What do you think?
Rate this book
De kroon met twee pieken
De kroon met twee pieken inventariseert het leven van Werner Vrysoone, ambtenaar bij lokale overheden, en vader van twee dochters van wie er slechts een zijn eigen kind is.
Tussen de meisjes ontstaat een gespannen relatie die te maken heeft met botsende persoonlijkheden en traumatische verledens. In dit spanningsveld probeert Werner een goede vader te zijn, onpartijdig en betrokken. Buiten zijn wil om, echter, zal hij tot een bikkelharde keuze komen.
De kroon met twee pieken – een nieuwe roman van de meester van het ingenieus geconstrueerde verhaal – is een wervelende kroniek, caleidoscopisch gebouwd en vol eigenzinnige perspectiefwisselingen.
Tussen de meisjes ontstaat een gespannen relatie die te maken heeft met botsende persoonlijkheden en traumatische verledens. In dit spanningsveld probeert Werner een goede vader te zijn, onpartijdig en betrokken. Buiten zijn wil om, echter, zal hij tot een bikkelharde keuze komen.
De kroon met twee pieken – een nieuwe roman van de meester van het ingenieus geconstrueerde verhaal – is een wervelende kroniek, caleidoscopisch gebouwd en vol eigenzinnige perspectiefwisselingen.
291 pages, Kindle Edition
First published March 5, 2024
32 people are currently reading
1063 people want to read
About the author
Guido van Heulendonk
18 books13 followersGuido van Heulendonk, pseudoniem van Guido Beelaert, is een Vlaamse schrijver van romans, verhalen en essays.
Guido van Heulendonk in de Nederlandstalige Wikipedia
Guido van Heulendonk in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Guido van Heulendonk bij "Schrijversgewijs"
Guido van Heulendonk, pseudonym of Guido Beelaert, is a Flemish writer of novels, stories and essays.
Guido van Heulendonk in the English Wikipedia
Guido van Heulendonk in de Nederlandstalige Wikipedia
Guido van Heulendonk in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Guido van Heulendonk bij "Schrijversgewijs"
Guido van Heulendonk, pseudonym of Guido Beelaert, is a Flemish writer of novels, stories and essays.
Guido van Heulendonk in the English Wikipedia
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 143 reviews
Read
May 8, 2024Aanvankelijk vond ik dit boek tamelijk irritant. De gewild modernistische manier om het verhaal uit veelsoortige fragmenten en flarden te laten opdoemen, vond ik paradoxaal genoeg ouderwets aandoen. Vertel gewoon je verhaal als je een verhaal te vertellen hebt, dacht ik. De roman is al decennia dood, dus dat hoef je niet meer zo opzichtig te thematiseren. Bovendien wordt de stijl telkens aangepast aan de aard van het fragment, wat knap is, want een ambtelijke brief klinkt als een ambtelijke brief en een e-mail als een slecht geschreven e-mail, maar het gevolg is toch dat je af en toe bewust onbeholpen geschreven teksten zit te lezen.
Maar het boek kreeg mij toch in zijn greep. Ik begon het zelfs ontroerend te vinden. Dit neemt niet weg dat het een rare roman is. Normaal gesproken heb je in een roman een protagonist die iets vermeldenswaardigs meemaakt, maar hier krijgen we een heel gezin, dat welbeschouwd de dingen meemaakt die ieder gezin mutatis mutandis voor zijn kiezen krijgt. Alle gezinsleden worden zo ongeveer van de wieg tot het graf gevolgd en ze maken alle gebruikelijke ellende mee die voor stervelingen in het ondermaanse is weggelegd, waarna ze doodgaan (so it goes), ofwel in het boek ofwel vermoedelijk op een later tijdstip dat niet door het boek wordt behandeld. In de epiloog neemt een berg het woord in maart van het jaar 4230, wanneer de mens is uitgestorven, evenals de dieren en de bomen. “Waar dingen verdwijnen, blijft enkel het woord over.” Is dat dan de boodschap van deze roman? Dat alle dingen voorbijgaan?
En toch ben ik de personages gaan kennen en ben ik met hen gaan meeleven. Dit zal een boek zijn dat mij bijblijft en dat komt waarschijnlijk juist door de fragmentarische structuur, waarachter de personages opdoemen als echte mensen in het echte leven, die zich ook in flarden en momenten aan je mededelen.
De conclusie is dat dit op een merkwaardige manier toch een goed boek is. (Alleen de titel is slecht. De roman had natuurlijk ‘De albatros’ moeten heten.)
Maar het boek kreeg mij toch in zijn greep. Ik begon het zelfs ontroerend te vinden. Dit neemt niet weg dat het een rare roman is. Normaal gesproken heb je in een roman een protagonist die iets vermeldenswaardigs meemaakt, maar hier krijgen we een heel gezin, dat welbeschouwd de dingen meemaakt die ieder gezin mutatis mutandis voor zijn kiezen krijgt. Alle gezinsleden worden zo ongeveer van de wieg tot het graf gevolgd en ze maken alle gebruikelijke ellende mee die voor stervelingen in het ondermaanse is weggelegd, waarna ze doodgaan (so it goes), ofwel in het boek ofwel vermoedelijk op een later tijdstip dat niet door het boek wordt behandeld. In de epiloog neemt een berg het woord in maart van het jaar 4230, wanneer de mens is uitgestorven, evenals de dieren en de bomen. “Waar dingen verdwijnen, blijft enkel het woord over.” Is dat dan de boodschap van deze roman? Dat alle dingen voorbijgaan?
En toch ben ik de personages gaan kennen en ben ik met hen gaan meeleven. Dit zal een boek zijn dat mij bijblijft en dat komt waarschijnlijk juist door de fragmentarische structuur, waarachter de personages opdoemen als echte mensen in het echte leven, die zich ook in flarden en momenten aan je mededelen.
De conclusie is dat dit op een merkwaardige manier toch een goed boek is. (Alleen de titel is slecht. De roman had natuurlijk ‘De albatros’ moeten heten.)
