What do you think?
Rate this book
Hansan : Ett handelsimperiums uppgång och fall
"Detta är en historia om girighet. Om att vilja ha så mycket som möjligt. Det är en berättelse som bärs fram av drömmen om ej blott välfärd och välmående utan av idel välklingande mynt, av suktandet efter den stora profiten, av viljan att bli rik. De värderingar som Hansan gjorde sig till tolk för bottnar i en längtan som lockar fram både det mest energiska och det mest förkastliga i den mänskliga naturen."
På 1100- och 1200-talen slöt sig tyska köpmän samman i gillen som kom att utgöra grunden till medeltidens mäktigaste handelsnätverk: Hansan. Med tiden kom organisationen att dominera nästan all kommersiell verksamhet i Nord- och Östersjöområdet. Inom hansakulturen förenades tegelstensgotik, sillsaltning och skeppskonstruktion med köpmannastolthet, blockadpolitik och sjörövarjakt. Stora delar av norra Europa ingick i det hanseatiska kulturområdet, och det tyska inflytandet gör sig än idag påmint i städer som Stockholm, Bergen och Visby. Men blomstringen följdes av förfall när nya stater och affärsmän utmanade Hansan och under 1600-talet upphörde organisationen successivt att fungera. Men dess gränsöverskridande nätverksagerande under flera hundra år har mycket att lära oss än idag.
Dick Harrison ger oss här den första sammanhållna beskrivningen av Hansans historia på svenska. Som en av landets stora folkbildare skildrar författaren det mäktiga handelsnätverkets uppgång och fall, kryddat med spännande djupdykningar i städers och människors öden.
På 1100- och 1200-talen slöt sig tyska köpmän samman i gillen som kom att utgöra grunden till medeltidens mäktigaste handelsnätverk: Hansan. Med tiden kom organisationen att dominera nästan all kommersiell verksamhet i Nord- och Östersjöområdet. Inom hansakulturen förenades tegelstensgotik, sillsaltning och skeppskonstruktion med köpmannastolthet, blockadpolitik och sjörövarjakt. Stora delar av norra Europa ingick i det hanseatiska kulturområdet, och det tyska inflytandet gör sig än idag påmint i städer som Stockholm, Bergen och Visby. Men blomstringen följdes av förfall när nya stater och affärsmän utmanade Hansan och under 1600-talet upphörde organisationen successivt att fungera. Men dess gränsöverskridande nätverksagerande under flera hundra år har mycket att lära oss än idag.
Dick Harrison ger oss här den första sammanhållna beskrivningen av Hansans historia på svenska. Som en av landets stora folkbildare skildrar författaren det mäktiga handelsnätverkets uppgång och fall, kryddat med spännande djupdykningar i städers och människors öden.
- GenresHistoryNonfiction
543 pages, Hardcover
Published September 2, 2024
23 people are currently reading
117 people want to read
About the author
Dick Harrison
149 books107 followers
Librarian Note: There is more than one author in the Goodreads database with this name.
Dick Harrison is a Swedish historian and currently a professor at Lund's University, Sweden.
Dick Harrison is a Swedish historian and currently a professor at Lund's University, Sweden.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
February 19, 2026
Als inwoner van een Hanzestad was ik wel enigszins bekend met het ontstaan en de werkwijze van de Hanze, ware het niet dat mijn stad in dit boek slechts zijdelings benoemd werd en dus kennelijk niet de grote rol speelde die mijn plaatselijk toeristenbureau haar toch zo graag toedicht.
De Zweedse schrijver Dick Harrison weet waar hij over schrijft, de Zweedse steden Kalmar en Visby speelden al vroeg een belangrijke rol in de Hanze. Het boek behandelt op chronologische wijze de opkomst van de Hanze, maakt halverwege een paar thematische uitstappen naar onderwerpen als de inwoners, schippers en kooplieden en weet er zelfs nog een hoofdstuk over de 'baksteengothiek' en fabels en legenden uit te persen om vervolgens te eindigen met de uiteindelijke ondergang van de Hanze in de 17e eeuw. De vele oorlogen, niet in de laatste plaats die tussen Denemarken, Zweden en Noorwegen, de concurrentie van de Nederlanders en de opkomende specerijenhandel zorgde ervoor dat de Hanze overvleugeld werd.
