaktan kurtulmaya çalışmak değilse bir insan yanıbaşında başka bir insan tekini niye ister? Sayfa 106

[Sümeyye Uysal · Rating 4 out of 5]

“Orada Allah o kadar var ki hiç din yok. Orada o kadar güç var ki hiç iktidar yok. Orada o kadar zevk var ki hiç ten yok. Orada o kadar bilgi var ki hiç kitap yok. Orada o kadar rüya var ki hiç bilinç yok.”
Nefaset lokantasını daha çok beğenmekle birlikte bu kitabında da hissettiğim ama söyleyemediğim şeyleri kelimelere dökmesine yine hayran kaldım ama son bölümdeki sürrealist anlatımı olmamış yani asıl hikaye ile bağlantı zayıf kalmış.

[Hülya · Rating 3 out of 5]

Musa’nın Uykusu’nu birkaç ay önce okumuştum. Şimdi amacım aklımda kalan , bana bıraktığı hisleri yazmaktan çok geriye dönüp baktığımda neler okumuşumun kaydını tutmak . Kitap ilk yirmi sayfada beni içine çekti , baya sevdim hatta birkaç arkadaşıma da söyledim bunu , ama sayfalar ilerledikçe aynı duyguyu sürdüremedim. Yükseklerden düzlüğe iniyormuşum gibi@bir histi. Düzlükte her şey durağanlaştı , ilerlemedi gibi. Seneler evvel evlerinde çıkan bir yangından ağır yaralı kurtulan Musa ve ona bakan kız kardeşi etrafında dönen bir roman. Genelde aile bağları üzerine yazılmış metinleri seviyorum, ama kitaptaki karakter kız kardeş yanlış hatırlamıyorsam Semender adlı bir öykü yazmak istiyor . Karakter hikayeyi yazdıkça , sayfalar ilerledikçe kitap durağanlaştı. Belkide kitabı okuyup bitirdiğim dönem hislerimi taze taze paylaşsaydım daha olumlu konuşabilirdim. Yine de Korfu tatilime tatlı bir eşlikti oldu Musa’nın Uykusu .

[A. Rahman Terzi · Rating 3 out of 5]

Bana bir roman değil de birbiriyle neredeyse pek bir bağlantısı olmayan 3 ayrı hikaye okumuşum gibi hissettiren eser. İlk bölüm oldukça hisli ve dokunaklı, tespitler yerinde ve dili oldukça içtendi. İkinci bölümde ise sürekli bir aşağılama, kimseyi beğenmeme, kibirli ve depresif tarz beni boğdu açıkçası. Son bölümdeki sürreal anlatımın ise içine hiç giremedim desem yeridir. İnsana ve iç dünyasına dair yazını okumayı, kendimden parçalar bulmayı seviyorum. O yüzden ilk bölümdeki Musa ve Zeliha hikayesi devam ettirilseydi sanki çok daha güzel birşey ortaya çıkabilirdi sanki.

[Pinar Gokturk · Rating 2 out of 5]

Yazarla tanisma kitabim Nefaset Lokantasi idi. Nefaset Lokantasi’ni cok begendigim icin bu kitabina da buyuk beklentiler ile basladim: baslangic hikayesi ve ilk sayfalari beklentilerimi de asti acikcasi. Ancak neden sonra bilmiyorum romanin fazla dagilmaya basladigi, sanki her yerde her konuda bir sey soyleme gayreti varcasina dagildigi, hissine kapildim. Roman icindeki roman kismi yani Semendername ise cok yorucuydu, cok da anlayamadim ve butunlestiremedim sanirim. Ozetle, cok guzel, cok carpici baslayan ancak bir noktadan sonra inise gecen bir okuyucu deneyimi oldu benim icin.

[Melek Guler · Rating 3 out of 5]

Son bölüm beni hikayeden uzaklaştırmasaydı 4 yıldızı hak edebilirdi bence. Nefaset Lokantası'nı da okumuşken yazarın tarzını sevdiğimi ve takip edilecek son dönem yazarlar arasına eklediğimi söyleyebilirim. Karakterlerin duygularını okura çok iyi aktarabildigini düşünüyorum; uzun uzadıya yazmayacağım; son dönem ağlak/aforizma-kasma-meraklısı yazarlar arasından rahatlıkla siyrilabildi Tuğba Doğan, yani bence.

