Σπιναλόγκα -Άγιον Όρος: Όταν θα γνωρίσεις τα δυο αυτά μέρη δεν μπορείς να θυμηθείς το ένα χωρίς να ξεπηδήσει στη μνήμη σου και τ' άλλο.
Και τα δυο αυτά μέρη τα επισκέφθηκα. Στο ένα -που είναι μια πελώρια σιδερόπετρα στη μέση του πελάγου- λιώνουνε σιγά-σιγά 300 άνθρωποι, σακατεμένοι, κομματιασμένοι από τη λέπρα του κορμιού.
Στο άλλο -που είναι το πιο πλούσιο και το πιο όμορφο τμήμα του τόπου μας- 4 χιλιάδες ρασοφόροι σπουδάζουνε σ' όλη τους τη ζωή, να δένουνε, να προσαρμόζουνε στο ανθρώπινο σύνολο την πιο βρώμικη λέπρα: τη λέπρα της ψυχής.
Στη Σπιναλόγκα μπαίνοντας, πρέπει να φράξεις τη μύτη σου. Στο Άγιον Όρος μπαίνοντας, πρέπει να φράξεις και μύτη κι αφτιά και να σκεπάσεις τα μάτια. Μα προ πάντων πρέπει να δέσεις τα νεύρα, για να μη σου φύγουνε.
Μέχρι σήμερα, συνηθίσαμε να νομίζουμε το Άγιον Όρος για την πρότυπη Χριστιανική Πολιτεία, που τα μίση, οι ανθρώπινες κακίες, τα πάθη έχουνε θαφτεί και στη θέση τους φυτρώσανε η γαλήνη, η αδελφοσύνη κι η ανυστερόβουλη αγάπη.
Την ιδέα αυτή μάς τη δημιουργήσανε οι ποιητές, που επισκεφθήκανε τον τόπο αυτό, με τις τόσες φυσικές καλλονές, μόνο γιατί δεν μπορέσανε να δούνε τον άνθρωπο του φυσικού αυτού παραδείσου.
Καιρός όμως είναι πια ν' ακολουθήσουμε τα ερημικά μονοπάτια, που ξεπροβάλλουνε από τις καταπράσινες λαγκαδιές και σκαρφαλώνουνε και τυλίγουνται και ξανακρύβουνται σε καταπράσινες βουνοπλαγιές για να ξαναπροβάλλουνε προκλητικά σε γελαστές ηλιολουσμένες βουνοκορφές, που στεφανόνουνται από τα κάτασπρα τα τείχη μιας βυζαντινής οικοδομής. Μέσα σε κείνα τα τειχιά βρίσκονται οι άρρωστοι που πάσχουνε από τη λέπρα της ψυχής, οι υποψήφιοι... άγιοι.
Ελάτε να τους γνωρίσουμε. Ώρα είναι πια να πάψει ο άνθρωπος να γονατίζει μπροστά σε νοσογόνα μικρόβια παρασιτικά και να σκύβει το κεφάλι κάτω από το ζυγό βάρβαρων τυχοδιωκτών.
Μέσα στα 20 μοναστήρια του Άθω, θα βρούμε: εμπόρους ναρκωτικών, εμπόρους κι αγοραστές της... ανδρικής σάρκας, σχολειά του αλκοολισμού και συστηματικά εκπαιδευτήρια μισανθρωπίας κι αλληλοεξοντωμού. Κι ακόμα σπείρες απατεώνων που τις επιτυχίες τους θα ζηλεύανε κι οι πιο μοντέρνοι διεθνείς τύποι του είδους των.
Στα όμορφα γαλάζια ακρογιάλια του ακρωτηριού του Άθω, που μονάχα αυτά είδανε οι ποιητές κι οι δημοσιογράφοι θα δούμε εμείς “υπ' ατμόν” τα “πλωτά πορνεία” του Αγ. Όρους. Αλλά εκεί θα συναντήσουμε και πατέρα που τραβά το παιδάκι του 12 και 13 χρονώ, να τριγυρίζει τα κελιά να το παζαρεύει με τους ασκητές, ή να το νοικιάζει για μια ή για περισσότερες βραδιές, αναλόγως “της ποιότητος”, γιατί αυτοί τον μάθανε να πιστεύει “πως όλα είναι ηθικά και τίμια”.
Είναι ανάγκη, για να τα δούμε όλ' αυτά, να χρησιμοποιήσουμε κι εμείς μια μάσκα. Εγώ μεταχειρίστηκα με ικανοποιητικά αποτελέσματα τη μάσκα της ηλιθιότητας. Τριγύριζα μ' αυτήν οκτώ μήνες σ' όλες τις Μονές, τις Σκήτες, τα Ησυχαστήρια, τα Μεθυστήρια, χωρίς να φοβίζω κανένα και να τον αναγκάζω να μου κλείνει την πόρτα. Αντίθετα είχα όλη την ελευθερία. Τους υπηρετούσα.
