Kilka uwag o emancypacji

by Susan Sontag

Niewielka książka zbiera najciekawsze i najważniejsze eseje Susan Sontag dotyczące emancypacji. Znajdziemy tu przede wszystkim poruszający tekst na temat podwójnych standardów, jakimi nasza kultura operuje w odniesieniu do starzenia się kobiet i mężczyzn, refleksje na temat kategorii piękna, a także słynną polemikę z Adrienne Rich dotyczącą eseju poświęconego Leni Riefenstahl. Jak pisze autorka wstępu, teksty zebrane w książce „,mają prawie pięćdziesiąt lat, a mimo to ich lektura nie tylko nie skłania do pobłażliwych uwag, że to pisarstwo »,w duchu epoki«,, lecz wywołuje wręcz zachwyt ze względu na nieprzemijającą doskonałość tych tekstów. Nie ma w tu wtórnych idei czy zapożyczonej retoryki - niczego, co mogłoby zastygnąć w dogmat lub komunał. Utwory te są wyłącznie rezultatem niezwykłej pracy rozpalonego umysłu, który za cel postawił sobie to, by wyrazić doświadczenie bycia kobietą - w Stanach Zjednoczonych, obu Amerykach i na całym świecie - w jego politycznym i estetycznym wymiarze“.

Genres: Feminism, Nonfiction

Paperback

Published November 20, 2024

About the author

Susan Sontag was born in New York City on January 16, 1933, grew up in Tucson, Arizona, and attended high school in Los Angeles. She received her B.A. from the College of the University of Chicago and did graduate work in philosophy, literature, and theology at Harvard University and Saint Anne’s College, Oxford.

Her books include four novels, The Benefactor, Death Kit, The Volcano Lover, and In America; a collection of short stories, I, etcetera; several plays, including Alice in Bed and Lady from the Sea; and nine works of nonfiction, starting with Against Interpretation and including On Photography, Illness as Metaphor, Where the Stress Falls, Regarding the Pain of Others, and At the Same Time. In 1982, Farrar, Straus & Giroux published A Susan Sontag Reader.

Ms. Sontag wrote and directed four feature-length films: Duet for Cannibals (1969) and Brother Carl (1971), both in Sweden; Promised Lands (1974), made in Israel during the war of October 1973; and Unguided Tour (1983), from her short story of the same name, made in Italy. Her play Alice in Bed has had productions in the United States, Mexico, Germany, and Holland. Another play, Lady from the Sea, has been produced in Italy, France, Switzerland, Germany, and Korea.

Ms. Sontag also directed plays in the United States and Europe, including a staging of Beckett's Waiting for Godot in the summer of 1993 in besieged Sarajevo, where she spent much of the time between early 1993 and 1996 and was made an honorary citizen of the city.

A human rights activist for more than two decades, Ms. Sontag served from 1987 to 1989 as president of the American Center of PEN, the international writers’ organization dedicated to freedom of expression and the advancement of literature, from which platform she led a number of campaigns on behalf of persecuted and imprisoned writers.

Her stories and essays appeared in newspapers, magazines, and literary publications all over the world, including The New York Times, The New Yorker, The New York Review of Books, The Times Literary Supplement, Art in America, Antaeus, Parnassus, The Threepenny Review, The Nation, and Granta. Her books have been translated into thirty-two languages.

Among Ms. Sontag's many honors are the 2003 Peace Prize of the German Book Trade, the 2003 Prince of Asturias Prize, the 2001 Jerusalem Prize, the National Book Award for In America (2000), and the National Book Critics Circle Award for On Photography (1978). In 1992 she received the Malaparte Prize in Italy, and in 1999 she was named a Commandeur de l'Ordre des Arts et des Lettres by the French government (she had been named an Officier in the same order in 1984). Between 1990 and 1995 she was a MacArthur Fellow.

Ms. Sontag died in New York City on December 28, 2004.

Reviews

[Klaudia · Rating 5 out of 5]

RIP Susan Sontagm you would have had a serious love-hate relationship with the social media.

[Anna Wilczyńska · Rating 3 out of 5]

Prolog próbował mnie przekonać, że ta książka się nie zestarzała. Zestarzała, ale czasem to dobrze. Niektóre wątki ciekawe, ale dużo mniej z niej wyciągnęłam niż z innych pozycji tej autorki.

[snyoprzeszlosci · Rating 4 out of 5]

Potrzebuję więcej esejów Susan Sontag w swoim życiu...