August 6, 2024
Het is merkwaardig dat er in de recensies die tot nu toe zijn verschenen, weinig aandacht was voor een belangrijk thema in het boek: het onontwarbare web van familierelaties, of om het met Jacques Lacan te zeggen ‘Les complexes familiaux’, waaraan iedereen is overgeleverd. Je ziet hoe dynamieken en conflicten binnen een familie en de manier waarop daarmee omgegaan wordt een invloed hebben op de psychische ontwikkeling van een individu en onbewust doorwerken, zelfs als men denkt, of vooral als men denkt het oude leven te kunnen afgooien. De wakkere lezer is er getuige van hoe bij de dochters Paulien en Hedda het verleden van de ouders opspeelt. Het parcours dat zij volgen is een reactie op hún levensloop. Het religieus fanatisme van Hedda is de sublimering van haar ‘Vatersuche’. Hedda ontvlucht haar familie, eerst naar Wallonië, later naar Nigeria maar uiteindelijk is ze vermist, net als haar moeder Conny Bruynzeele. Paulien komt net als haar moeder uit bij het milieuactivisme. Terwijl (ik schrijf bijna omdat) Werner draait als een haan op de kerktoren, is Paulien compromisloos. Het hybride gezin van Werner en Conny wordt voortgezet in de onstandvastige relaties van zowel Hedda als Paulien. Als Paulien Jonas de Joncker dumpt en abortus pleegt, dan is dat een weerspiegeling van Rafaël Van Kassel die de zwangere Conny dumpt. Als Hedda zich ontfermt over de kinderen van haar drankzuchtige en gewelddadige geliefde dan is dat een compensatie, een Wiedergutmachung voor de verwaarlozing door haar eigen biologische vader. Haar biologische vader voelt niet de behoefte om haar te leren kennen en zij kopieert dit gedrag en heeft eveneens geen nood meer aan haar eigen familie. Als Paulien de dood van haar vriendje Ziyad naar de achtergrond heeft geduwd, dan is dat een herhaling van wat haar ouders hebben gedaan met Rafaël Van Kassel: ‘Hij is dood’, zei Conny, ‘Voor mij is hij helemaal dood, en ik wil hem nú begraven, samen met jou, voorgoed.’ (62)
De acties en reacties worden door verdringing en schuldgevoelens aangestuurd: wat we ook proberen, we ontsnappen niet aan dat waarvoor we op de vlucht zijn, we blijven toch weer in dezelfde valkuilen tuimelen. Het boetekleed is voor de volwassene (114), maar de kinderen blijven evenmin buiten schot. Ouders vormen slechts een tussenstation (141). Ouders en kinderen, ze delen allemaal in de brokken (197).
Wij, de lezers, krijgen het leven te zien in vogelvlucht, van het jaar 1971 tot het jaar 4230, op de grote vleugelslag van de Albatros die ook rondcirkelt en terugvliegt zodat we duidelijk zicht krijgen op de bewegingen en golven van dat leven dat zich altijd afspeelt in het nu, tussen herinnering en verwachting (13). Wij krijgen, in tegenstelling tot de personages de mogelijkheid om het allemaal in perspectief te zien (261). Hoe hoger je vliegt hoe meer je alles kunt overzien. Geluk is niet iets wat zich laat regelen (113) en het antwoord is dat er geen antwoord is (119). Zoals Conny van ergens ver boven, in een hoge blauwe ruimte zegt: het is oké (19).
We weten: Wie zorg draagt voor het verleden, draagt zorg voor de toekomst. (52) Maar we slagen er niet in naar dat adagium te leven.
Guido van Heulendonk is een absolute meester in timing en dosering, iets wat we van de schepper niet kunnen zeggen.
De acties en reacties worden door verdringing en schuldgevoelens aangestuurd: wat we ook proberen, we ontsnappen niet aan dat waarvoor we op de vlucht zijn, we blijven toch weer in dezelfde valkuilen tuimelen. Het boetekleed is voor de volwassene (114), maar de kinderen blijven evenmin buiten schot. Ouders vormen slechts een tussenstation (141). Ouders en kinderen, ze delen allemaal in de brokken (197).
Wij, de lezers, krijgen het leven te zien in vogelvlucht, van het jaar 1971 tot het jaar 4230, op de grote vleugelslag van de Albatros die ook rondcirkelt en terugvliegt zodat we duidelijk zicht krijgen op de bewegingen en golven van dat leven dat zich altijd afspeelt in het nu, tussen herinnering en verwachting (13). Wij krijgen, in tegenstelling tot de personages de mogelijkheid om het allemaal in perspectief te zien (261). Hoe hoger je vliegt hoe meer je alles kunt overzien. Geluk is niet iets wat zich laat regelen (113) en het antwoord is dat er geen antwoord is (119). Zoals Conny van ergens ver boven, in een hoge blauwe ruimte zegt: het is oké (19).
We weten: Wie zorg draagt voor het verleden, draagt zorg voor de toekomst. (52) Maar we slagen er niet in naar dat adagium te leven.
Guido van Heulendonk is een absolute meester in timing en dosering, iets wat we van de schepper niet kunnen zeggen.
August 11, 2025
Het was in het jaar 1995 ergens in november dat ik een nachtje doorzakte met Guido van Heulendonk. Ik net begonnen in Nijmegen met Nederlandse taal en letterkunde, hij net doorgebroken met “Paarden zijn ook varkens”. Studenten overleg Nederlands (afgekort StoNed) had hem uitgenodigd in wat toen nog Dio was. Het boek en gesprek erover zal vast heel interessant geweest zijn, maar heeft in mijn geheugen de tand des tijds niet overleefd… Van het doorzakken herinner ik me merkwaardig genoeg wel nog heel wat. We hadden het kort over literatuur en dan vooral de Vlaamse, op dat moment redelijk booming met o.a. Mennes, Brusselmans, Verhelst en natuurlijk Lanoye. We spraken de verbazing uit dat er in Nederland toch maar relatief weinig opgepikt werd van deze “Jonge sla”. Maar het gesprek ging uiteindelijk vooral over onze gezamenlijke roots. Hij bleek op een steenworp van mijn geboortehuis te leven en dat bracht ons al snel bij in hoeverre onze omgeving ons leven beïnvloedt. Ik zat in een identiteitscrisis omdat ik bedacht had dat ik als Vlaamse Nederlander in Nijmegen na tweeëntwintig jaar eindelijk “thuis” zou komen, maar stonden ze “hier” op studentenfeesten ineens op André Hazes mee te blèren, terwijl Nirvana niet eens voorbij kwam. Hij had het over de aanpassingen die de ontluikende bekendheid van hem vroegen. En het ging vast over nog veel meer diepgaands…
Ik verloor Van Heulendonk uit het oog, maar veel kwam terug met het lezen van “de kroon met de twee pieken”. De existentiële vragen die Van Heulendonk stelt en die Werner/Werrie zich wellicht wat te weinig stelt, zijn meesterlijk uitgewerkt. Terwijl daar voor Werner wel alle reden voor is: hoe verhoud je je tot een leven waar tegenslagen zich aaneen lijken te rijgen en waar je aan de andere kant toch ook de nodige (maatschappelijke) credits op je palmares kan schrijven. Wanneer komt je ware aard bovendrijven? Wat is je ware aard?