Έτσι πρέπει να επισκεφτεί κανένας το παζάρι αυτό της σάρκας, των ναρκωτικών, το σκολείο της ανομίας, για να το γνωρίσει. Όχι με επίσημο “ένδυμα” και σπουδαίο όνομα. Γιατί στη δεύτερη αυτή περίπτωση, θα δει μονο χαμόγελα, υποκλίσεις, προσευχόμενους και... άγια λείψανα.
Δε θα μάθει τι σημαίνει η λέξη “διωχτικά”, τι είναι το “μνήμα του πλούσιου”. Δε θα δει τον άγιο Παντελεήμονα να μαστιγώνει τους αμαρτωλούς με βρεμένο σκοινί το χειμώνα, ούτε θα μάθει πώς πεθαίνει ο φθισικός εργάτης, πάνω στη δουλειά, που εργάζεται για 8 δραχμές μεροκάματο.
Κι όταν κανένας αντιληφτεί όλ' αυτά τα... μικροπραματάκια, θα πρέπει να σκεφτεί αν είναι ηθικό να ζητούμε τη γνώμη των εκπροσώπων του Θεού “γράφε των παιδεραστών και των λαθρεμπόρων” για τη ρύθμιση της κοινωνικής μας ζωής, ή τη συμβολή τους για τη σύνταξη του... αστικού κώδικα μιας πολιτισμένης κοινωνίας...
Οι εντυπώσεις τούτες απ' τήν “αγιορείτικη Γη” είναι γραμμένες απ' τά 1931.
Προορίζονταν για τις εφημερίδες. Γιατί τίποτ' άλλο δεν είναι παρά ένα σκέτο δημοσιογραφικό ρεπορτάζ.
Τη δίνω αυτή την πληροφορία για να μη νομιστεί πως προσπαθώ να κάνω τέχνη. Μια φωτογραφία απλώς είναι, από ένα μέτριο φωτογράφο, μιας Μεσαιωνικής Γωνιάς, που σώζεται στις μέρες μας.
Δε θα τυπωνότανε σε βιβλίο, αν δε λάβαινα από τις εφημερίδες που ’δωκα το υλικό αυτό, την απάντηση πως “Δεν έχουμε σκοπό να κλείσουμε για τους καλογέρους...”
Μα εγώ δεν έχω σκοπό να σωπάσω για το λεπροκομείο της ψυχής, που σκεπάζεται με την ονομασία “Αγ. Όρος”
Ο Θέμος Κορνάρος ήταν Έλληνας συγγραφέας, κριτικός δημοσιογράφος και πεζογράφος, που πρωτοεμφανίστηκε με το ψευδώνυμο "Εργάτης" στο περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι».
Γεννήθηκε στο χωριό Σίβα Μεσαράς της Κρήτης το 1906 και μεγάλωσε φτωχικά. Εγκαταστάθηκε σε νεαρή ηλικία στην Αθήνα για να εργαστεί και παρακολούθησε μαθήματα στο πανεπιστήμιο. Ενώ δούλευε ως εργάτης στο κτίσιμο του Εθνικού Θεάτρου γνωρίστηκε με τον Φώτο Πολίτη, ο οποίος πήγε να επιθεωρήσει τις εργασίες. Ο τελευταίος εντυπωσιάστηκε πολύ με τα πεζογραφήματά (1933) του «Άγιον Όρος: Οι Άγιοι Χωρίς Μάσκα» και «Σπιναλόγκα» που τον ενθάρρυνε ώστε να τα εκδώσει. Τα έργο όμως σχετικά με το Άγιον Όρος απαγορεύθηκε από την εισαγγελία. Συνέχιζε να δουλεύει ως εργάτης ενώ κατά τη διάρκεια της κατοχής ανέπτυξε αντιστασιακή δράση μέχρι το 1944 οπότε συνελήφθη από τους Γερμανούς και κλείστηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, όπου και βασανίστηκε.
Με την απελευθέρωση της Ελλάδας αποφυλακίστηκε, καταδικάστηκε όμως γρήγορα σε φυλάκιση δύο ετών για το κείμενό του Αγύρτες και κλέφτες στην εξουσία, που στρεφόταν κατά του τότε Μητροπολίτη Μεσολογγίου Ιερόθεου.
Εξορίστηκε στον Αη Στράτη έως το 1952. Το 1959 συμμετείχε στην ελληνική αντιπροσωπεία για τους εορτασμούς στο Πεκίνο για τα δέκα χρόνια στην εξουσία του Μάο Τσετούνγκ. Συνεργάστηκε με αρκετά λογοτεχνικά περιοδικά της εποχής, με την εφημερίδα Αυγή, ενώ συνέχισε να εκδίδει καινούρια πεζογραφήματα και ταξιδιωτικά ημερολόγια.Στη δεκαετία του '60 έστησε εκδοτικό,προσπαθώντας να δώσει στον λαό φθηνό και καλό βιβλίο. Αυτό τον οδήγησε σε οικονομική καταστροφή. Για να ζήσει, γύριζε από γραφείο σε γραφείο και πουλούσε τσιγάρα. Αυτοαπομονώθηκε και απέφευγε συστηματικά να βλέπει παλιούς γνώριμους. Πέθανε από την πείνα τον Απρίλιο του 1970, σε ένα άθλιο υπόγειο και σχεδόν κανείς δεν έμαθε για το θάνατο και την κηδεία του
Στην κεντρική πλατεία του πατρικού του χωριού υπάρχει η προτομή του. Απεβίωσε στην Αθήνα τον Απρίλη του 1970. Ενταφιάστηκε στην Κρήτη.