Harrison blinkt niet uit in overzichtelijkheid. Het geheel doet rommelig aan en over sommige onderdelen mochten wat mij betreft wat minder uitgeweid worden. Als ik een boek over de Hanze lees hoef ik bijvoorbeeld niet 10 pagina's lang te lezen hoe de Portugezen hun expansie naar Afrika bewerkstelligden. Op een gegeven moment verloor ik ook het overzicht van de verschillende Deense koningen Christiaans die dan weer wel en dan weer niet de troon wisten te bezitten, danwel van Noorwegen, Zweden en Denemarken of een combinatie van die drie.
Maar toch, als je deze uitweidingen voor lief neemt blijft er onder aan de streep toch genoeg over om een goed beeld te krijgen van de oorsprong en werking van de Hanze en daar was het mij uiteindelijk toch om te doen.
Zoals gezegd werd ik uit de rol die mijn kleine stadje in het grotere Hanze geheel niet veel wijzer, maar ach, wat let mijn plaatselijke toeristenbureau om onze nietsvermoedende Oosterburen toch te lokken met het predikaat "Hansestadt". Naast de Hanze heeft mijn woonplaats gelukkig ook nog genoeg anders te bieden.
De Zweedse schrijver Dick Harrison weet waar hij over schrijft, de Zweedse steden Kalmar en Visby speelden al vroeg een belangrijke rol in de Hanze. Het boek behandelt op chronologische wijze de opkomst van de Hanze, maakt halverwege een paar thematische uitstappen naar onderwerpen als de inwoners, schippers en kooplieden en weet er zelfs nog een hoofdstuk over de 'baksteengothiek' en fabels en legenden uit te persen om vervolgens te eindigen met de uiteindelijke ondergang van de Hanze in de 17e eeuw. De vele oorlogen, niet in de laatste plaats die tussen Denemarken, Zweden en Noorwegen, de concurrentie van de Nederlanders en de opkomende specerijenhandel zorgde ervoor dat de Hanze overvleugeld werd.
Harrison blinkt niet uit in overzichtelijkheid. Het geheel doet rommelig aan en over sommige onderdelen mochten wat mij betreft wat minder uitgeweid worden. Als ik een boek over de Hanze lees hoef ik bijvoorbeeld niet 10 pagina's lang te lezen hoe de Portugezen hun expansie naar Afrika bewerkstelligden. Op een gegeven moment verloor ik ook het overzicht van de verschillende Deense koningen Christiaans die dan weer wel en dan weer niet de troon wisten te bezitten, danwel van Noorwegen, Zweden en Denemarken of een combinatie van die drie.
Maar toch, als je deze uitweidingen voor lief neemt blijft er onder aan de streep toch genoeg over om een goed beeld te krijgen van de oorsprong en werking van de Hanze en daar was het mij uiteindelijk toch om te doen.
Zoals gezegd werd ik uit de rol die mijn kleine stadje in het grotere Hanze geheel niet veel wijzer, maar ach, wat let mijn plaatselijke toeristenbureau om onze nietsvermoedende Oosterburen toch te lokken met het predikaat "Hansestadt". Naast de Hanze heeft mijn woonplaats gelukkig ook nog genoeg anders te bieden.
November 22, 2025
Ik heb al een paar boeken van Dick Harrison gelezen ondertussen, en toen ik zag dat er een werk van hem vertaald was over de Hanze, heb ik dat meteen bovenaan m'n lijst gezet. De Hanze zijn van de onderdelen uit de geschiedenis die me altijd ontzettend geboeid hebben omdat ze zo'n vreemdsoortig ding waren - een los handelsverbond dat uit verschillende steden bestond, niet onder centraal gezag stond en zich uitstrekte over verschillende landen. De auteur zelf benoemt ook in zijn boek wat voor een vreemde samenstelling dat eigenlijk is, in een wereld waarin wij het gewend zijn dat alles mooi omkaderd en afgelijnd is. En aangezien ik me niet kan herinneren dat er tijdens al mijn lessen geschiedenis ook maar één keer het woord 'Hanze' is gevallen, moest ik dit wel oppikken.