Wat duidelijk wordt, is dat iedereen daar in Werners omgeving een antwoord op lijkt te hebben. (Alhoewel: hoeveel impact heeft het als je je het resultaat voelt van een ongewenste zwangerschap? Wat doe je als je je ouders alleen via een advocaat spreekt? En hoe leef je verder als je je beste vriendin ter aarde hebt laten storten…) Maar Werner? Hij ploegde voort. En geeft misschien alleen op zijn meest seniele moment zijn geheim prijs.
De compositie van het verhaal staat ten dienste van het thema. De verschillende vormen (met de daaraan gekoppelde stijlen, knap gedaan) zorgen aan de ene kant voor vaart in het verhaal en aan de andere kant werpt het een blik op hoe divers waarheid is en waar deze te vinden is of hoe deze geconstrueerd wordt.
Toch met terugwerkende kracht het oeuvre van Van Heulendonk doorspitten op zoek naar meer waarheden… en daarbij een glaasje cognac nuttigen en met de vroege Fleetwood Mac op de achtergrond.
Kortom 4 sterren voor het boek en eentje erbij voor de opnieuw ingekleurde herinneringen.
Ik verloor Van Heulendonk uit het oog, maar veel kwam terug met het lezen van “de kroon met de twee pieken”. De existentiële vragen die Van Heulendonk stelt en die Werner/Werrie zich wellicht wat te weinig stelt, zijn meesterlijk uitgewerkt. Terwijl daar voor Werner wel alle reden voor is: hoe verhoud je je tot een leven waar tegenslagen zich aaneen lijken te rijgen en waar je aan de andere kant toch ook de nodige (maatschappelijke) credits op je palmares kan schrijven. Wanneer komt je ware aard bovendrijven? Wat is je ware aard?
Wat duidelijk wordt, is dat iedereen daar in Werners omgeving een antwoord op lijkt te hebben. (Alhoewel: hoeveel impact heeft het als je je het resultaat voelt van een ongewenste zwangerschap? Wat doe je als je je ouders alleen via een advocaat spreekt? En hoe leef je verder als je je beste vriendin ter aarde hebt laten storten…) Maar Werner? Hij ploegde voort. En geeft misschien alleen op zijn meest seniele moment zijn geheim prijs.
De compositie van het verhaal staat ten dienste van het thema. De verschillende vormen (met de daaraan gekoppelde stijlen, knap gedaan) zorgen aan de ene kant voor vaart in het verhaal en aan de andere kant werpt het een blik op hoe divers waarheid is en waar deze te vinden is of hoe deze geconstrueerd wordt.
Toch met terugwerkende kracht het oeuvre van Van Heulendonk doorspitten op zoek naar meer waarheden… en daarbij een glaasje cognac nuttigen en met de vroege Fleetwood Mac op de achtergrond.
Kortom 4 sterren voor het boek en eentje erbij voor de opnieuw ingekleurde herinneringen.
September 23, 2025
Wat een weer-ga-loze roman.
Het doorbreken van genrescheidingen hoeft van mij niet zo nodig in een roman (niet op de laatste plaats omdat het vaak gekunsteld en makkelijk aanvoelt), maar als je het doet, doe het zoals Heulendonk. Iedere brief, e-mail of tussenverhaal is noodzakelijk en brengt op briljante wijze het verhaal verder. Je raakt in het leven van de hoofdpersoon verwikkeld en je komt er (gelukkig) niet meer uit.
Dit, gecombineerd met prachtige, ontroerende en geestige zinnen, zorgt voor een heerlijke literaire beleving.
Het einde raakt precies de kern en zorgt voor een complete afronding van het verhaal.
Lees dit en geniet.
PS het is dat de roman echt heel goed was, maar de tekst op de achterflap slaat werkelijk waar nergens op.
Het doorbreken van genrescheidingen hoeft van mij niet zo nodig in een roman (niet op de laatste plaats omdat het vaak gekunsteld en makkelijk aanvoelt), maar als je het doet, doe het zoals Heulendonk. Iedere brief, e-mail of tussenverhaal is noodzakelijk en brengt op briljante wijze het verhaal verder. Je raakt in het leven van de hoofdpersoon verwikkeld en je komt er (gelukkig) niet meer uit.
Dit, gecombineerd met prachtige, ontroerende en geestige zinnen, zorgt voor een heerlijke literaire beleving.
Het einde raakt precies de kern en zorgt voor een complete afronding van het verhaal.
Lees dit en geniet.
PS het is dat de roman echt heel goed was, maar de tekst op de achterflap slaat werkelijk waar nergens op.
April 11, 2024
☆ ☆ ☆ ½
Binnenkort miniatuur-recensie voor Humo...
Binnenkort miniatuur-recensie voor Humo...
January 26, 2025
Wat een vreselijk langdradig, saai en wat mij betreft taai en kleurloos boek. Het boek beschrijft een groot deel van het leven van Werner. En die arme Werner komt er nooit goed van af: beetje een sulletje die uiteindelijk nog ambtenaar wordt ook. Het boek beschrijft zijn jeugd, zijn gehuwde leven als (stief)vader van twee dochters en zo kabbelt het boek eindeloos door. Af en toe gebeurt er wat, je schrikt er haast van op...
Wat opvalt in het boek? De platte seksuele beschrijvingen die zo typisch zijn voor pretentieuze auteurs uit het Nederlandse taalgebied, niet eens heel expliciet, maar wel plat: "verslijt jongens als tampons", dat soort stijl. Het geeft bij mij een heel hoge vieze-mannetjes-vibe.
En wat er meer opvalt: eindeloze verhandelingen over muziek. Gitaarmuziek vooral. Eric Clapton en Peter Green van Feetwood Mac. Oude-mannen-muziek, die vast heel mooi zal zijn, maar het dwepende gejeremieer over deze muziek, en of het 'god' is is nauwelijks vol te houden.