[Lena Pękała · Rating 4 out of 5]

trzeci świat kobiet skradł moje serce

[bzdurne.tresci · Rating 4 out of 5]

no powiem wam, że wymiana argumentów pomiędzy Sontag a Rich to coś, na co czekałam od rozpoczęcia tych esejów

[Łucja Mlotkowska · Rating 5 out of 5]

jak będę duża, chce być jak susan sontag

[Zuzanna Bil · Rating 3 out of 5]

3,5

[Nadia Gazda · Rating 5 out of 5]

Zachwycający (przez swoją dogłębność i stopień, w jakim budzi przerażenie) esej o podwójnych standardach starzenia się ludzi. Bardzo angażująca polemika z Leni Riefenstahl, wyrzekającej się swoich własnych korzeni.

Momentami czułam, że jestem za głupia, żeby zrozumieć abstrakt intelektu autorki; że mój potencjał niemal całkowitego zrozumienia nie jest wystarczający. Ale nie z winy autorki. W końcu nie uważam, że jeśli się kogoś nie rozumie, to znaczy, że to on/ona (pamiętajcie o feminatywach) zawiniła swoim wybujałym intelektem czy elokwencją. Susan Sontag wzbudziła we mnie wielki podziw i wrażenie, że w jej wieku chciałabym być równie mądra.

[Basia Zając · Rating 5 out of 5]

Fantastyczny esej o podwójnych standardach starzenia się kobiet i mężczyzn; to właśnie ten oraz równie ciekawy esej o „Kobietach trzeciego świata” najbardziej zapadną w mojej pamięci. Dalsza część książki na temat reżyserki Leni Riefenstahl i rozważań autorki na temat kontrowersji związanych z twórczością Leni i stanowiskiem środowiska feministycznego wobec niej w latach 70, choć ciekawe, są w moim odczuciu trudne do utożsamienia się z nimi (wbrew zapewnieniom tłumaczki o całkowitej aktualności wszystkich esejów). O ile temat faszyzmu niestety powraca jak boomerang i zdecydowanie (!) jest aktualny, tak analiza tego jednostkowego przypadku akurat nie do końca usatysfakcjonowała mnie jako odbiorczynię.

[simbelmynë]

"Należy przemyśleć nie tyle zasadność krytyki feministycznej, ile jej poziom, bowiem w imię solidarności etycznej stawia się w jej ramach postulaty prostoty intelektualnej. Przekonały one wiele kobiet do tego, że niedemokratyczne jest zadawanie pytania o 'jakość' - jakość dyskursu feministycznego, o ile jest dostatecznie bojowy, oraz dzieł sztuki, jeśli są dość pokrzepiające i łatwe do odczytania. Nienawiść do intelektu to jeden z wątków modernistycznego protestu, powracających w sztuce i moralności. Choć jest w gruncie rzeczy nieprzyjazna skutecznej akcji politycznej, sprawia wrażenie stanowiska politycznego."

[Magdalena Justyniarska · Rating 4 out of 5]

Ciekawie było czytać pierwsze eseje po lekturze bell hooks, bo ta krytykowała jednotorowe myślenie białych feministek z klasy średniej. Mimo, że spostrzeżenia Sontag są całkiem słuszne i wciąż aktualne, nie umiem na nie spojrzeć jak na uniwersalne doświadczenie kobiet. Kolejne eseje robią się ciekawsze, bo myśli w nich były dla mnie nowsze. Najbardziej wciągnął mnie ten o Leni Riefenstahl, sama pamiętam kilka wizyt w muzeach gdzie była ona i jej twórczość wspomniana, więc poniekąd normalizowana.

[Monika]

Zabytek.

[ami ga · Rating 5 out of 5]

tu daję 5 na luzie nawet jak nie byłam w zgodzie wszędzie ale podwójne standardy starzenia się niesamowity esej

[Haniax · Rating 4 out of 5]

<<3

[Anna Anks · Rating 3 out of 5]

Zaskakujaco aktualne po 50 latach. Czesc o Riefenstahl tez bardzo ciekawa dla mnie, zwlaszcza w kontekscie ogladanego ostatnio dokumentu o niej, gdzie do konca wypierala sie zwiazkow z nazizmem.

[Monika Jaskuła · Rating 5 out of 5]

Susan Sontag vs Adrienne Rich to zdecydowanie mocny beef. Czytanie dało mi dużo satysfakcji i uważam że wydawnictwo Karakter świetnie zestawiło ze sobą eseje z wywiadami!