Het interessantste van het hele boek waren de delen die gingen over de manier waarop de Hanze intern functioneerden en welke invloed ze hebben gehad op de cultuur. In dat opzicht waren er drie hoofdstukken die erbovenuit staken, daarin wordt vooral besproken hoe de Hanze werkten, welke schepen ze ontwikkelden en bouwden en welke impact ze hebben gehad op onder andere de architectuur.
De rest van de inhoud gaat over de geschiedenis van de Hanze zelf, en ik moet zeggen, die is tamelijk complex. Omdat het hier gaat om een verbond dat zich over verschillende landen uitstrekte en zelf nooit een echte leiding had, is het een kluwen aan namen van plaatsen en personen die het verhaal van de Hanze geschreven hebben. Soms is die kluwen bijna niet te ontwarren. Boeiend is het wel, maar lichte kost is het zeker niet.
Jammer genoeg is het ook zo dat Harrison soms wel erg lang van stof is. Er zijn stukken die er feitelijk niet toe doen. Dan denk ik onder andere aan een verhandeling van tien bladzijdes over de ontdekking en kolonisatie van Amerika, waar de Hanze eigenlijk helemaal geen rol bij speelde. Ik snap dat dat soort gebeurtenissen een invloed heeft gehad op de werking van de Hanze, maar dat kun je dat wel even in één alinea kort samenvatten in plaats van te beginnen over waar de Spanjaarden en de Portugezen allemaal hebben gezeten in Midden- en Zuid-Amerika. En zo waren er nog wel meer delen die overbodig waren.
Daar staat tegenover dat het wel bijzonder interessant is om te zien hoe de Hanze evolueerde, niet gewoon over wat er gebeurde in de wereld, maar ook hoe ze daarop reageerde. Het begon als een economisch handelsverbond over zee, maar veranderde geleidelijk aan ook in een gemilitariseerdere eenheid die in de omgeving hun economische belangen gingen verdedigen. Harrison maakt, net als anderen voor hem, op het einde de vergelijking met de EU, waar ik ook aan moest denken. Maar misschien is het correcter om te vergelijking te maken met de EGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal), die in het begin ook werd gevormd om de handel tussen de landen te verbeteren (althans officieel; in de praktijk was het ook een manier om verdere oorlog te voorkomen) en zich vervolgens langzamerhand verpopte tot de EU als politieke eenheid.
De vertaling is van Ger Meesters, die weer heel goed werk heeft geleverd. Er stond niks in dat vreemd klonk, er stonden geen fouten in van enige aard, voor zover ik me kan herinneren. Alles las vlot, was correct vertaald... Een klein meesterwerk!
Ook plezant dat er twee fotokaternen in zaten tegenover de gebruikelijke ene katern in dit soort boeken!
7/10
Het interessantste van het hele boek waren de delen die gingen over de manier waarop de Hanze intern functioneerden en welke invloed ze hebben gehad op de cultuur. In dat opzicht waren er drie hoofdstukken die erbovenuit staken, daarin wordt vooral besproken hoe de Hanze werkten, welke schepen ze ontwikkelden en bouwden en welke impact ze hebben gehad op onder andere de architectuur.
De rest van de inhoud gaat over de geschiedenis van de Hanze zelf, en ik moet zeggen, die is tamelijk complex. Omdat het hier gaat om een verbond dat zich over verschillende landen uitstrekte en zelf nooit een echte leiding had, is het een kluwen aan namen van plaatsen en personen die het verhaal van de Hanze geschreven hebben. Soms is die kluwen bijna niet te ontwarren. Boeiend is het wel, maar lichte kost is het zeker niet.