Op de achterkant wordt de creatieve opzet van het boek geprezen: 'een bont palet aan vertelvormen'. En het klopt: de auteur rijgt krantenknipsels, bijbelteksten, dagboekfragmenten, ik-persoonvertellingen en allerlei andere vertelvormen aan elkaar. Dat het 'een bont palet' oplevert is waar, maar het levert voor de lezer zo weinig houvast op, die door de afstandelijke manier van schrijven toch al ver te zoeken is, dat de score van twee sterren bijna voelt als een gunst.
Wat opvalt in het boek? De platte seksuele beschrijvingen die zo typisch zijn voor pretentieuze auteurs uit het Nederlandse taalgebied, niet eens heel expliciet, maar wel plat: "verslijt jongens als tampons", dat soort stijl. Het geeft bij mij een heel hoge vieze-mannetjes-vibe.
En wat er meer opvalt: eindeloze verhandelingen over muziek. Gitaarmuziek vooral. Eric Clapton en Peter Green van Feetwood Mac. Oude-mannen-muziek, die vast heel mooi zal zijn, maar het dwepende gejeremieer over deze muziek, en of het 'god' is is nauwelijks vol te houden.
Op de achterkant wordt de creatieve opzet van het boek geprezen: 'een bont palet aan vertelvormen'. En het klopt: de auteur rijgt krantenknipsels, bijbelteksten, dagboekfragmenten, ik-persoonvertellingen en allerlei andere vertelvormen aan elkaar. Dat het 'een bont palet' oplevert is waar, maar het levert voor de lezer zo weinig houvast op, die door de afstandelijke manier van schrijven toch al ver te zoeken is, dat de score van twee sterren bijna voelt als een gunst.
October 11, 2024
Sublieme roman, gebruikmakend van een dikwijls geslaagde afwisseling van stijlen. Thema is het gedoe, geluk, pijn, gesneefde ambitie, huiselijk geluk, dood: kroniek van het leven. A rose is a rose is a rose (Gertrude Stein). Zoals je het ziet vanaf grote hoogte, die van de albatros, en in het perspectief van de geschiedenis/evolutie van de aarde of het aardse leven (in het laatste hoofdstukje zitten we in het jaar vierduizend-zoveel en kijken we vanuit de -voor de auteur ook weer relatieve- onveranderlijkheid van een berg). Een liefdes- annex familiegeschiedenis die over de generaties heen zijn tol blijft eisen, herhalingsdwang zoals Freud die aan de (neurotische) mens toeschrijft. Ondertussen beschikt de auteur over zowel een fantastisch taalvermogen als een sprankelende ironie, ik heb geregeld hardop zitten lachen.
De kroon met twee pieken is een zotskap zoals een vriendin in een psychiatrische instelling die draagt, de twee pieken de twee dochters van de hoofdpersoon... denk ik.
De kroon met twee pieken is een zotskap zoals een vriendin in een psychiatrische instelling die draagt, de twee pieken de twee dochters van de hoofdpersoon... denk ik.
July 2, 2025
Na het geweldige
Dius
van Stefan Hertmans is De kroon met twee pieken van Guido van Heulendonk (1951) de tweede Vlaamse, voor de Libris Literatuurprijs genomineerde roman die ik dit jaar las. Van het stereotype dat Vlaamse schrijvers hun literatuur onderdompelen in dik aangezette zinnen waarmee zij dorpen beschrijven waar de tijd is blijven stilstaan, laten deze schrijvers niks over. Van Heulendonk schetst een even romantisch als somber beeld van de Boomergeneratie, waarmee hij doet denken aan
Lessons
van Ian McEwan, zij het met een volstrekt eigen stijl.
Centraal staat Werner Vrysoon, liefhebber van de vroege Fleetwood Mac, tweemaal echtgenoot, ambtenaar, stiefvader, vader en grootvader. Van Heulendonk gebruikt een scala aan diverse tekstsoorten – vooral e-mails – die vanuit verschillende perspectieven een fragmentarisch beeld schetsen van Werner en zijn naasten van de late jaren zestig tot en met 2023. Waar Werner als persoon niet in het oog springt, is zijn leven gelardeerd met tragiek. Ondertussen speelt gitarist Peter Green van Fleetwood Mac – alléén de eerste jaren! – als een rode draad door het verhaal met zijn nummers Albatros en The Green Manalishi (With the Two Prong Crown) . Dat laatste lied verklaart ook de titel van het boek.
Van Heulendonk schrijft over vervlogen ambities en passies, familie, vriendschap en de veranderende mores. Ik was niet telkens onder de indruk van alle fragmenten en tekstvormen, maar het totaalplaatje dat overblijft, waarin alle details op hun plek komen, is indrukwekkend.
Centraal staat Werner Vrysoon, liefhebber van de vroege Fleetwood Mac, tweemaal echtgenoot, ambtenaar, stiefvader, vader en grootvader. Van Heulendonk gebruikt een scala aan diverse tekstsoorten – vooral e-mails – die vanuit verschillende perspectieven een fragmentarisch beeld schetsen van Werner en zijn naasten van de late jaren zestig tot en met 2023. Waar Werner als persoon niet in het oog springt, is zijn leven gelardeerd met tragiek. Ondertussen speelt gitarist Peter Green van Fleetwood Mac – alléén de eerste jaren! – als een rode draad door het verhaal met zijn nummers Albatros en The Green Manalishi (With the Two Prong Crown) . Dat laatste lied verklaart ook de titel van het boek.
Van Heulendonk schrijft over vervlogen ambities en passies, familie, vriendschap en de veranderende mores. Ik was niet telkens onder de indruk van alle fragmenten en tekstvormen, maar het totaalplaatje dat overblijft, waarin alle details op hun plek komen, is indrukwekkend.
Hij was op post gebleven – een bemost, ambtelijk staketsel waarop de baren geen vat hebben. Of de idioot die men vergat te waarschuwen dat de bus vertrok.
October 31, 2025
De kroon met twee pieken las vlot, maar de vorm met brieven, e-mails en dagboekfragmenten kon me niet echt overtuigen. Door de korte stukjes kwam ik niet echt in het verhaal en miste ik diepgang.
Ook begon bijna elk hoofdstuk met “en het gebeurde dat”, wat me na een tijdje ging irriteren. Doordat ik me niet echt kon inleven in de personages, bleef het verhaal voor mij wat op afstand.