[Ismail Alacaoğlu · Rating 3 out of 5]

Güzel başladı, güzel de gidiyordu ama bir noktada koptu hikaye. Son bölüme kadar 4 yıldız verilebilecek bir romandı ama son bölümde o kadar dağıldı ve nihayetinde o kadar bir yere varamadı ki elim 3’ten fazlasına gidemedi, o da ilk iki bölümün hatırına.
Yazarın dilini beğendim açıkçası, Nefaset Lokantası’nı da okuyacağım.

[Elif Arslan · Rating 4 out of 5]

Bazı romanlar bizi gerçek dünyadan alır gerçeküstü bir dünyaya, metafizik bir evrene taşır. Tugba Dogan’ın kaleme aldığı Musa’nın Uykusu tam da böyle bir kitap. Ama bunun yetinmiyor. Bir de hakikat ötesinden bakarak hakikatı sorguluyor ve bize de sorgulatıyor. Devamı @okurken.yazdiklarim bookstagram.

[Zeynep Çiçek · Rating 4 out of 5]

Doğru zamanda ayrılmasını bilmeyen herkes kendi artık hayallerinin atıklarıyla,kendi dışkısıyla,yani kendi zehriyle zehirlenmiyor mu?Zamanında söylenmeyen elvedalarla,hakkıyla tutulmayan ve yeni yaşantılarla bastırılan yaslarla,üzerinden atlanıpda geçilmeyen çocukluk travmalarıyla velhasıl herkes kendi zehriyle zehirlenmiyor mu?

[Ilknur Kcr · Rating 3 out of 5]

“ Doğru zamanda ayrılmasını bilmeyen herkes kendi artık hayallerinin atıklarıyla, kendi dışkısıyla yani kendi zehriyle zehirlenmiyor mu? Zamanında söylenmeyen elvedalarla hakkıyla tutulmayan ve yeni yaşantılar bastırılan yaslarla üzerinden atlanıp da geçilmeyen çocukluk travmalarıyla velhasıl herkes kendi zehriyle zehirlenmiyor mu? “

[Esra · Rating 2 out of 5]

Fena başlamamıştı aslında ama üstündeki ilk eser toyluğunu ve dağınıklığını bir türlü atamadı, gittikçe söndü kitap bende. Yazar çok fazla şey yapmaya çalışmış, çok fazla döküp saçmış da öylece bırakmış gibiydi, halbuki yalnızca Musa ve Zeliha'da kalsaydı daha güzel bir şey çıkabilirdi ortaya bence.

[Melike Nur Ünsal Ünsal · Rating 5 out of 5]

Zeliha iyi ki var, Musa iyi ki var. Rağmen değil iyi ki.
Ölümü de doğumu da defalarca mümkün kılan edebiyat iyi ki var: “Kendini bir hikâye için öldürdüğünde yeni bir başkası için yeniden doğabilmenin tek yolu.”
Cânım Tuğba Doğan, sen hep yaz, e mi! 🌼 💛

[denizhazaal · Rating 3 out of 5]

Yazarı ilk bu kitapla tanısaydım bu kadar sevemezdim, ikinci eseri daha ustalık eseri gibi. Fakat her iki kitabın ortak özelliği: yazarın çok iyi bir gözlemci olması ve toplumdaki kımıl zararlısı o tipleri detaylı bir şekilde tasvir etmesi. Kitabı bu açıdan sevdim. 3. Bölüm’de oldukça sıkıldım.

[Kerem · Rating 3 out of 5]

Şahane başlayıp sonrasında Zeliha' nın kendi yazdığı hikayeye paralel neden bağlandığını tam anlayamadığım, neticede bir yere varmayan, varamayan bir roman olmuş. İlk yarısı hatırına 3 yıldız verdim

[Luthien · Rating 4 out of 5]

"... Kendi içinin uçurumuna bakmamak için hep başkalarından bahsedenlerdendi o..."

[Seda Nur · Rating 4 out of 5]

Oldukça başarılı bir kitaptı.

[Goknilirmak · Rating 3 out of 5]

Son 20-30 sayfaya kadar konu derli toplu ilerledikten sonra, metindeki bütünlük yerini sembollerle rüyayla anlatıma bıraktı. Bitirirken okuyacaklarıma dair beklentim daha yüksekti.

[BetülB. · Rating 5 out of 5]

Tuğba Doğan'ın etkileyici ve hoş bir kalemi var. Olaydan ziyade kafa sesleri hakim kitaba. Beni de etkileyen en çok buydu gerçekten. Önü açık bir yazar. Sevdim.