Een vlam Tasmaanse tijgers

by Charlotte Van den Broeck

Hoe kom je op het spoor van wat voor onze ogen verdwijnt? Charlotte Van den Broeck volgt in dit meeslepende boek de gang van de uitgestorven Tasmaanse tijger. Haar reis brengt haar van dierentuinen en natuurhistorische collecties op tal van plekken in Europa tot in Australië, en diep in de bush van Lutruwita/Tasmanië, waar enkelingen pootafdrukken en wildcamerabeelden verzamelen in de hoop te kunnen bewijzen dat het dier nog leeft. Aan de hand van de droevige ecologische geschiedenis van de Tasmaanse tijger reflecteert Van den Broeck over verlies, over hoop in tijden van klimaatcrisis en over de verwoestende en herstellende vermogens van verhalen.

Genres: Nonfiction, History, Nature, Dutch Literature

272 pages, Hardcover

First published September 27, 2024

About the author

Charlotte Van den Broeck was born in Turnhout, Belgium, in 1991. After studies in English and German, she took a Masters in Drama at the Royal Conservatoire in Antwerp. She has published two collections of poetry, Kameleon (2015), which was awarded the Herman de Coninck debut prize for poetry by a Flemish author, and Nachtroer (2017), which was nominated for the VSB Poetry Prize 2018 and the Ida Gerhard Prize. These two volumes are combined in Chameleon | Nachtroer, translated from the Dutch by David Colmer (Bloodaxe Books, 2020). Her poetry has also been translated into German, Spanish, French, Serbian and Arabic. In 2016 she opened the Frankfurt Bookfair together with Dutch poet Arnon Grunberg. In 2017 she was one of that year’s Versopolis poets, performing at several European festivals including Ledbury in Britain. As well as publishing critically acclaimed collections she is renowned for her distinctive performances, which differ from UK/US versions of spoken word as theatre pieces ‘searching for the speakability and experience of oral poetry’, now presented in English as well as Dutch.

Reviews

[Chris · Rating 4 out of 5]

Eerlijk gezegd: het (zogenaamde of algemene) onderwerp van 'Een vlam Tasmaanse tijgers' zou me nooit hebben aangesproken, maar vermits de naam Charlotte Van den Broeck eronder staat, twijfelde ik geen seconde. Met Nachtroer had ze mij als dichter al overtuigd en ook haar andere bundels blijf ik sterk vinden. Maar de reden dat ik voor dit boek zonder moeite overstag ging, was natuurlijk haar prozadebuut Waagstukken, een van de aangenaamste verrassingen van de afgelopen jaren binnen dat genre.

Welk genre? Ik durf het hier 'persoonlijk obsessie-onderzoeksproza' te noemen en denk dan o.a. aan uiteenlopende auteurs als W.G. Sebald, Kate Zambreno of Robert MacFarlane. Misschien zelfs nog sterker dan in Waagstukken gooit Charlotte - zoals ze zichzelf steevast als aangesproken personage benoemt in gesprekken die ze voert - haar eigen ervarings- en gedachtenwereld in de strijd van haar onderzoek. Als dichter/schrijver legt ze zichzelf net iets andere dan wetenschappelijke beperkingen op. Of beter: ze heeft haar eigen hidden agenda die ze constant haar queeste laat infiltreren.

Voor Charlotte zijn het de verhalen en hun organisch muterende, onuitrafelbare kracht die hun plek en betekenis moeten krijgen binnen wetenschappelijke, politieke, socio-culturele, economische, maar vooral ook menselijke contexten. Een van de mooiste pleidooien daarvoor, bevindt zich in het hart van het boek, in hoofdstuk XV: 'De tirannie van de afstand'. Daarin ontspint zich een gesprek dat vanuit een aanvankelijke weerstand van haar gesprekspartner evolueert naar een evenwaardige conversatie tussen twee respect afdwingende, voor zichzelf denkende geesten die elkaar abrikozen etend vinden ... of toch minstens tot een open, menselijke toenadering komen.

Het boek is ook een bij momenten best spannende roadtrip die vanuit een jeugdherinnering van Charlotte met de tapijtjes van haar grootmoeder, via de zoo van Antwerpen het spoor van de uitgestorven(?) Tasmaanse tijger volgt, maar het dier en zijn/haar onderzoekers, veldwerkers, kloners en sceptici bij momenten uit het oog verliest en teruggeworpen wordt op zichzelf en op de overweldigende natuur van Lutruwita/Tasmanië, inclusief de vraag: 'Wat doe/zoek ik hier nu eigenlijk?'

