ცისფერი მთები

by Rezo Cheishvili, რეზო ჭეიშვილი

Genres: Georgian

150 pages, Paperback

Published January 1, 2014

About the author

Revaz (Rezo) Cheishvili [Georgian: რევაზ (რეზო) ჭეიშვილი] was a Georgian writer and scriptwriter. He was born and grew up in the city of Kutaisi, then Georgia's second intellectual centre. He moved to the capital in 1954 to continue his studies, and in 1958 he graduated from Tbilisi State University with a degree in Georgian language and literature. In the same year, his short stories were published for the first time, in the almanac "First Ray". Rezo Cheishvili worked from 1961 to 1992 at the "Georgian Film" studio as an editor, as a member of the Film Script Administrative Board, and as a member of the Creative Association and as one of its leaders. In conjunction with this, he edited various Georgian literary journals and newspapers. Additionally, he continued to publish short stories and novels, and to write film scripts.
Rezo Cheishvili has been awarded Georgia's highest honour in the field of literature, the Rustaveli Award. He has also received the Georgian State Prize. In 1984, he received the USSR State Prize for the script for "The Blue Mountains". In 2012 he received Honorary award SABA for his contribution to the literature.
He wrote the script of Eldar Shengelaia's famous Blue Mountains, or Unbelievable Story (1983, Kartuli Pilmi), an adaptation of his own story which was released domestically in 1985 and brought success to his author, who soon after became a laureate of the Rustaveli Award. He is also known for the scripts of Stepmother Samanishvili (Kartuli Pilmi, 1977) by Eldar Shengelaia and Kvarkvare (Kartuli Pilmi, 1978) by Devi Abashidze.
Rezo Cheishvili was elected Secretary of the Georgian Writers’ Union in 1992. From 1992 to 1995 he was an elected MP in the third Parliament of Georgia.
From 2000, he served as Chairman of the Literature Foundation of Georgian Writers.
Аcclaimed Georgian writer and screenwriter Revaz (Rezo) Cheishvili passed away on September 11, 2015 in Kutaisi af age of 82 and buried at the Mtsvanekvavila Pantheon.

Reviews

[Sandro Mikelashvili · Rating 5 out of 5]

ტრაგედიაა თუ კომედია ეს ვერ გამიგია, თორემ კლასიკად რომ მარად დარჩება, ეს კი ვიცი.

[Ninette · Rating 5 out of 5]

აბსურდს თეატრი ძალიან უხდება, მაგრამ ფილმს a priori უფრო ძლიერი ინტრიგა სჭირდება, ვიდრე წიგნს, მით უმეტეს ისეთ მოარულ ფილმს, რომელ თაობაშიც არ უნდა ისროლო უკონტექსტოდ ამოგლეჯილი ფრაზა, ყველა რომ დაგიმთავრებს… “ცისფერი მთები” ჩემთვის ყოველთვის შენგელაიას კინომატოგრაფიის ნაწილი იყო და ჭეიშვილის ორიგინალმა ამბავმაც კიდევ უფრო დამარწმუნა ფილმის გენიალურობაში (მიუხედავად "არაჩვეულებრივი გამოფენისთვის" მინიჭებული პერსონალური უპირატესობისა) იმიტომ, რომ, როგორც თავად რეზომ გაგვანდო: “ეს არ იყო თითქოს კინოს მასალა. სხვას რომ გადაეღო, შეიძლება არაფერი არ გამოსვლოდა… იმიტომ, რომ აქ მძაფრი სიუჟეტი არ არის, არც სიყვარულია, არც სიმღერა, პურის ჭამა, არც დეტექტივია, არის მარტო ცარიელი დიალოგი, ლაპარაკი, რომელმაც დღემდე არ დაკარგა მნიშვნელობა…”