Jammer genoeg is het ook zo dat Harrison soms wel erg lang van stof is. Er zijn stukken die er feitelijk niet toe doen. Dan denk ik onder andere aan een verhandeling van tien bladzijdes over de ontdekking en kolonisatie van Amerika, waar de Hanze eigenlijk helemaal geen rol bij speelde. Ik snap dat dat soort gebeurtenissen een invloed heeft gehad op de werking van de Hanze, maar dat kun je dat wel even in één alinea kort samenvatten in plaats van te beginnen over waar de Spanjaarden en de Portugezen allemaal hebben gezeten in Midden- en Zuid-Amerika. En zo waren er nog wel meer delen die overbodig waren.
Daar staat tegenover dat het wel bijzonder interessant is om te zien hoe de Hanze evolueerde, niet gewoon over wat er gebeurde in de wereld, maar ook hoe ze daarop reageerde. Het begon als een economisch handelsverbond over zee, maar veranderde geleidelijk aan ook in een gemilitariseerdere eenheid die in de omgeving hun economische belangen gingen verdedigen. Harrison maakt, net als anderen voor hem, op het einde de vergelijking met de EU, waar ik ook aan moest denken. Maar misschien is het correcter om te vergelijking te maken met de EGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal), die in het begin ook werd gevormd om de handel tussen de landen te verbeteren (althans officieel; in de praktijk was het ook een manier om verdere oorlog te voorkomen) en zich vervolgens langzamerhand verpopte tot de EU als politieke eenheid.
De vertaling is van Ger Meesters, die weer heel goed werk heeft geleverd. Er stond niks in dat vreemd klonk, er stonden geen fouten in van enige aard, voor zover ik me kan herinneren. Alles las vlot, was correct vertaald... Een klein meesterwerk!
Ook plezant dat er twee fotokaternen in zaten tegenover de gebruikelijke ene katern in dit soort boeken!
7/10
February 15, 2026
Ik kan best tegen details, maar dit boek maakt dat je overzicht verliest. Boeiende materie, maar vermoeiend om te lezen.
April 6, 2025
Efter att ha läst denna bok så har jag en viss förståelse för svårigheterna i att skriva en bok om Hansan. Något som avspeglar sig i boken.
Det är så många träd att det blir svårt att få en översikt över skogen.
Hansan lösa sammanhållning och långa existens i en väldigt dynamisk del av Europa gör det nog väldigt svårt att finna vad man skall o ikke skall ta med. Harrison har skrivit en god översikt över Hansan, där man får en viss översikt i allt. Men jag tror att man behöver fokusera på mindre områden, kanske en stad, för att kunna skriva en mer sammanhängande bok.
Men det är en bra översikt, varifrån man förhoppningsvis kan finna mer fokuserade studier. Skall se till att få tag på boken om Hansan i Bergen så småningom. Tror det kan vara en bra fokuspunkt efter att man har denna bakgrund.
Det är så många träd att det blir svårt att få en översikt över skogen.
Hansan lösa sammanhållning och långa existens i en väldigt dynamisk del av Europa gör det nog väldigt svårt att finna vad man skall o ikke skall ta med. Harrison har skrivit en god översikt över Hansan, där man får en viss översikt i allt. Men jag tror att man behöver fokusera på mindre områden, kanske en stad, för att kunna skriva en mer sammanhängande bok.
Men det är en bra översikt, varifrån man förhoppningsvis kan finna mer fokuserade studier. Skall se till att få tag på boken om Hansan i Bergen så småningom. Tror det kan vara en bra fokuspunkt efter att man har denna bakgrund.
January 17, 2026
http://looneybooks79.blog/2026/01/17/...
In de twaalfde eeuw ontstaat er een samenwerking van Duitse gilden tot een machtig handelsverbond, de Hanze. Algauw werd dit verbond uitgebreid naar andere landen langs de Noord- en Oostzee. Via dit netwerk stroomden goederen, geld, kennis en cultuur (architectuur, schilderkunst..) van Novgorod tot Bergen, London en Brugge. De geschiedenis speelt natuurlijk een grote rol in dit verbond want Brugge komt bijvoorbeeld op een bepaald moment in de problemen door verzanding van het Zwin, alwaar de schepen vroeger binnen voeren, waardoor Antwerpen de rol overnam. Maar natuurlijk gebeurde dit net bij het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog (de oorlog tussen de Katholieke Spanjaarden, de Habsburgers, en de protestanten van Luther).