En dan is er nog de meerwaarde van Charlottes literaire vakmanschap (of beter: vakvrouwschap!) waarmee ze alle nuances van zowel háár als andermans karakter en overtuigingen weet te beschrijven. Op die manier gaat ook het onderwerp zowaar meer boeien en vervelt dit eclectische werkje tot veel meer dan de som der delen. Het wordt een hedendaags palimpsest dat vele cultuurhistorische laagjes en denkbeelden in zich draagt, maar toch uiterst hedendaags voelt, met de gedreven, gevoelige, zoekende stem van Charlotte als leidraad en gids.

[Laurent De Maertelaer · Rating 4 out of 5]

Klasse!

[Boudewijn · Rating 4 out of 5]

Waar je naar kijkt, kijkt ook naar jou

Charlotte van den Broeck neemt ons mee langs archieven, vitrines en verre landschappen, maar legt vooral de leegte bloot. Ze schrijft niet alleen over de thylacine maar evenveel schrijft ze over het verlangen om te begrijpen, om vast te houden, om grip te krijgen op een wereld waarin de thylacine verdwenen is en nooit meer terugkomt.

Dat vond ik het mooie aan dit boek: hoe soepel ze schakelt tussen wetenschappelijk onderzoek, anekdotes, bespiegelingen over koloniale geschiedenis en persoonlijke observaties waarbij de Tasmaanse tijger slechts de rode draad is. Ze laat zien dat wat we niet meer kunnen zien, we opvullen met taal en herinneringen. Wat verdwenen is, leeft voort in negatieve ruimte.

Wat mij betreft de terechte winnaar van de Boekenbon Literatuurprijs 2025.

[Marnix Verplancke · Rating 4 out of 5]

Hoe mis je een diersoort die bijna een eeuw geleden verdween, vraagt Charlotte Van den Broeck zich in haar nieuwe boek af. De diersoort in kwestie is de Tasmaanse tijger, waarvan het laatste exemplaar in 1936 in de zoo van Hobart overleed. De tijger, zo werd in de negentiende eeuw door schapenkwekers verteld, was een roofdier dat zo snel mogelijk uitgeroeid diende te worden, een oproep waar de koloniale overheid graag gehoor aan gaf door een mooi bedragje te voorzien voor iedere huid die werd binnengebracht. Alleen was de tijger geen tijger, maar wel een hond met een kangoeroestaart die wat weg had van een kat en over een buidel beschikte om de pups in te laten opgroeien. Zo’n typisch Australisch wezen dus dat nadat men het in drie verschillende taxonomische categorieën had proberen onderbrengen in 1824 zijn eigen geslachtsnaam kreeg: Thylacinus cynocephalus.
Toen Van den Broeck vernam dat er in de Antwerpse zoo, op een steenworp van haar huis, tussen 1911 en 1914 een Tasmaanse tijger had gezeten, werd haar interesse gewekt. Hoe was het dier daar geraakt? En in welke omstandigheden had het moeten leven? Maar ook de diersoort zelf interesseerde haar, en dus begon ze onderzoek te doen, wat haar niet alleen naar tal van Europese steden bracht, maar ook op Tasmanië, waar nogal wat mensen ervan overtuigd zijn dat die tijger nog steeds in het wild leeft.
Maar net zoals in haar vorige non-fictiewerk Waagstukken, is Van den Broeck doorheen haar specifieke verhaal op zoek naar een groter thema, en wel hoe verhalen onze wereld vorm geven. Dat die tijger die in feite een hond was het kopje kwam te leggen is immers volledig te wijten aan de verhalen die erover werden verteld, want hoogstwaarschijnlijk had het dier de kracht niet om een schaap van 90 kilo te overmeesteren. En dat gaat ook vandaag nog door, stelt de schrijfster vast, in musea waar er opgezette exemplaren te zien zijn. Zo is de tijger in Parijs een bloeddorstig roofdier met wijd opengesperde bek, in Grenoble een lieve hond, in München is hij dan weer rood, in Nantes lijkt hij op een kangoeroe en in Wales heeft hij te korte pootjes, waardoor hij iets van een teckel heeft. In feite, zo merkt Van den Broeck tijdens de vele gesprekken die ze met experts over het beest heeft en die jammer genoeg niet altijd even sterk zijn, is die Thylacinus een wit doek waar ieder zijn fantasie op loslaat. De een wil hem weer tot leven wekken en laten groeien in de buidel van een muis, de ander vindt er het bewijs in van zijn eigen complottheorie en een derde, waarmee we bij de treurende schrijfster zelf zijn aanbeland, een symbool voor het grote, door de mens veroorzaakte uitsterven van vandaag.