ამბავი ფსევდოკლასიკურ შენობაში შეხუთულ კონცეპტუალურ სახელმწიფო დაწესებულებაზე, რომელშიც “შოთა მივლინებაშია, ხაბურზანია არ დადის, კაკო ციხისძირში წასულა, ჭიჭინაძე კურსებზეა, წვერავა ჯარში, გომელაური პრინციპულად არ კითხულობს, კოპალეიშვილი არ იციან სად არი… იროდიონმა შვებულებაში ვარ, ფაქტიურადო”, რატომღაც, წმინდა პოსტსაბჭოთა ქართული ამბავი გვგონია ხოლმე, რომელსაც საერთაშორისოდ ვერ გაიტან. არადა, 2 წელი ხდება, იმ ქვეყანაში ვარ, პოსტ-საბჭოთა დაღი კი არა, კომუნიზმის სიმძიმე იმ დონეზე არ ესმით, ქუჩა-ქუჩა ნამგლითა და უროთი დარბიან, მაგრამ იმდენი შვიდი მადლობა - თქვენ, რამდენჯერაც აქაური ყოველდღიური სცენის შემხედვარეს მინატრია, ნეტაკი ახლა ყანჩელის “პროლოგი” ჩაირთვებოდეს-მეთქი! ჩემი ფავორიტი მაინც სასწავლო წლის დასაწყისში გამოგზავნილი ლექტორის მეილია: “გამარჯობა. მეთოდოლოგიის სემინარი მომავალ კვირას არ გექნებათ (და სავარაუდოდ არც იმის შემდეგში), და, საერთოდ, დიდი ალბათობით, სხვა საათზე გადაგიტანთ იმიტომ, რომ ცხრილი და აუდიტორიების ჯავშანი, თურმე, ერთმანეთს არ ემთხვევა”.

მოკლედ, ვიცი, მსოფლიოს ყველა წერტილში ხართ სიცარიელეში დაკარგული სოსოები, გულში რომ გჯერათ: “ცისფერი სილამაზის, სიშორის, მიუწვდომლობის, აუხდენელი ოცნებების, დაკარგული წლების და დამსხვრეული იმედების სიმბოლოა და ამ სიცისფერეში იმელაბე სიცოცხლის მარადიულობის საფუძველთა-საფუძველი - იმედი”. ჰოდა, გემუდარებით, ნუ მაჩვენებთ თქვენს თავს მიწისქვეშა მივლინებაში, “მეტრომშენის” ფორმაში გამოწყობილები… “მე მინდა დღეს ისეთი რაღაც მოხდეს, რაც შენ, სოსო, არაფრისგან, სიცარიელისგან განგათავისუფლებს”, რათა ღია წაბლისფერთვალებში მუდმივად ირეკლებოდეს ხმაურიანი ქალაქი…

მაგრამ იმდენს რატომ ვლაპარაკობ, გეგონება, ლაპარაკში ხელფასს მაძლევდნენ, და პრემიასაც?! უბრალოდ, იმ გრძელცხვირა ნაყვავილარი ტაქსისტისთვის, უშედეგოდ რომ დაშვრა სოსოსთვის “ტიან-შანის” ბოლო გვერდების თხოვნით, და იმ პატარა კაცი მღებავისთვისაც, არავინ რომ დაანება ხელნაწერის კითხვა, რამდენიმე იმ ციტატას დავტოვებ აქ დაფანტული, მიმდევრობაარეული გვერდებივით, ფილმიდან რომ არ მახსოვდა (ან, სულაც, შენგელაიას არ ახსოვდა)...

*1*
“- უნდა წავიღოთ ჩვენ მაინც ფიზკულტურის ინსტიტუტში ოფიციალურად.
- შაბიამანი?
- ”ცისფერი მთები”, რა შუაშია შაბიამანი!
- აჰ, გასაგებია… რატომ უნდა წავიღოთ?
- ისე მაინც, ყოველი შემთხვევისთვის… მთებია, მწვერვალები, შემდეგ არაფერი თქვან…”

*2*
“- აღარაა ადგილი და მაინც ვხაზავ.
- მოეშვით თქვენც, რა ძალა გადგიათ?!
- მერე იტყვიან, არ ხაზავდაო, დამანებე, თუ კაცი ხარ, თავი!”

*3*
“აქ რემონტი გვაქვს, დავიწყეთ და თავი გავანებეთ, ჭერზე გაჯი არ გაჩერდა!”

*4*
“- ვერა ვარ ისე, ქე რომ უნდა, კბილმა შემაწუხა.
- კბილის წამალი დალიეთ?
- არა, თირკმლის. სხვა არ მქონდა და აბა რა მექნა!”

*5*
“- შინაგანაწესის დარღვევაა, სხვა თუ არაფერი!
- ნეტავი მაგის მეტი არაფერი იყოს დარღვეული და გარღვეული, დეფიციტში არ გვქონდეს ბზარი და ეს სახლი არ გვენგრეოდეს თავზე…”

*6*
“დღეს? დღეს ვერა. დღეს ხომ ლაპარაკის დღე გაქვთ. თქვენ ლაპარაკობთ, მე ვმუშაობ, მარტო მე ხომ ვერ ჩამოვხსნი, ვასო ბიძია… შვიდი კაცი შემოყოლია ჩემს დაბადებამდე შემოტანის დროს. გატანას ექვსი მაინც დაჭირდება. ლაპარაკს რომ მორჩებით, მერე ვისაშველებ.”

