شاپور صبری، شخصیت اصلی داستانهای «شرط بندی روی اسب مسابقه» معلم نقاشی است؛ شخصیتی که در بزنگاه عشق ورزیدنها، نامرادیها، خباثتها و خوش اقبالیهایش، ماجراجوییهای ذهنی خود را دنبال میکند.
از امیرحسین خورشیدفر، پیش از این مجموعه داستان بسیار ستوده شده «زندگی مطابق خواسته تو پیش میرود» منتشر شده است.
جایزه بنیاد هوشنگ گلشیری، مهرگان ادب، روزی روزگاری و گام اول از جمله جوایزی است که امیرحسین خورشیدفر تا کنون دریافت کرده است.
طبق شناسه، این کتاب مجموعه داستان کوتاه است اما اگر شروع کنید به خواندن شک برتان میدارد که شاید دارید مقدمه یک رمان بلند را میخوانید. از آن رمانهای کلاسیک قرن هجدم که چندین صفحه را به توصیف یک ویژگی شخصیت اصلی اختصاص میدهند و سر صبر به موضوع اصلی میرسند. اما همینطور که پیش میروید متوجه میشوید که اینطورها هم نیست. بعضی داستانها نه حتا شبیه داستاناند و نه ربط مستقیم و واضحی به شخصیت اصلی دارند و نه اصلاً هیچ شخصیت، موقعیت، فضا و ماجرایی در آنها نیست. اتفاقاً بیشتر به یک «یادداشت» شبیهاند که در صفحه اجتماعی یک روزنامه چاپ شده باشد. به طور خاص منظورم «پولدار فامیل» است که نمیخواهم اسم داستان را رویاش بگذارم.
مجموعه داستان اگر هم «پیوسته» باشد باید که هر داستان، ساختار مستقل خودش را داشته باشد و اشتراک داستانها از نظر شخصیت و یا مکان و ... تنها به وحدت بیشتر مجموعه کمک کند و نه اینکه هر داستان یک تکه از یک کل بیدر و پیکر باشد که خواننده نفهمد دارد رمان میخواند یا داستان کوتاه یا هیچکدام اصلاً؟! به این دلیل که مجموعه «زندگی مطابق خواسته تو پیش میرود» را بسیار پسندیده بودم، بدیهی است که توقع و انتظارم از نویسنده بالا رفته باشد. دلیل عصبانیتی که در این ریویو مستتر است همین است که نمیدانم چطور بعضی از داستانهای این مجموعه صرفاً پرداختن به یک موضوعاند بدون اینکه ساختار داستان داشته باشند و این فکر مسموم به ذهن خواننده میرسد که نکند برای افزودن بر حجم کتاب به مجموعه اضافه شدهاند و هیچ ارتباط روایی و منطقی و داستانیای به مجموعه و سایر داستانها و تعریف داستان ندارند!