[Esmé Boom]

Vanavond nemen we weer een nieuwe aflevering Lezen is Vurrukkulluk op ❤️

[Helena · Rating 4 out of 5]

Heel intrigerend, dit boek, dat ergens in de tussenruimte ligt tussen non-fictie en verhalende literatuur - ik had de hulp van de boekhandelaar nodig om een exemplaartje te vinden, ik wist niet op welk plekje ik het moest zoeken.

Hoewel de titel me aanvankelijk te postmodern aandeed, raakte ik overtuigd om het boek te lezen door de zachte en betrokken manier waarop Charlotte Van den Broeck op de radio het relaas deed van haar boek. Ze plaatste zichzelf nooit in het middelpunt.

De Tasmaanse tijger wordt in dit boek op een sokkel geplaatst, heel vaak vormt het Tasmaanse landschap het decor. In haar zoektocht naar het uitgestorven dier kruist ze het pad van de meest uiteenlopende figuren - van zonderlinge wetenschappers tot gepassioneerde tijgerzoekers. Ze legt hun verhalen zoals de tapijten van haar oma zorgvuldig over elkaar. In haar serene, onderzoekende stijl durft ze kritische vragen te stellen over ons dierentuinwezen, over kolonialisme, over man-vrouwverhoudingen, over hoe woorden ons wereldbeeld bepalen... Op haar scherpst vind ik haar wanneer ze zelf dieren begint te verzinnen: de rouwaap, de gaaiwolgaai, ze getuigen van een erg intelligente humor.

[Lisa Verbist · Rating 5 out of 5]

Ik heb het gevoel dat het lezen van dit boek de herrijzenis was van mijn kinderlijke fascinatie voor dinosaurussen, maar dan in de vorm van een fascinatie voor de Tasmaanse tijger.

[Renée De Baets · Rating 4 out of 5]

Ik ben gevoelig voor verhalen over vergankelijkheid. En al zeker als ze hoopgevend zijn.

[Sabine Jakiela · Rating 5 out of 5]

Twee woorden volstaan: lees dit.

[Janne De Herdt · Rating 5 out of 5]

ik geef boeken vaak vijf sterren maar nu meen ik het echt

dit raakte vezels van me die ik niet kende

[Tom D'Hauwer · Rating 4 out of 5]

Zeer boeiende zoektocht naar het bestaan en verdwijnen van de Tasmaanse tijger. Een reis door archieven, musea en doorheen de Tasmaanse natuur. Het doet je zin krijgen om je rugzak te pakken en af te reizen, al is het wel een eind vliegen, en dat is niet bepaald bevorderlijk voor het klimaat. Laat dat net ook de oorzaak zijn van heel wat uitgestorven beesten.

Charlotte Van den Broeck probeert de verschillende verhalen over het uitsterven van deze Tasmaanse predator te ontrafelen, maar ontdekt eerder dat die verhalen, net als de tapijten in het huis van haar oma, over elkaar heen liggen en met elkaar verweven zijn.

Een verrassende waarheid: de mannelijke blik in de wetenschap — een eenzijdige kijk — ging zelfs zo ver dat bij het opzetten van dieren en het tentoonstellen ervan in kunstmatige museumlandschappen, de mannetjesdieren systematisch de voorkeur kregen boven de wijfjes. Bizar.

Een non-fictieboek (of autofictie?) waarin gesprekken met vorsers worden afgewisseld met natuurbeschrijvingen. Een heel goed boek.

[Pjotr · Rating 5 out of 5]

Literair nerden over een uitgestorven diersoort waar ik op de basisschool nog een spreekbeurt over gaf? Overpeinzingen over hoe de mens dealt met biodiversiteitsverlies, en goed geschreven? Sign me up!