Ook begon bijna elk hoofdstuk met “en het gebeurde dat”, wat me na een tijdje ging irriteren. Doordat ik me niet echt kon inleven in de personages, bleef het verhaal voor mij wat op afstand.
Read
July 7, 2025Veel schaamte en schuld, veel geheimhouding, af en toe wat ambtenarij en veel dat onuitgesproken doorweegt over generaties heen: een echte Vlaamse kroniek.
April 9, 2025
Wauw, een schot in de roos! (Thanks, Libris-shortlist!) Op eerste gezicht lijkt dit een boek over het kleine leven: met Werner Vrysoone als spil van dit boek lezen we over zijn (familie)relaties met vrouw en twee dochters, zijn kabbelende werk bij de gemeente, vriendschappen, opvoeden, verlies en somberte. Maar door de vertelvorm (veelvuldige wisseling van stijlen en perspectief - wat trouwens geen éen keer verwarring opleverde, knap!) is er nog weer zo veel meer. Dan blijkt er nog van alles te krioelen onder het oppervlak, soms dingen waar Vrysoone geen enkel benul van heeft, soms dingen die hij op zijn beurt weer verborgen houdt. Ik heb mijn buik wel eens vol gehad van ‘oude mannen romans’, maar dit boek overstijgt voor mij dat genre: zowel Werner Vrysoone kwam voor mij volledig tot leven (nukkig, ja, maar zo mooi onvolledig en zoekend dat je het hem vergeeft) als zijn dochters, vrouw, vrienden. Ja, ik ben een beetje verliefd op dit boek geworden…
August 23, 2025
Aanvankelijk 3,5 ster.
Na twee maanden heb ik geen enkele herinnering meer aan dit boek. Echt helemaal niks! Maar gezien de sterren heb ik er op dat moment van genoten…
Maar zal ik het opnieuw lezen? Hoe pakken jullie dit aan?
23/8/25
Op advies van Marco schroef ik de beoordeling terug.
Na twee maanden heb ik geen enkele herinnering meer aan dit boek. Echt helemaal niks! Maar gezien de sterren heb ik er op dat moment van genoten…
Maar zal ik het opnieuw lezen? Hoe pakken jullie dit aan?
23/8/25
Op advies van Marco schroef ik de beoordeling terug.
November 13, 2025
'Alcohol, dacht Werner, Gauloises, het vrouwelijk lichaam. Om nog te zwijgen van de joint waarvoor Rafaëls broer was weggestuurd van het atheneum. Als het klopte dat ze op de drempel van de volwassenheid stonden, zoals ook Bollegaard daarnet nog had betoogd, dan had hij zijn twijfels bij de toetredingscriteria.'
March 13, 2025
Ik heb genoten van de schrijfstijl, de mooie zinnen. Maar wat heb ik nu gelezen ? Ik denk, dat dit boek te ingewikkeld voor mij was.
Ik zie veel religie, meer specifiek het christendom, voorbij komen. Zowel in verwijzingen, vergelijkingen als in de manier waarop Werners' perspectief verteld wordt. Waant hij zich de god van zijn gezin, of is Hedda de 'verloren zoon' ? Of zijn Paulien en Hedda meer een soort Kain en Abel ? Ik kan het niet duiden.
En dan de albatros. Staat die symbool voor een zoektocht ? Naar hoe het verleden nou werkelijk in elkaar stak ? Of naar mislukte vrijheidsdrang, en hangt de vogel nu om hun nek ? Sommige gezinsleden voelen zich in elk geval duidelijk schuldig over dingen die gebeurd zijn, of meer; hun reactie daarop.
Het verleden ontrafelen blijkt sowieso lastig, doordat herinnering altijd gekleurd is, en ieder de waarheid op zijn eigen manier heeft ervaren.
Al bij al lijkt het me een verhaal van een getroubleerde familie, zeer mooi beschreven vanuit verschillende gezinsleden.
Ik zie veel religie, meer specifiek het christendom, voorbij komen. Zowel in verwijzingen, vergelijkingen als in de manier waarop Werners' perspectief verteld wordt. Waant hij zich de god van zijn gezin, of is Hedda de 'verloren zoon' ? Of zijn Paulien en Hedda meer een soort Kain en Abel ? Ik kan het niet duiden.
En dan de albatros. Staat die symbool voor een zoektocht ? Naar hoe het verleden nou werkelijk in elkaar stak ? Of naar mislukte vrijheidsdrang, en hangt de vogel nu om hun nek ? Sommige gezinsleden voelen zich in elk geval duidelijk schuldig over dingen die gebeurd zijn, of meer; hun reactie daarop.
Het verleden ontrafelen blijkt sowieso lastig, doordat herinnering altijd gekleurd is, en ieder de waarheid op zijn eigen manier heeft ervaren.
Al bij al lijkt het me een verhaal van een getroubleerde familie, zeer mooi beschreven vanuit verschillende gezinsleden.
April 26, 2025
Van de Libris shortlist las ik inmiddels twee boeken. Dat tweede boek was De Kroon met Twee Pieken van de Belg Guido van Heulendonk. Nu dacht ik tijdens het lezen heel erg lang: hmmm, aardig maar niet bijzonder, maar ik merkte gaandeweg toch dat het verhaal onder mijn huid begon te kruipen en dat – ondanks het feit dat ik niet direct een enorme binding voelde met de personages – ik toch stiekem wel iets heel bijzonders aan het lezen was.
De Kroon met Twee Pieken gaat over het onopvallende leven van Werner Vrysoone. Aan de hand van onder meer e-mails, brieven en nieuwsberichten wordt het levensverhaal van Vrysoone uit de doeken gedaan en wordt de aard van de relaties met de mensen om hem heen verteld. Zo zijn er bijvoorbeeld zijn verongelukte vrouw, zijn dochter en stiefdochter en zijn nieuwe vrouw. Langzaamaan krijg je een steeds vollediger beeld van een doodgewoon leven dat tegelijkertijd ook weer volstrekt uniek is.
Werk
Van Heulendonk zet in deze roman de lezer zelf flink aan het werk. De auteur duwt de lezer nooit in een bepaalde richting, geeft nooit een hint hoe de lezer verbindingen moet vinden en betekenis moet zoeken. Dat mag de lezer allemaal zelf doen aan de hand van veel verschillende soorten teksten die uiteindelijk allemaal op een bepaalde manier betrekking hebben op het leven van Vrysoone.