بسیار مشتاق خواندن این کتاب بود و در اولین روزی که روی طاقچه آمدم گرفتمش. کتاب به عنوان مجموعه داستان معرفی می شود اما مجموعه داستان به هم پیوسته است با شخصیت واحد شاپور صبری. داستان های اول کتاب. بخش قابل توجه کتاب- به معرفی ویژگی شخصیت می پردازد مثل خست و پرخوری و... به نوعی در ابتدای نمایشنامه ها که شخصیت را با دقت معرفی می کنند.- نجمه می گفت سبک کتاب از روی یکی از داستان های کوتاه داستایوفسکی به اسم مرد مسخره برداشته شده است.- داستان های ابتدایی به دلیل طرح واره گی و اصرار زیاد بر یک ویژگی خاص چندان کشش و جذابیت نداشتند. 18 داستان که همه شان با شخصیت شاپور صبری به هم گره می خورند. هر داستان- طرح- یادداشت- دو صفحه است. . داستان امیتازها. نکته های ظریف از رده بندی آدم ها بر اساس دانشگاه و ماشین و طلاق و بچه داشتن و قعر جدول امتیازهای انسانی و... . پیک نیک در چالوس- ظرافت های دوستی و انسانی برخورد دو دوست یا شبه دوست در این داستان به نظرم تیزهوشانه و بسیار جذاب بود. لایه برداری شخصیت ها پایان بندی داستان با بررسی درام. آشتی ناپذیری و کشمکش شخصیت ها . " مهندس ها و ریاضی دان ها همیشه به هنر و علوم انسانی به چشم تفنن نگاه کرده اند. با وقاحت فکر کرده اند وقتی زندگی شان تامین شد سری هم به آن طرف بازار بزنند.: . راجو. شخصیت راجو در دانشگاه که دقیقا یکی را در دانشگاه هنر تهران داشتیم س ش. دقیقا رفتارهای راجو. کاملا. این شخصیت در ذهنم خواهد ماند. . شرط بندی روی اسب مسابقه را. یک داستان بسیار طولانی در برابر سایر داستان های کتاب. یک بار خواندم و به نظرها رجوع کردم ببینم سایرین چه درکی دارند. برای همه پیچیده و گنگ بود این داستان. بخشی از داستان به عنوان طرح جلد کتاب انتخاب شده است. ستارگان و اسب. من فکر می کنم در هم تنیدگی آدم های هنری بیرون و اتفاق های داخل طرح نقاشی در این داستان به هم گره می خورد. پسر چاق هنری- در چند داستان دیگر این شخصیت چاق به اشکال دیگر حضور دارد. شروع با فضای شعبده باز. ماجرای اسب و شهرستان و شرط بستن و فضای آموزشگاه هنری و پسر چاق و...
۱. بگذارید اینطور بگویم، شاید اگر مارک ابرهارت علاوه بر ریاضیات، فیزیک و شیمی، از استعداد و دانش مکفی ادبی نیز برخوردار بود، به جای «چرا چیزها میشکنند»، «شرطبندی روی اسب مسابقه» را نوشته بود. ۲.خوب است که آدم تکلیفاش را بداند. پس اگر به دنبال مجموعه داستانی هستید با خط روایی مشخص و شخصیتهای معین در فضاهای آپارتمانی و شبیه آن -نظیر آنچه امروز به کرات در قوطی هر عطار و قفسه هر کتابفروشی یافت میشود- بگذارید خیالتان را راحت کنم: ناامید خواهید شد. خیلی خیلی ناامید خواهید شد. در «شرطبندی ...»؟خبری از تلاش برای چپاندن مضامین به ظاهر ثقیل (و در باطن بسیار دمدستی و تکراری) در ساختار روایی بابمیل و آشنای ذهن مخاطب نمییابید و بعید میدانم بتوانید جمله فاخری را از آن استخراج کنید، از آن دست جملههایی که میتواند شاهدی باشد بر خوانده شدن کتاب. «شرطبندی روی اسب مسابقه» پیش و بیش از هرچیز تجربهای است در خود امر «روایتگری» تلاشی برای نگاه دوباره به آنچه داستان «هست» و یا «میتواند باشد». «شرطبندی ...» نه تنها از قالب روایت متعارف فاصله میگیرد بلکه از ایجاد هر نوع ساختار «عادتپذیر» و قابل پیشبینی هم دوری میجوید. درست جایی که خواننده به حضور شاپور صبری، شخصیت اصلی کتاب، به عنوان نقطه ثقل روایت و پیوند داستانها «عادت» میکند، درست همانجا که فکر میکنی کلید خواندن و کشف داستان را یافتهای، ساختار روایی باز تعریف میشود و همین توانایی «شرطبندی ...» در قرار نگرفتن در قفسهای ویژهای در ذهن، که اثر را به دهها داستان و ایده دیگر ارتباط میدهد، نقطه قوت و قدرت «شرطبندی ...» است. کتاب از تقلیل یافتن به ایدهها و ساختارهای از پیش معین ذهن ما میگریزد و در تعریف متعارف ما از مجموعه داستان کوتاه جای نمیگیرد این میتواند شما را ناامید کند، آزار دهد و یا وادارتان کند تا قفسهای جدید برای داستانگفتن و داستان خواندن در ذهنتان باز کنید. قفسهای که میتواند لذتبخشترین تجربههای داستانخواندن را در بگیرد.