[Lieke · Rating 5 out of 5]

Wat is dit een geweldig boek! En wat zijn (veel) mensen toch geweldig kut!

[Kaat Van Der Haegen · Rating 4 out of 5]

In een poëtische taal laveert de auteur tussen wetenschap, filosofie, kolonialisme, klimaatcrisis, verlies van biodiversiteit, de mannelijke blik en nog zoveel meer.

De Tasmaanse tijger is een buideldier dat gedurende duizenden jaren met Aboriginalvolkeren samenleefde. Het speelde een belangrijke rol in hun culturele identiteit en leeft nog steeds verder in verhalen en liederen. Het dier, dat in wetenschappelijke kringen liever thylacine genoemd wordt, is sinds 1936 uitgestorven.
Charlotte Van den Broeck zocht vier jaar naar sporen van de thylacine. Die zoektocht vergelijkt ze met de tapijten van haar oma. Die tapijten schuiven allemaal over elkaar, overlappen elkaar en verhullen op die manier de ware toedracht. De bonte verzameling van tapijten zal doorheen het boek een schitterend metafoor worden voor de vele verhalen over de Tasmaanse tijger.
Charlotte Van den Broeck laat zowel wetenschappers uit natuurhistorische musea en labo’s als medewerkers van Australische archieven aan het woord. Ze verneemt dat kolonisten de Tasmaanse tijger beschuldigden van het doden van hun schapen. De overheid nam dat discours voor waar en vaardigde premies uit om jacht te maken op de thylacine. De waarheid was dat er te weinig voedingsstoffen in de bodem zaten om de schapen te laten overleven.
Ook spreekt Charlotte Van den Broeck met wetenschappers wiens hoop het is om via het klonen van restjes genetisch materiaal de Tasmaanse tijger opnieuw tot leven te brengen. De auteur maakt hierbij terechte bedenkingen.
Maar er is ook de lokale bevolking die gefascineerd is door de Tasmaanse tijger. Zo is er de bezieler van een online gemeenschap van ‘tiger hunters’ die alle informatie en vermeende waarnemingen over de thylacine verzamelt.
Een vlam Tasmaanse tijgers maakt duidelijk dat bij de verhalen over de Tasmaanse tijger de grens tussen ‘het denkbeeldige’ en ‘het echte’ niet altijd duidelijk is. Net als in de hedendaagse samenleving wordt ‘het echte’ soms ‘fake news’ en omgekeerd.

Charlotte Van den Broeck schrijft zoals ze haar poëzie voordraagt. Ongelooflijk meticuleus. Weinigen doen het haar na. Misschien is het door die nauwgezetheid dat ik hier en daar een beetje spontaneïteit en passie in haar verhaal miste. Maar dit wordt ruimschoots goedgemaakt door haar poëtische stijl. Zo liet een beklijvend stukje over een ‘denkbeeldige’ rouwaap mij woordeloos achter. Ze schreef het nadat ze kennismaakte met iemand die rouwt om zijn verongelukte dochter. Ik kan het niet nalaten om een deeltje hiervan te citeren.

Voor de ene mens voelt de rouwaap als een aambeeld. Voor de ander als een olietanker, als duizend schorpioensteken; als een ingedrukte uitwisknop, een gemis dat niet verzacht. De sociale band tussen de rouwaap en de mens is onverbrekelijk; zodra hij zich vastklampt, wordt hij levenslang onderdeel van het dragende lichaam -al zijn er gevallen bekend waarbij het gewicht na verloop van tijd afneemt of zelfs vriendschappelijk omschreven wordt als een soort zwaarmoedige compagnon.

… Poëzie van het hoogste niveau.

[Danny Jacobs · Rating 4 out of 5]

Een vlam Tasmaanse tijgers van Charlotte Van den Broeck is een literaire zoektocht die het uitsterven van een dier verbindt met diep menselijke thema’s zoals verlies, hoop, verbeelding en verantwoording. Het vertelt ons: verhalen hebben de kracht te breken én te helen – laten we ze daarom bewust en empathisch inzetten, vooral in tijden van klimaatnood en ecologisch verlies.

Ze combineert reisverhalen, filosofie, wetenschap en fictie in één narratief. Ze volgt de sporen van de uitgestorven Tasmaanse tijger – van Europese dierentuinen en natuurhistorische collecties tot het diepe hart van Tasmanië (Lutruwita) – en verweeft die zoektocht met reflecties op verlies, de klimaatcrisis en de rol van verhalen.