*7*
“მხარდაჭერა იმას ხომ არ ნიშნავს, რომ მართლაც მხარს ვუჭერთ პირდაპირი გაგებით. ესე იგი, რისი თქმა მინდა. მხარში ხომ არ ვკიდებთ ხელს, თანაც ერთად ყველანი. დიახ, ჩემის აზრით და ღრმა რწმენით, აქ მთავარია, ვემხრობით თუ არა, ვუჭერთ თუ არა, ეს სხვა საკითხია.”

*8*
“ეს ევალებოდა იროდიონს. იროდიონმა გაგვასწრო. რომ არ წასულიყო, ხელს მაინც არ მოაწერდა, კარგად იცით. შეგვიძლია, დავუცადოთ შოთას, მაგრამ არც ის მოაწერს, მითუმეტეს ის არ მოაწერს, განხილვაში არ მიმიღია მონაწილეობაო, იტყვის. შეიძლება დასკვნას მე და საბჭოს ნებისმიერმა წევრმა მოვაწეროთ ხელი, მაგრამ არც ერთი თქვენგანი არ მოაწერთ. იმიტომ კი არა, რომ არ გინდათ, ესეც კია, ან გეშინიათ. უბრალოდ, არავითარი ძალა თქვენს ხელმოწერას არ ექნება, არც ფორმალურად არც იურიდიულად. სამაგიეროდ დირექტორს შეუძლია დაამტკიცოს ულაპარაკოდ, მაგრამ ჩვენი ხელის მოწერის გარეშე არ დაამტკიცებს და ჩვენ ხელმოწერილსაც არ მიიღებს. კიდევაც რომ მიიღოს, არ დაამტკიცებს და რომ დაამტკიცოს, ხელს არ მოაწერს…”

[Mikheil Samkharadze · Rating 4 out of 5]

წლების განმავლობაში ვმუშაობდი სახელმწიფო სამსახურში. ამჟამად კერძო კომპანია მაქვს და ახლაც ხშირად მიწევს შეხება სახელმწიფო სტრუქტურებთან. თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ეს წიგნი დღესაც ისეთივე რეალობის სარკეა, როგორც ჩამყაყებული საბჭოთა ბიუროკრატიის დროს იყო. ახლაც ვაჟა ზაზაევიჩები წყვეტენ საკითხებს, ყუფარაძეების დარეკილზე კეთდება საქმეები და სხვა. ეპოქალური ნაწარმოებია. საბჭოთა ბანძი ბიუროკრატიის სასწაული გამასხარავება და ქართული მუქთახორობის ნათელი მაგალითი.
თუმცა, იუმორის მიღმა ბევრად მძიმე და მტკივნეული სიტუაციაცაა აღწერილი. ეს დამპალი სისტემა, ბიუროკრატიული ბარიერებით გაჯერებული მარაზმი მწერლობის სურვილს უკარგავს ადამიანს, უხშობს მისწრაფებებს, არ აძლევს გასაქანს. საბოლოოდ სოსო უარს ამბობს საკუთარ ოცნებაზე, საკუთარ ნაწარმოებზე და მეტრომშენში გადადის სამუშაოდ რათა თავი ირჩინოს.
არ გეგონოთ, არ შეცდეთ და არ იფიქროთ, თითქოს დღეს 21-ე საუკუნეში ვითარება შეცვლილია და ასეთი ამბები აღარ ხდე��ა. დღემდე გრენლანდიის გატანაში ვართ და ყოველდღე გვეცემა თავზე.

[Lika · Rating 5 out of 5]

საუკეთესოდ დაგარწმუნებს იმაში რომ არაფერი შეცვლილა….

[Giorgi Khaindrava · Rating 4 out of 5]

არ მიყვარს "ცისფერი მთები", არც წიგნი და არც ფილმი. განა იმიტომ, რომ ნაწარმოები არაა კარგი, არა, იმიტომ, რომ ძალიან დამღლელი და გამაღიზიანებელია, ეს ყველაფერი კი გამოწვეულია იმდროინდელი ყოფითა და ურთიერთობებით, რომელშიც არაფერი იყო ნამდვილი. უმიზნო და ყოვლად უაზრო ცხოვრება, ტყუილი, უპერსპექტივობა, უსიყვარულობა... ტრაგიკომედია, გრიტესკი-ყველაფერია ამ წიგნში და, სამწუხაროდ, დღესაც ამ რეალობაში გვიწევს ცხოვრება.