کتاب را نیمهکاره ول کردم. سبک روایتش ابتدا برایم جذاب بود، بعد گیج شدم و در نهایت بیعلاقه. هر چه هست کتاب من نیست و فعلاً برای من نه در فرم نه محتوا جذابیت و حرفی ندارد.
مهمترین مسئله این است که بالاخره یک کتاب داستان کوتاه ایرانی خواندم که نویسنده اش نه می خواست مثل ریموند کارور بنویسد و نه مثل گلشیری. به نظر من سبک جدید و شخصی دارد. اولا نثر داستانها شبیه محاوره و آسان نیست. ولی علتش این نیست که از شیوه نگارش گلشیری متاثر باشد بلکه بیشتر چون مضمونهایی که مینویسد اصلا شبیه نویسندگان دیگر نیست. داستانهای این کتاب درباره مردی به اسم شاپور صبری هستند. یک آدم خیلی خیلی معمولی که ممکن است در ابتدا به نظرمان بیاد برای چه باید راجع به یک معلم هنر داستان بخوانیم.اما در هر داستان یک لایه از شخصیت او را میشناسیم و به نظر من هدف نویسنده این بوده که نشان بدهد شخصیت یک فرد بسیارپیچیده تر از چیزی است که در نظر اول به چشم میآید. مثلا بعد از چند داستان فکر میکنیم که این شخصیت آدم مظلوم و سربه زیری است اما بعد متوجه میشویم که آدم موذی است و اتفاقا خوب بلد است تا در سایه شخصیت آراش کارش را پیش ببرد. چند داستان مجموعه را خیلی خیلی زیاد دوست داشتم. چون سبک و زبان نویسنده با داستان نویسهای دیگر فرق دارد و اصلا تکراری نیست. مثلا نوع طنز این کتاب بیشتر شبیه شوخیهای انگلیسی است. یعنی با لحن خوسنرد و بدون اغراق و از طریق موقعیت یا به کار بردن یک عبارت جالب. یکی از داستانهای که خیلی دوست داشتم داستانی است که در آن شاپور با یک دوستش همراه دو دختر که سطح فرهنگی بالایی ندارند به یک رستوران باغی میرود. شخصیت دخترها با ایجاز خیلی خوب توصیف شده است و داستان در عین سادگی خواننده را غافلگیر میکند. پایان داستان عالی است و واقعا تازه میفهمیم که مضووع داستان راجع به بیرحمی شخصیت شاپور است. قصه اخر کتاب هشتاد صفحه است. خیلی پیچیده است اما به نظر من بی سرو ته نبود .یعنی من توانستم پازل اتفاقات رو کنار بچینم. حالا نمیدانم منظور نویسنده همین بود یا نه. من از این کتاب واقعا لذت بردم اولا چون طنز یک آدم باهوش را داشت. دوما چون شبیه کتابهای دیگر بود. ولی این را هم بگویم که در تمام ممدت احساس میکردم دوست دارم یک چیزی به این کتاب اضافه شود. شاید کمی عاطفه و احساس. .
کتاب عجیبی بود طوری که نتونستم بهش نمره بدم،داستان اخر برام گیج کننده بود .ریویو و نقد خاصی هم راجع بهش نوشته نشده فعلا. اما بخش اول کتاب رو دوست داشتم داستانها به طور کلی راجع به یه ادم معمولیه(شاپور) که همونطور که تو بخش اول میگه کسی راجع به ادمهای معمولی نمینویسه اما خورشیدفر مینویسه و این شاپور ادم خیلی خیلی جالبیه،داستان راجو قطعا تو ذهنم میمونه
داستاتهای قیقاج، آشغال جمع کنها، خانم کوچولوی صبری، پیک نیک در چالوس ، راجو خیلی خوب بودند. داستان اخری که ۸۰ صفحه بود اول گیجم کرد اما دوباره خوندم و به نظرم عالی بود.