Gaandeweg ontvouwt zich een heel groot netwerk van verbindingen dat redelijk recht lijkt te doen aan hoe dat daadwerkelijk in een echt mensenleven ook bestaat. Een mensenleven is geen verhaal met een begin, middenstuk en slot; als je zo vertelt over een mensenleven vergeet je een heleboel belangwekkende zijsporen en persoonlijke relaties. Van Heulendonks biografie van Vrysoone voelt juist doordat er zoveel zijsporen betreden worden heel compleet aan.
Verbanden
Langzaamaan leer je het hoofdpersonage kennen, niet door een hapklaar verhaal te serveren, maar juist door fragmentarische stukken tekst aan te geven waar de lezer zelf op zoek moet naar verbanden. Het is precies dit aspect dat De Kroon met Twee Pieken tot zo’n ongelooflijk bijzondere roman maakt. Ik las nog geen andere roman die te vergelijken valt met wat Van Heulendonk in dit boek doet.
Het is ook bijzonder knap hoe zoveel verschillende soorten teksten – brieven, facebookberichten, telefoongesprekken, krantenberichten en ga zo nog maar even door – en zoveel verschillende perspectieven – we volgen Werner, maar ook verschillende personages in zijn nabije omgeving – niet leiden tot een enorme warboel, maar juist bijdragen aan het gevoel van eenheid. Je moet als lezer hard werken, maar je raakt nooit de draad kwijt. Het voelt eerder alsof je telkens weer een nieuw puzzelstukje in handen krijgt waarmee je aan het einde een (nagenoeg) complete puzzel kan leggen.
Doodgewoon
Het leven dat je als lezer langzaamaan steeds beter in beeld krijgt is er geen van wonderlijke avonturen en unieke belevenissen. Vrysoones leven is doodgewoon, in die zin dat hij zo goed mogelijk als hij kan het leven probeert te leven, er probeert te zijn voor de mensen om hem heen en dat hij net als iedereen ook zijn uitdagingen en tegenslagen te verduren krijgt. Vrysoones leven is op geen enkele manier uitzonderlijk en toch is dat ook bijzonder te noemen.
Want door de manier waarop De Kroon met Twee Pieken is opgebouwd, wordt juist ook de uniciteit van ieder leven heel mooi blootgelegd. Nee, Vrysoone is geen held of antiheld – waarover we zo graag en zo veel lezen in de literatuur – maar tegelijkertijd kan helemaal niemand het leven zoals Vrysoone dat doet. Juist het uitgestrekte netwerk van verbindingen met anderen zorgt voor een volledig uniek leven dat alleen Vrysoone op deze manier had kunnen leven.
Uniek
De Kroon met Twee Pieken is op het eerste gezicht een onopvallend boek, net zoals de persoon van Vrysoone dat is, maar ik sloeg de roman dicht en wist toen dat ik iets volstrekt unieks gelezen had. Mag van mij de Libris Literatuur Prijs 2025 absoluut winnen, want in al zijn kleinheid en onopvallendheid is dit een grootse roman.
blogpost
De Kroon met Twee Pieken gaat over het onopvallende leven van Werner Vrysoone. Aan de hand van onder meer e-mails, brieven en nieuwsberichten wordt het levensverhaal van Vrysoone uit de doeken gedaan en wordt de aard van de relaties met de mensen om hem heen verteld. Zo zijn er bijvoorbeeld zijn verongelukte vrouw, zijn dochter en stiefdochter en zijn nieuwe vrouw. Langzaamaan krijg je een steeds vollediger beeld van een doodgewoon leven dat tegelijkertijd ook weer volstrekt uniek is.
Werk
Van Heulendonk zet in deze roman de lezer zelf flink aan het werk. De auteur duwt de lezer nooit in een bepaalde richting, geeft nooit een hint hoe de lezer verbindingen moet vinden en betekenis moet zoeken. Dat mag de lezer allemaal zelf doen aan de hand van veel verschillende soorten teksten die uiteindelijk allemaal op een bepaalde manier betrekking hebben op het leven van Vrysoone.
Gaandeweg ontvouwt zich een heel groot netwerk van verbindingen dat redelijk recht lijkt te doen aan hoe dat daadwerkelijk in een echt mensenleven ook bestaat. Een mensenleven is geen verhaal met een begin, middenstuk en slot; als je zo vertelt over een mensenleven vergeet je een heleboel belangwekkende zijsporen en persoonlijke relaties. Van Heulendonks biografie van Vrysoone voelt juist doordat er zoveel zijsporen betreden worden heel compleet aan.
Verbanden
Langzaamaan leer je het hoofdpersonage kennen, niet door een hapklaar verhaal te serveren, maar juist door fragmentarische stukken tekst aan te geven waar de lezer zelf op zoek moet naar verbanden. Het is precies dit aspect dat De Kroon met Twee Pieken tot zo’n ongelooflijk bijzondere roman maakt. Ik las nog geen andere roman die te vergelijken valt met wat Van Heulendonk in dit boek doet.
Het is ook bijzonder knap hoe zoveel verschillende soorten teksten – brieven, facebookberichten, telefoongesprekken, krantenberichten en ga zo nog maar even door – en zoveel verschillende perspectieven – we volgen Werner, maar ook verschillende personages in zijn nabije omgeving – niet leiden tot een enorme warboel, maar juist bijdragen aan het gevoel van eenheid. Je moet als lezer hard werken, maar je raakt nooit de draad kwijt. Het voelt eerder alsof je telkens weer een nieuw puzzelstukje in handen krijgt waarmee je aan het einde een (nagenoeg) complete puzzel kan leggen.
Doodgewoon
Het leven dat je als lezer langzaamaan steeds beter in beeld krijgt is er geen van wonderlijke avonturen en unieke belevenissen. Vrysoones leven is doodgewoon, in die zin dat hij zo goed mogelijk als hij kan het leven probeert te leven, er probeert te zijn voor de mensen om hem heen en dat hij net als iedereen ook zijn uitdagingen en tegenslagen te verduren krijgt. Vrysoones leven is op geen enkele manier uitzonderlijk en toch is dat ook bijzonder te noemen.