[Sophie · Rating 5 out of 5]

ბევრი ვიფიქრე, რა დამეწერა წიგნის შესაფასებლად. ვერაფერი ვერ მოვიფიქრე, ამიტომ ციტატა ოყოს წიგნიდან:

"აქ ბევრი იყო ცისფერი ფერი... ცისფერი ოცნებაა სიშორის, აუხდენელი ოცნებების, დაკარგული წლების, უნაზესი მოგონებების, დამსხვრეული იმედებით და მაინც ამ სიცისფერეში იმალება სიცოცხლის მარადიულობის საფუძველთა საფუძველი - იმედი!.."

[NatalieWithAnE · Rating 4 out of 5]

ნაცნობი ფრაზების წაკითხვა მსიამოვნებდა.

[Giorgi Tsiklauri · Rating 5 out of 5]

ეს რა იყო.

[Luka Fadiurashvili · Rating 5 out of 5]

მართალია ფილმთან ახლოს ვერ მივა კი არა, თვალს ვერ გაუსწორებს, მაგრამ აუცილებლად უნდა დავინახოთ ამ მოთხრობის მნიშვნელობა. ბოლო–ბოლო პირველწყაროა და ის სცენარიც, ჭეიშვილმა რომ დაწერა ამაზე დააფუძნა, უბრალოდ ისტორიას რაღაც–რაღაცები და რამდენიმე პერსონაჟი, მათ შორის მარკშეიდერი დაუმატა.

[Goga Saparashvili · Rating 5 out of 5]

ასეთი კარგი წიგნი ძალიან დიდი ხანია არ წამიკითხავს

[Promethea · Rating 4 out of 5]

ფილმი ასეთი კარგი იმიტომ გამოვიდა, რომ ერთი-ერთშია ნაწარმოებთან. ერთადერთი ის გამიხარდა, რომ ფილმში "ბელას ამობურცულ აზნექილ მკერდს" ყველა არ აშტერდება.
მაინც ხომ უნდა აჩვენოს ავტორმა, რომ კაცია.

[ალექსანდრე გუნია · Rating 5 out of 5]

კი მიჭირს ოდნავ თქმა, მაგრამ ის კატეგორიაა - ფილმი ხომ შედევრიაო რომ იტყვი და წიგნი რომ კიდევ უკეთესია.

რა ვიცი.. ზოგადად თუ თანაბრად აფასებ, კითხვისას შენეული ფანტაზია ხომ მეტად შთამბეჭდავია და თან ამ წიგნს ისეთი დეტალებიც აქვს, ფილმში რომ არ გვხვდება..

[Nino · Rating 4 out of 5]

"აქ ბევრი იყო ცისფერი ფერი... ცისფერი ოცნებაა სიშორის, აუხდენელი ოცნების, დაკარგული წლების, უზენაესი მოგონებების, დამსხვრეული იმედებისა და მაინც ამ სიცისფერეში იმალება სიცოცხლის მარადიულიბის საფუძველთა საფუძველი - იმედი!.."

[Ana · Rating 3 out of 5]

სარკასტული იუმორის მშვენიერი ნიმუში. შესანიშნავი მწერლის, შესანიშნავი წიგნი. თუმცა, უნდა ვაღიარო, რომ ფილმი უფრო მიყვარს :)

[მარიამი · Rating 5 out of 5]

ძალიან მიყვარს ეს მოთხრობა!!!!!!

[Kristina · Rating 3 out of 5]

ერთხელ ღრმა ბავშვობაში წამიკითხავს, ეხლა მეორედ ვცადე. მოთხრობებს ვერ გავცდი. უფრო არ მომეწონა ვიდრე მომეწონა. That’s all!

[Ketevan Kanchashvili · Rating 5 out of 5]

თურმე მაინც წიგნი ჯობია.

[Keto Sikharulidze · Rating 5 out of 5]

მიყვარს.

[Elene]

ეს წიგნი იუმორნარევი მწარე სინამდვილეა.

[Lika · Rating 5 out of 5]

what is happening

[Kakha · Rating 5 out of 5]

ამ მოთხრობას და იმ სასწაული ფილმის სცენარს საინტერესო ისტორია აქვს. აი ამ ფილმში ყვებიან კარგად მის შესახებ: https://www.goodreads.com/videos/117778
განსაკუთრებით გორბაჩოვის ნათქვამს უნდ ამიაქციოს კაცმა ყურადღება და თვითონ მიხვდება, რამხელა ძალა ქონდა ამ პატარა მოთხრობიდან დაბადებულ სცენარს.
ასე ერთი ხაზის გასმით თქმა ეს ჯობია თუ ფილმიო, არ უნდა იყოს მართებული. ეს არაა რაიმე ჩარჩოში მოქცეული უბრალო ნაწარმოები.