این کتاب همزمان با رمان تهرانی ها از همین نویسنده چاپ شد. شخصیت اصلی هر دو کتاب یکی است و انگار این کتاب دفترچه راهنمای تهرانی هاست و ما باید ابتدا شاپور تهرانی ها را از اینجا بشناسیم بعد تهرانی ها را راحت تر می فهمیم(حداقل برای من که ابتدا تهرانی ها را خواندم اینگونه بود ) . داستان هایی به هم پیوسته در مورد یک شخصیت به نام شاپور صبری که نقاش است . کتابی که بجز داستان آخرش که بی ربط به باقی داستان هاست میشود آنرا یک نفس خواند و تمام کرد
مجموعه داستان اول امیرحسین خورشیدفر درخشان بود. داستانها هر کدام جهان ویژهای داشتند. این کتاب که من نمیدانم مجموعه داستان است یا رمان اما آن اندازه که کتاب اول برای من جذاب بود گیرایی نداشت..
هرچند که کاراکتری 《شاپور صبری》 و کل این مجموعه بهنظرم یک کپی- اگر بخواهم سختگیر باشم- 《ناخمن》 اثر لئونارد مایکلز هست، امّا باید اقرار کنم، خورشیدیفر نویسندهی قهاریست. توصیفات او، روایت بینطیرش و جزئینگری و عمیق شدنش روی حالات و رفتارهای انسانی تحسینبرانگیز است.
این کتاب هر چیزی هست غیر از یه مجموعه داستان. اصلاً توقع نداشته باشید یه کتاب معمولی با روایت خطی بخونید. نمیتونم بگم کتاب بدیه و شخصاً مشکلی با روایتش نداشتم (اصلاً شاید نقطه قوت کتاب همین روایتش باشه)، اما به هر حال من توقع داشتم داستان هم یه جورایی جذاب و درگیرکننده باشه که خب این طور نبود. اولین کتابیه که دارم از جناب امیرحسین خورشیدفر میخونم و باید اقرار کنم قلم ایشون خیلی قدرتمند و کمی عجیبه، از اون قلمها که نمیشه بهش نمره داد!
کتاب یک مجموعه داستانه که یکی از شخصیتهای اصلی همه داستانها فردیه به نام شاپور صبوری. در ابتدا شیوه روایت برام جذاب بود ولی بعد از خواندن چند داستان جذابیت اولیه برام ازبین رفت و دیگه نتونستم ادامه بدم و نیمه کاره رهاش کردم. نمیتونم بگم کتاب بدیه ولی این کتاب، کتاب من نبود.
به نظرم یکی از بهترین مجموعه داستان های سالهای اخیر است. مداقه در رذایل و رفتارهای انسانی به عنوان پلات داستانی بدیع و انتخاب لحن و راوی که با زبان فاصله گذارانه خودش و البته شوخ طبعی که بسیار به نظرم یکی از بهترین مجموعه داستان های سالهای اخیر است. مداقه در رذایل و رفتارهای انسانی به عنوان پلات داستانی بدیع و انتخاب لحن و راوی که با زبانی فاصله گذارانه و البته شوخ طبعی که بسیار مناسب این جور نظرانداختن به آدم هاست داستان را روایت میکند. این درون مایه ها به هر شکل دیگری تعریف میشد مسلما بیمایه از آب درمی آمد. اما نویسنده نشان میدهد میشود از ابتذال گفت بی اینکه شعاری، اخلاقی یا مبتذل شد. از رذیلت گفت و از خود این فضیلت نساخت.