De Hanze was een gigantisch fenomeen dat zijn tijd ver vooruit was op vlak van coördinatie, economie, handel voeren en internationale samenwerking. Maar het had ook zijn gebreken en begon zich ook in te veel politieke discussies mengen waardoor er een constant gevecht was voor overleven, zeker omdat er geen overkoepelende leiding was (behalve een bijeenkomst om de zoveel tijd: de hanzedagen) die de organisatie leidde. De ondergang was gedoemd!
Handelsoorlogen, momenteel komen deze weer volop in het nieuws met tariefverhogingen en gevolgen zoals hoge inflaties en vooral heel veel economische onzekerheid. Maar dit is zeker niet nieuw, laat dat aan de hand van dit boek duidelijk zijn.
Dick Harrison is intussen al bekend om zijn vele historische naslagwerken, die intussen ook in vele talen vertaald worden. De boeken lezen niet echt heel snel want de schrijfstijl van Harrison is redelijk academisch en droog, niet vlot noch speels (zoals bijvoorbeeld een Bart van Loo, ik vergelijk vaak met hem na het lezen van De Bourgondiërs) maar daarom is het onderwerp en het verhaal niet minder interessant. Integendeel, het verhaal van de Hanze is een heel belangrijk stukje geschiedenis dat op economisch vlak en op vlak van handel heel wat heeft veroorzaakt dat tot op de dag van vandaag nog nazindert. Dankzij de Hanze zijn heel wat producten destijds wereldwijd verspreid geraakt. Ook de Belgische textielhandel heeft wereldwijd een opmars gekend dankzij het verbond tussen de Hanzesteden.
De Hanze, opkomst en ondergang van een machtig handelsverbond is een verrijking en een must-read voor de geschiedenisfanaten. Het is onlosmakelijk verbonden met het Europa dat we nu kennen, het legde zelfs de fundamenten voor de unie van vandaag.
Dick Harrison is hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Lund, Zweden. Hij schrijft artikelen, blogs, romans en non-fictieboeken en maakt tv-documentaires over Europese en Zweedse geschiedenis.
In 2009 verscheen op de VRT een programma gepresenteerd door Thomas Vanderveken, genaamd ‘Mercator’ waarbij de Hanzesteden een grote rol speelden. Geen idee eigenlijk of dit programma nog ergens te vinden is want ik zou het graag hierna zeker nog eens willen bekijken.
In de twaalfde eeuw ontstaat er een samenwerking van Duitse gilden tot een machtig handelsverbond, de Hanze. Algauw werd dit verbond uitgebreid naar andere landen langs de Noord- en Oostzee. Via dit netwerk stroomden goederen, geld, kennis en cultuur (architectuur, schilderkunst..) van Novgorod tot Bergen, London en Brugge. De geschiedenis speelt natuurlijk een grote rol in dit verbond want Brugge komt bijvoorbeeld op een bepaald moment in de problemen door verzanding van het Zwin, alwaar de schepen vroeger binnen voeren, waardoor Antwerpen de rol overnam. Maar natuurlijk gebeurde dit net bij het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog (de oorlog tussen de Katholieke Spanjaarden, de Habsburgers, en de protestanten van Luther).
De Hanze was een gigantisch fenomeen dat zijn tijd ver vooruit was op vlak van coördinatie, economie, handel voeren en internationale samenwerking. Maar het had ook zijn gebreken en begon zich ook in te veel politieke discussies mengen waardoor er een constant gevecht was voor overleven, zeker omdat er geen overkoepelende leiding was (behalve een bijeenkomst om de zoveel tijd: de hanzedagen) die de organisatie leidde. De ondergang was gedoemd!
Handelsoorlogen, momenteel komen deze weer volop in het nieuws met tariefverhogingen en gevolgen zoals hoge inflaties en vooral heel veel economische onzekerheid. Maar dit is zeker niet nieuw, laat dat aan de hand van dit boek duidelijk zijn.