Want door de manier waarop De Kroon met Twee Pieken is opgebouwd, wordt juist ook de uniciteit van ieder leven heel mooi blootgelegd. Nee, Vrysoone is geen held of antiheld – waarover we zo graag en zo veel lezen in de literatuur – maar tegelijkertijd kan helemaal niemand het leven zoals Vrysoone dat doet. Juist het uitgestrekte netwerk van verbindingen met anderen zorgt voor een volledig uniek leven dat alleen Vrysoone op deze manier had kunnen leven.
Uniek
De Kroon met Twee Pieken is op het eerste gezicht een onopvallend boek, net zoals de persoon van Vrysoone dat is, maar ik sloeg de roman dicht en wist toen dat ik iets volstrekt unieks gelezen had. Mag van mij de Libris Literatuur Prijs 2025 absoluut winnen, want in al zijn kleinheid en onopvallendheid is dit een grootse roman.
blogpost
Read
April 4, 2025https://lezersgoud.nl/guido-van-heule...
De kroon met twee pieken kwam op de shortlist voor de Libris Literatuurprijs 2025 terecht.
Het boek werd eerst opengeslagen om even aan de stijl te proeven. Al snel greep de tekst, werd nieuwsgierigheid gewekt naar het onuitgesprokene tussen de regels door en ook waarom de dood van Peter Green in 2020 voor hoofdpersoon Werner Vrysoone zo’n belangrijke gebeurtenis was.
"Gesteld dat ik een lijstje moest opstellen, wat zou ik bovenaan zetten? Naast hem stond een foto van kleinzoon Anton op de kast: tien geworden in november. Aan de kersttafel straks, bij de cognac, zou hij dat misschien kiezen. Maar hier was hij alleen."
De kroon met twee pieken kwam op de shortlist voor de Libris Literatuurprijs 2025 terecht.
Het boek werd eerst opengeslagen om even aan de stijl te proeven. Al snel greep de tekst, werd nieuwsgierigheid gewekt naar het onuitgesprokene tussen de regels door en ook waarom de dood van Peter Green in 2020 voor hoofdpersoon Werner Vrysoone zo’n belangrijke gebeurtenis was.
"Gesteld dat ik een lijstje moest opstellen, wat zou ik bovenaan zetten? Naast hem stond een foto van kleinzoon Anton op de kast: tien geworden in november. Aan de kersttafel straks, bij de cognac, zou hij dat misschien kiezen. Maar hier was hij alleen."
April 14, 2025
Wat de jury ook beslissen zal, dit is mijn winnaar. Behalve als ze op de valreep Peter Green nomineren. Dan kies ik voor Peter Green.
April 1, 2025
Ik zei laatst dat ik De dragers een slim geschreven boek vond, wat maakt dat ik dit boek zo'n beetje geleerd vind! Hoe Guido van Heulendonk de levens van een heel gezin door decennia heen in verschillende vertelwijzen schetst, is enorm vindingrijk. Door middel van slimme observaties speur je je door in stijl geschreven e-mails, brieven, dagboeken ( ‘Een dagboek is voor narcisten, zei Hedda’, deed mij toch over mijzelf denken…) theaterstukken, interviews en zelfs een spreekbeurt van de verschillende personages, maar eigenlijk draait het vooral om Werner Vrysoone en hoe hij zich verhoudt tot met name de verschillende vrouwen in zijn leven, Conny, Hedda, Paulien, Mary-Jane, alhoewel het eindigt met een epiloog van een berg, die ik ook even niet helemaal begreep, maar toch vond ik het tof. Misschien moet ik ook niet achter alles iets willen zoeken, want dan projecteer ik ook een positieve doelgerichtheid om in de hele roman een duidelijk narratief te scheppen, terwijl ‘al had Marianne, tweedejaars fysica, hem haarfijn bewezen dat we in een onverschillig universum leefden, waarin elke schijn van positieve doelgerichtheid pure menselijke projectie is’. Ook de kroon met twee pieken kan je immers om meerdere manieren lezen en dat maakt het juist zo cool. Van mij mag Guido de (Libris)kroon op z'n werk verdienen!
November 19, 2024
Het is duidelijk dat van Heulendonk mooie dingen kan schrijven. Toch kan dit boek me niet overtuigen.
Ondanks de veelbelovende premisse, heb ik niet het gevoel dat ik de personages nu echt ken. De verschillende vertelvormen, zoals krantenknipsels en mailverkeer, moeten het verhaal wat opleuken maar voelen te artificieel aan. In zijn totaliteit een oppervlakkige kroniek.
Voor één ding ben ik dit boek wel dankbaar: de ontdekking van (de oude) Fleetwood Mac.
Ondanks de veelbelovende premisse, heb ik niet het gevoel dat ik de personages nu echt ken. De verschillende vertelvormen, zoals krantenknipsels en mailverkeer, moeten het verhaal wat opleuken maar voelen te artificieel aan. In zijn totaliteit een oppervlakkige kroniek.
Voor één ding ben ik dit boek wel dankbaar: de ontdekking van (de oude) Fleetwood Mac.
January 7, 2025
Niet uit het raam hangen. En er wordt ook niet uit het raam gehangen. Dat is natuurlijk de strekking van het boek, maar toch dacht ik: hang in godsnaam even uit het raam.
June 1, 2025
Onwaarschijnlijk goed. Waarom kende ik deze auteur nog niet?
June 6, 2025
4.5* - Families en wat ze allemaal doen met een mens. Terecht genomineerd voor de Libris!
August 18, 2024
Wat een aangename verrassing. Ik had nog nooit gehoord van deze Vlaamse schrijver. Een 5 ⭐️ recensie in de NRC met de term ouwe-mannenroman, trok me over de streep.
Een caleidoscopische kroniek van een ingewikkelde familie. Geschreven in brieven, dagboekfragmenten, krantenberichten, e-mails etcetera. Dat doet heel erg 90’s aan, maar het werkt. Dat komt door het verhaal dat voortrolt en door de perfecte timing van de auteur.
Zelfs de overdreven aandacht voor ouwe-lullenmuziek van eind jaren 60, begin jaren 70 kon ik verteren (en heb ik zelfs op Spotify opgezocht). Het ‘oude’ Fleetwood Mac komt volop aan de orde. De titel komt van één van hun nummers. Peter Green is een spiegelpersonage van een van de hoofdrolspelers in het verhaal. En Albatross als muzikaal motief.
Ik heb het in één ruk uitgelezen. Da’s meestal een goed teken.
