Tên gọi Sài Gòn có từ bao giờ và nghĩa ra sao, qua lịch sử mấy trăm năm, đã thấy nhiều cuộc tranh luận gây cấn, đưa ra không ít l. lẽ công phu, mà éo le thay, đến nay vẫn chưa thể xác quyết chung cuộc. Vậy thì, người Sài Gòn là như thế nào, chẳng thể nào chỉ ra cặn kẽ cho được, nhưng vẫn có người Sài Gòn đấy, không chỉ về phong thổ, nơi cư trú, hay hành chính, mà còn cả văn minh, văn hóa, tập quán, bản sắc và tâm tính…
Phân biệt hay định nghĩa thế nào là người Sài Gòn rất khó, nhưng nếu sống tại thành phố này đủ lâu, nhận ra được người Sài Gòn khá dễ… Có người Sài Gòn nói giọng Bình Thuận, Phú Yên, Quảng Nam, Huế, rồi giọng Thanh - Nghệ - Tĩnh, rồi giọng Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Giang… Có người Sài Gòn nói tiếng Hoa, tiếng Khmer, Chăm…, mà hình như, cả 54 dân tộc đều có đủ. Có người Sài Gòn chưa bao giờ có quốc tịch Việt Nam và chưa thông thạo tiếng Việt… Từ những lý do nhì nhằng và cũng khá rõ ràng như vậy, nhà báo Nguyễn Hà đặt tôi viết loạt bài Người Sài Gòn cho tạp chí Sành Điệu từ đầu năm 2012. Yêu cầu không hề chơi chơi, vì mỗi số phải chọn hai nhân vật “cùng nghề và có vài điểm chung”, người trước có thể đã chết, người sau thì còn trẻ. Riêng tựa đề thì phải bắt đầu bằng hai chữ Sài Gòn. Và cũng với lý do, tạp chí này nhìn chung nữ tính (theo hướng đông đảo giới nữ đọc), nên tôi được đề nghị viết về giới nam - nghĩa là người Sài Gòn “giống đực”.
Nhưng rồi sau một năm cấp tập, tôi dần cạn vốn, mà độc giả cũng ngán nam, tôi được đề nghị chuyển qua nữ giới, đi được hơn nửa năm 2013, thì tới phiên tạp chí ngán, dừng lại hẳn. Khi tổ chức thành cuốn sách, tôi đắn đo rất nhiều về việc có nên bổ sung thêm nhân vật hay không, nhất là vài người đồng tính, lưỡng tính, “đa hệ” - vốn sinh sống và đóng góp cho Sài Gòn không ít điều tốt đẹp. Nhưng rồi nghĩ tới nghĩ lui, tôi vẫn muốn giữ cấu trúc liền mạch với tư duy như lúc viết, nên đành để dành nhiều nhân vật dự định cho tập 2, nếu tập 1 phát hành tốt đẹp. Chính vì vậy, hoàn toàn không phải do thiếu tôn trọng giới, mà vì ràng buộc kỹ thuật cấu thành ngay từ đầu, sách sẽ được đọc theo kiểu “tiền nam hậu nữ”, ai thích nam đọc từ trước, ai thích nữ đọc từ sau. Đây là điều mà bản thân tôi thấy rất áy náy, mong quý độc giả, đặc biệt giới nữ và các giới khác hỷ xả lượng thứ. Và cuối cùng, tại sao tôi chọn những người Sài Gòn như trong tập sách này, nếu phân trần ra, cũng có tiêu chí này kia, nhưng rồi thôi.
Có lẽ mình hơi khắt khe khi đọc sách về Sài Gòn nhưng đây là quyển sách thất vọng nhất từ trước đến giờ mà mình từng đọc, giữa nhan đề các tác phẩm và nội dung trong đó không hoà hợp với nhau. Nếu như bạn là 1 người chưa biết gì về Sài Gòn thì sau khi đọc xong tác phẩm chắc cũng không hình dung được Sài Gòn nó như thế nào. Quyển sách như 1 cuốn giới thiệu về tiểu sử và thành công của các nhân vật hơn là "Sài Gòn Chợ Lớn rong chơi". Có 1 lời khen ngợi dành cho tác giả trong việc sưu tầm rất nhiều tư liệu khác nhau về các nhân vật này, nhưng việc trích dẫn khá nhiều nên mạch văn quá lạc lõng, hời hợt và khó nhận ra được đâu là giọng văn của tác giả. Thiết nghĩ tên của quyển sách này nên được thay đổi cho phù hợp hơn.
Although the book tried its best to portrait some of Saigonese faces, it somehow, couldn't do more than just quoted and cited common information about those celebrities.
Therefore, reading it was like collecting articles all over the places in front of you and tried to finish it for the sake of finishing it.
But all those faces in the book were truly worth mentioning because of what they did for the community and even the world.
"Sài Gòn, Chợ Lớn rong chơi/ Đi lên đi xuống đã đời đời du côn" - Bùi Giáng
Cuốn sách tiền đến khá gần một cuốn sách về Sài Gòn mà mình đang tìm kiếm. Các nhân vật, không ai giống ai nhưng phảng phất trong họ một Sài Gòn đặc trưng mà ta không thể diễn tả hoàn chỉnh. Liệu có một cuốn sách nào tiến đến gần hơn một Sài Gòn trong tim mình?
Tác giả viết theo cặp nhân vật, thường là những người ở cả hai thế hệ, kế cận có, xa xôi có, đôi lúc cũng chỉ là những cái tên trùng nhau. Nhưng tất cả những nhân vật ấy đã và đang góp phần tạo nên một Sài Gòn của người Sài Gòn, có cả mặt tốt và mặt xấu, sự lạnh lùng và ấm áp. Xin cảm ơn tác giả.
Quyển này cuối cùng phải bỏ dở dang, không đọc hết. Đọc nó tôi không thấy có bổ ích gì, không hiểu biết thêm được gì nhiều và cũng không phải là một quyển tiểu thuyết để người đọc phải suy ngẫm, không phải là một quyển trinh thám hình sự để giải trí.