Die Tasmaanse tijgers of levende sporen ervan zal Charlotte uiteraard niet vinden in Australië. Maar ze komt wel naar huis met een monument van een boek met als kernboodschap: verhalen kunnen breken én helen – en we moeten ze bewust inzetten om verlies te dragen en toekomst te herdenken.

Lezen mensen!

[Govaert · Rating 4 out of 5]

Ik kocht Charlotte’s boek achter haar toneelvoorstelling. Ik was verleid door Waagstukken.
Dit boek heeft een andere maar minstens zo fascinerende insteek. Ruim 100 jaar nadat het laatste specimen het loodje legde in trieste omstandigheden start Charlotte een queeste naar de Tasmaanse tijger. Behalve een intriest verhaal over een uitgestorven maar fascinerend dier, vormt het de perfecte aanleiding voor een filosofische roadtrip die via talloze tussenstops je helemaal tot in Tasmanië voert.

[René · Rating 5 out of 5]

Wat een bijzonder boek. Totaaal buiten mijn comfortzone. Ik vind het heel fascinerend hoe dit verhaal totstand is gekomen en dat het tot het einde boeiend was om te lezen. En wat een schrijfstijl van Charlotte. De beschrijvingen van landschappen, maar ook ingewikkelde mysteries is ongelooflijk. Ik heb nog nooit zulke mooie poetische beschrijvingen gelezen. Elk woord een gedicht bijna. Zo knap om daarin de balans te vinden. Chapeau. Om die reden 5 sterren.

[Zimon · Rating 4 out of 5]

In Tasmanië blijken er veel korstmossen in nog meer kleuren te zijn. Ook loopt er daar misschien binnenkort weer een Tasmaanse tijger rond. Kortom, wie zich wil laten enthousiasmeren om de toerist in Tasmanië te gaan uithangen moet dit boek beslist lezen.

[Benny · Rating 3 out of 5]

De Tasmaanse tijger – ook ‘buidelwolf’ of ‘thylacine’ genoemd – fascineert. Omdat het een uitgestorven dier is, maar er wel filmopnames van bestaan. Omdat het misschien toch niet helemaal uitgestorven is, want er duiken geregeld "sightings" op. En omdat het dier via de spitsgenetica misschien terug tot leven gewekt zou kunnen worden.

Charlotte Van den Broeck, die in haar vorige prozaboek op zoek ging naar architecten die zelfmoord gepleegd hebben, gaat op zoek naar verhalen over dit fascinerende dier. Haar zoektocht begint dichtbij huis, namelijk in de Antwerpse Zoo, die ooit zo’n Tasmaanse tijger gehad heeft, en leidt haar naar de ongerepte (?) natuur van het mysterieuze Tasmanië, helemaal aan de andere kant van onze wereldbol.

Vanuit haar grote taalgevoeligheid zoemt ze in op de verhalen, op de bepalende rol die ze speelden (en spelen) in het lot van het beroemde buidelroofdier. Daarbij gebruikt ze het beeld van de tapijtenvloer in de garage van haar oma. De verhalen raken mekaar, overlappen af en toe, ze zijn gelaagd.

“De geschiedenis van de Tasmaanse tijger is zo’n verdrietige geschiedenis van de impact die we als mensen uitoefenen op de natuur, maar het brengt ook in de praktijk hoeveel gevolgen verhalen kunnen hebben,” zegt ze daar zelf over op p.155 van het boek.

Of ze daar helemaal naar de andere kant van de wereld moet vliegen, laat ik in het midden. Niet alle ontmoetingen, avonturen en interviews die ze daar heeft, zijn even interessant. Ik mis de persoonlijke drive van Waagstukken een beetje. Maar dat kan ook aan mij liggen. Verhalen maak je samen.

Wie meer over de Tasmaanse tijger wil lezen, raad ik The Hunter aan, de debuutroman van de Australische Julia Leigh uit 1999. Een prachtverhaal vond ik dat destijds. Geen idee wat er daarna van deze auteur geworden is, maar na het lezen van Een vlam Tasmaanse tijgers leg ik dat boekje op mijn herleesstapel.