Een caleidoscopische kroniek van een ingewikkelde familie. Geschreven in brieven, dagboekfragmenten, krantenberichten, e-mails etcetera. Dat doet heel erg 90’s aan, maar het werkt. Dat komt door het verhaal dat voortrolt en door de perfecte timing van de auteur.
Zelfs de overdreven aandacht voor ouwe-lullenmuziek van eind jaren 60, begin jaren 70 kon ik verteren (en heb ik zelfs op Spotify opgezocht). Het ‘oude’ Fleetwood Mac komt volop aan de orde. De titel komt van één van hun nummers. Peter Green is een spiegelpersonage van een van de hoofdrolspelers in het verhaal. En Albatross als muzikaal motief.
Ik heb het in één ruk uitgelezen. Da’s meestal een goed teken.
October 19, 2024
Prachtig boek. De levendige taal, de bijzondere structuur. Een voortdurende afwisseling van verhalende tekst, mails, dagboek, theatermonoloog, berichten van de school, steeds in een stijl, die er bij past. Er is één centrale persoon en daarom heen zijn partners, dochters, vrienden. Het gaat om liefde, verwijdering, breuk, dood, het leven dus. Muziek speelt een grote rol en vooral Peter Green van Fleetwood Mac en het prachtige nummer Albatross( wat je natuurlijk onmiddellijk even gaat beluisteren als je het boek leest).
De titel blijft wat raadselachtig: in het boek gaat het over een kroon met twee pieken gedragen door een groene duivel op een single van Peter Green, een kroon gedragen door een patiënte in een psychiatrische kliniek. Maar wat de betekenis is als titel van dit boek?
De titel blijft wat raadselachtig: in het boek gaat het over een kroon met twee pieken gedragen door een groene duivel op een single van Peter Green, een kroon gedragen door een patiënte in een psychiatrische kliniek. Maar wat de betekenis is als titel van dit boek?
May 4, 2025
Soms heb je van die boeken.
Ik zag De kroon met twee pieken toevallig in de bib liggen. Wetende dat het op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs stond, leende ik het uit. Veel achtergrondinformatie of verwachtingen had ik op dat moment niet.
Wat volgde was een verrassend sterke familieroman waar ieder hoofdstuk een andere stijl of vorm hanteert - iets wat voor mij enorm goed werkte - en telkens een nieuw puzzelstukje toevoegt aan het gelaagde familieverhaal.
Onverwacht goed smaakt des te zoeter. Aanrader.
Ik zag De kroon met twee pieken toevallig in de bib liggen. Wetende dat het op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs stond, leende ik het uit. Veel achtergrondinformatie of verwachtingen had ik op dat moment niet.
Wat volgde was een verrassend sterke familieroman waar ieder hoofdstuk een andere stijl of vorm hanteert - iets wat voor mij enorm goed werkte - en telkens een nieuw puzzelstukje toevoegt aan het gelaagde familieverhaal.
Onverwacht goed smaakt des te zoeter. Aanrader.
July 13, 2025
Er is heel veel te zeggen over dit verhaal. Ik licht er een paar dingen uit: de spiegeling of zo je wilt herhaling van de gebeurtenissen. Twee ongewenste zwangerschappen, elk met een andere afloop; het getal twee, symbool voor verbinding, balans tussen tegenstellingen; cultuur versus natuur, God versus godsdienstdoctrine….Van Heulendonk gebruikt diverse tekstgenres, springt heen en weer in de tijd, kijkt mee met Paulien, maar ook met Werner en houdt je daarmee ook alert. Het slot is verrassend. Ik heb ook erg genoten van de beeldrijke taal.
August 31, 2025
Een boek om geconcentreerd te blijven lezen. Sprongen in handelingsperspectief, in personages en sprongen in de tijd maken het noodzakelijk om de aandacht er bij te houden. Tip: neem de hoofdstuktitels goed in je op, dat geeft houvast.
Dan ontspint zich een mooi geschreven, vaak poëtische geschiedenis van aanvankelijk een groep jongeren in Vlaanderen met hun beslommeringen en liefdes. Later zoomt het verhaal in op 2 van hen, hun relatie, huwelijk, kinderen en de demonen uit hun verleden; de worsteling om zich los te maken van de dagelijkse sleur. Wat hun kinderen wel lukt, maar anders dan ze gedacht hadden. En dan speelt ook nog het nummer Albatross van Fleetwood Mac een centrale rol in het geheel.
Mooi geschreven, naar het eind toe steeds dichterlijker.
Dan ontspint zich een mooi geschreven, vaak poëtische geschiedenis van aanvankelijk een groep jongeren in Vlaanderen met hun beslommeringen en liefdes. Later zoomt het verhaal in op 2 van hen, hun relatie, huwelijk, kinderen en de demonen uit hun verleden; de worsteling om zich los te maken van de dagelijkse sleur. Wat hun kinderen wel lukt, maar anders dan ze gedacht hadden. En dan speelt ook nog het nummer Albatross van Fleetwood Mac een centrale rol in het geheel.
Mooi geschreven, naar het eind toe steeds dichterlijker.
July 8, 2025
Een boek over gewone mensen, met gewone levens en gewone familieverbanden. Toch pakte het me door en kon het me bij tijden raken. Bepaalde plotwendingen vond ik echter minder overtuigend en de bekering van Hedda tot een sektarische en fundamentele vorm van christendom kwam voor mij wat uit de lucht vallen.
Door de gekozen vorm, een combinatie van onder andere brieven, krantenknipsels en meer klassieke vertellingen (vanuit verschillende perspectieven) wist het boek me te boeien. Al deze elementen zijn relevant voor het plot, waarbij dit zich soms door een enkel woord of een enkele zin aan de lezer onthult. Ik denk dat Guido Van Heulendonk, voor velen herkenbaar, heeft beschreven wat er mis (en soms ook) kan gaan binnen een gezin.
Door de gekozen vorm, een combinatie van onder andere brieven, krantenknipsels en meer klassieke vertellingen (vanuit verschillende perspectieven) wist het boek me te boeien. Al deze elementen zijn relevant voor het plot, waarbij dit zich soms door een enkel woord of een enkele zin aan de lezer onthult. Ik denk dat Guido Van Heulendonk, voor velen herkenbaar, heeft beschreven wat er mis (en soms ook) kan gaan binnen een gezin.
Displaying 1 - 30 of 143 reviews