Dick Harrison is intussen al bekend om zijn vele historische naslagwerken, die intussen ook in vele talen vertaald worden. De boeken lezen niet echt heel snel want de schrijfstijl van Harrison is redelijk academisch en droog, niet vlot noch speels (zoals bijvoorbeeld een Bart van Loo, ik vergelijk vaak met hem na het lezen van De Bourgondiërs) maar daarom is het onderwerp en het verhaal niet minder interessant. Integendeel, het verhaal van de Hanze is een heel belangrijk stukje geschiedenis dat op economisch vlak en op vlak van handel heel wat heeft veroorzaakt dat tot op de dag van vandaag nog nazindert. Dankzij de Hanze zijn heel wat producten destijds wereldwijd verspreid geraakt. Ook de Belgische textielhandel heeft wereldwijd een opmars gekend dankzij het verbond tussen de Hanzesteden.
De Hanze, opkomst en ondergang van een machtig handelsverbond is een verrijking en een must-read voor de geschiedenisfanaten. Het is onlosmakelijk verbonden met het Europa dat we nu kennen, het legde zelfs de fundamenten voor de unie van vandaag.
Dick Harrison is hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Lund, Zweden. Hij schrijft artikelen, blogs, romans en non-fictieboeken en maakt tv-documentaires over Europese en Zweedse geschiedenis.
In 2009 verscheen op de VRT een programma gepresenteerd door Thomas Vanderveken, genaamd ‘Mercator’ waarbij de Hanzesteden een grote rol speelden. Geen idee eigenlijk of dit programma nog ergens te vinden is want ik zou het graag hierna zeker nog eens willen bekijken.
January 29, 2026
Dit boek stelde me eigenlijk een beetje teleur. Het boek bevat zeker interessante hoofdstukken, maar is heel vaak ook saai en langdradig. Zo omvat het eerste (inleidende) hoofdstuk al bijna 100 bladzijden. Je krijgt een stortvloed aan informatie te verwerken als lezer. Vaak moest ik na vijf of tien bladzijden het boek aan de kant leggen, omdat ik hoofdpijn kreeg.
De hoofdstukken over de climax (het hoogtepunt), de Hanzestad en haar inwoners, schippers en kooplieden en over de baksteengotiek, kerken, houtsnij(kunst)werken en ridderromantiek heb ik wel graag en met aandacht gelezen.
Maar de focus van het boek ligt, naar mijn gevoel, ook te veel op Scandinavië en de Zweedse Hanzesteden, terwijl over de Hanzesteden in Nederland (o.a. Doesburg, Kampen, Stavoren, Zutphen) en Vlaanderen (Brugge) amper iets wordt verteld. Wellicht omdat de auteur van dit boek zelf een Zweed is.
Op de Nederlandse vertaling van het boek valt dan weer niets aan te merken. Die is perfect, zonder drukfouten of foute zinsconstructies.
Er bestaan - denk en hoop ik - betere boeken dan dit over de Hanze.
De hoofdstukken over de climax (het hoogtepunt), de Hanzestad en haar inwoners, schippers en kooplieden en over de baksteengotiek, kerken, houtsnij(kunst)werken en ridderromantiek heb ik wel graag en met aandacht gelezen.
Maar de focus van het boek ligt, naar mijn gevoel, ook te veel op Scandinavië en de Zweedse Hanzesteden, terwijl over de Hanzesteden in Nederland (o.a. Doesburg, Kampen, Stavoren, Zutphen) en Vlaanderen (Brugge) amper iets wordt verteld. Wellicht omdat de auteur van dit boek zelf een Zweed is.
Op de Nederlandse vertaling van het boek valt dan weer niets aan te merken. Die is perfect, zonder drukfouten of foute zinsconstructies.
Er bestaan - denk en hoop ik - betere boeken dan dit over de Hanze.
January 24, 2025
Har ett nyårslöfte att läsa om tysk historia och det här känns som en bra början om en kommer från Sverige. Indirekt får man tips om städer att besöka som har intakta historiska miljöer.
May 13, 2025
inte riktigt min smak
Displaying 1 - 8 of 8 reviews