[Tamara · Rating 4 out of 5]

Dit boek, dat zich situeert binnen het literaire non-fictie genre, start al meteen met een mooi openingsbeeld: het tapijt van Charlotte’s oma. Dit tapijt was samengesteld uit een bonte mengeling van verschillende tapijten die op een bepaalde manier geschikt werden, langs en overlangs elkaar, wat een blijvende imprint naliet in Charlotte’s herinneringen. Zo ook bouwt de schrijfster haar boek op waarin de held de hedendaagse eenhoorn is: de Tasmaanse tijger, een diersoort die sinds de eerste helft van de 20e eeuw als uitgestorven wordt beschouwd. Ze beschrijft zijn verhaal vanuit verschillende perspectieven, en reist hem als het ware achterna. Zoals het tapijt van haar oma worden alle infofragmenten naast elkaar gelegd, waarbij er soms overlappingen zijn of waarbij een zelfde verhaal op een andere manier wordt ingekleurd, en komen we zo tot een geheel. Het is dan ook niet te verwonderen dat dit boek werd geschreven als een ode aan haar grootmoeder.

Dit boek is naast literair (wat een mooie schrijfstijl!) bij vlagen dan ook een historische roman en een mysterie vol (zelf)reflectie en geeft stof tot nadenken: impact van kolonisatie, mensen-en dierenrechten, belang van (des)informatie, ethiek van klonen en herintroductie van uitgestorven diersoorten, enz. . Voor mij was dit een zeer fijne kennismaking van deze schrijfster. Het fragment over het rouwaapje neem ik met me mee.

[Sjoerd14 · Rating 3 out of 5]

7

Echt best een leuk boek, en echt heel erg goed geschreven. Maar merkte vanaf blz 200 wel echt dat ik snakte naar het einde.
Los daarvan ten eerste heel knap om zo veel bladzijden te kunnen schrijven over de Tasmaanse tijger - zonder echt enorm van dit onderwerp af te wijken.

De schrijfstijl verdient overigens echt veel hoger dan een 7. sommige zinnen / alinea’s waren echt heel goed. Dus ben zeer benieuwd wat ze nog meer gaan uitbrengen - dat ga ik zeker lezen

[Hans Buijze · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek over het fenomeen extinctie, het verdwijnen van soorten, in dit geval van de Tasmaanse tijger. Veel ontmoetingen met deskundigen, een roadtrip door Tasmanie brengt het fenomeen dichtbij en ook zo dichtbij dat het je weemoedig maakt. Hoewel dat woord niet wordt gebruikt is dat wel het resultaat voor mij.
Maar behalve een boek over extinctie is het daarnaast een heel erudiet boek over waarneming, de werking van verhalen, het zien van dingen die verdwijnen, het waarheidsgehalte van waarnemingen en over een maatschappij van aboriginals die verloren is gegaan en vervangen door een moordend koloniaal systeem met maar een deelnemer, de mens, en talloze slachtoffers.

[Sjoukje Werkman · Rating 4 out of 5]

Woedend, vertederd, verontwaardigd, verdrietig, glimlachend, verwonderd, nieuwsgierig, verveeld, gefascineerd, teleurgesteld en betoverd. Wát een boek.

Trouwens, tien sterren voor bladzijde 192, de passage over de rouwaap. Diep, heel diep onder de indruk van zo’n treffende omschrijving.

[Stella Starlight · Rating 5 out of 5]

Geweldig geschreven non-fictie die ook nog eens aanzet tot denken. Ik las het in Kobo Plus.

[g · Rating 4 out of 5]

geweldig (4½ sterren)

[Laura · Rating 5 out of 5]

Zoölogie en empathie, schuld en hoop, haperende habitats en aandoenlijke toewijding. Prachtig boek.

[Jorik Breban · Rating 4 out of 5]

heel heel erg goed - wat leeft er onder de verhalen waarmee we onze ecologie beschrijven? daar wil ik ook dingen over maken!

[Lot Wens · Rating 5 out of 5]

Zeer graag gelezen!

[Esther · Rating 4 out of 5]

Een heel belangrijk en inspirend boek. Erg leuk om over de Tasmaanse landschappen te lezen, alle herinneringen komen weer naar boven!

[Siebe Sietsma · Rating 4 out of 5]

Verrassend leuk! Zoveel geleerd, echt een hele wereld gaan voor me open