Όταν διαβάζω στα Μ.Μ.Μ πάντα το κάνω με ακουστικά και στο repeat. Έτσι ούτε αποσυντονίζομαι από το κομμάτι, μιας και παίζει το ίδιο ξανά και ξανά και δεν με ενοχλούν οι γύρω θόρυβοι. Ξεκινώντας να διαβάζω το Εναντίον όλων, η μουσική επιλογή ήταν το Holy Mountain των Rotting Christ. Από το βίντεο στο youtube, εντόπισα ένα σχόλιο ακροατή του άσματος, που έλεγε ότι του θύμιζε το συγκεκριμένο βιβλίο. Δεν το είχα ξανακούσει και το έψαξα. Η υπόθεση σε σχέση με τα σχόλια που βρήκα για το πόνημα, μου πυροδότησαν την περιέργεια. Κυρίως επειδή είδα ότι αρχικά απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του και κατά δεύτερον, επειδή όσες αναφορές στο βιβλίο εμφανίστηκαν πρώτες, ανέφεραν ότι ντροπή, αισχος και όνειδος στον συγγραφέα. Εντάξει, όχι ακριβώς έτσι, αλλά είπα να το πω περιληπτικά. Ψέματα, υπερβολές, υβρεολόγιο κτλ κτλ. Ψάχνοντάς το λοιπόν στο ίντερνετ, το βρήκα πολύ εύκολα σε PDF. Την "ενισχυμένη" έκδοση με εισαγωγικό σημείωμα από τον κ. Φώτο Πολίτη. "Πρόλογος ΓΙΑ ΤΟ ΛΕΠΡΟΚΟΜΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Σπιναλόγκα-Άγιον Όρος: Όταν θα γνωρίσεις τα δυο αυτά μέρη δεν μπορείς να θυμηθείς το ένα χωρίς να ξεπηδήσει στη μνήμη σου και τ’ άλλο. Και τα δυο αυτά μέρη τα επισκέφθηκα. Στο ένα —που είναι μια πελώρια σιδερό- πετρα στη μέση του πελάγου— λιώνουνε σιγά-σιγά 300 άνθρωποι, σακατεμένοι, κομματιασμένοι από τη λέπρα του κορμιού. Στο άλλο —που είναι το πιο πλούσιο και το πιο όμορφο τμήμα του τόπου μας— 4 χιλιάδες ρασοφόροι σπουδάζουνε σ’ όλη τους τη ζωή, να δένουνε, να προσαρ- μόζουνε στο ανθρώπινο σύνολο την πιο βρώμικη λέπρα: τη λέπρα της ψυχής. Στη Σπιναλόγκα μπαίνοντας, πρέπει να φράξεις τη μύτη σου. Στο Άγιον Όρος μπαίνοντας, πρέπει να φράξεις και μύτη κι αφτιά και να σκεπάσεις τα μάτια. Μα προ πάντων πρέπει να δέσεις τα νεύρα, για να μη σου φύγουνε." Μιας και είναι μόλις 50 σελίδες, απόρησα πως θα περιγράφουν τα αίσχη που διάβασα, για τα οποία τον κατηγορούσαν στα διάφορα site. Ουσιαστικά - όπως και ο ίδιος ο συγγραφέας το αναφέρει - δεν έγινε επιμέλεια. Περισσότερο το λες ότι μάλλον είναι σαν ρίχνεις μια ματιά στο ημερολόγιο κάποιου. Χωρίς χρονική σειρά, σε κάποια σημεία το "χάνεις" λίγο, μα είναι γραμμένα όπως τα βίωσε και τα είδε. Δεν βρήκα (τουλάχιστον για τα δικά μου δεδομένα) την γλώσσα που χρησιμοποίησε "ανεπανάληπτο, ακραίο και ισοπεδωτικό υβρεολόγιο" όπως το είδα γραμμένο κάπου πριν το διαβάσω, μη ξέροντας τι να περιμένω. Αυτό που επίσης μου έκανε μεγάλη εντύπωση, είναι ότι μέσα στο εισαγωγικό σημείωμα, αναφέρεται ότι ο συγγραφέας προκάλεσε όσους τον αμφισβητούσαν για τα γραφόμενά του, να πάνε από το σπίτι του για να τους προσκομίσει τις αποδείξεις, παραθέτοντας και την διεύθυνσή του. Κανείς δεν πήγε. Τέλος, το αν είναι υπερβολικά ή ψεύδη αυτά που γράφει, αφήνεται στην κρίση του καθενός.
Δεν μπορώ να περιγράψω το πόσο μεγάλη εντύπωση μου έκανε αυτό το μικρό βιβλίο. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι δε γνώριζα καν την ύπαρξη ενός τόσο ριζοσπαστικού (όχι μόνο για την εποχή του) έργου.