Jump to ratings and reviews
Rate this book

Bantoe-filosofie

Rate this book
De Vlaming Placied Tempels wordt gezien als een grondlegger van de interculturele filosofie. Hij vroeg Congolezen naar de betekenis van hun doen en denken en beschreef de logisch consistente filosofie die hij in hun begrippensysteem zag. Zijn Bantoe-filosofie uit 1946 geldt daardoor internationaal nog altijd als een standaardwerk.

In zijn eigen tijd leidde zijn luisterende aanpak tot weerstand. Als missionaris werd hij geacht andersgelovigen te bekeren tot een Europees christendom, maar Tempels zag de grote schoonheid van de Bantoe-filosofie die een eigen toegang bood tot de betekenis van het leven.

Bantoe-filosofie verschijnt nu in een nieuwe Nederlandse vertaling met een inleiding door Angela Roothaan, initiator van het Bantu Philosophy project.

Placied Tempels (1906-1977) was een Belgische priester. Hij werd uitgezonden naar Congo en schreef daar zijn meesterwerk over de Bantoe-filosofie

192 pages, Paperback

First published January 1, 1945

Loading...
Loading...

About the author

Placide Tempels

4 books4 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
6 (14%)
4 stars
16 (38%)
3 stars
7 (16%)
2 stars
4 (9%)
1 star
9 (21%)
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
64 reviews13 followers
November 7, 2013
Very interesting and insightful read. Makes a crucial extraction of an African worldview and philosophy from anthropological study. A little dense, even for a short read.
Profile Image for Klaas Bisschop.
302 reviews6 followers
September 20, 2025
Levenskracht is het centrale punt waarom het draait in de Bantoe filosofie.
De levensverbondenheid van alle wezens: mensen, dieren, planten, mineralen en andere natuurverschijnselen, die elkaar positief dan wel negatief beïnvloeden. Het zijn allemaal natuurkrachten, gezamenlijk vertegenwoordigen zij de universele levenskracht.

Terwijl in de westerse filosofie wezen en kracht worden onderscheiden is bij de Bantoe het wezen hetzelfde als kracht. God heeft alle krachten geschapen die een wezen kenmerken. De ‘ontdekking’ van de aantrekkingskracht door Newton, dus een kracht als zelfstandige categorie, kent de Bantoe niet. Elk wezen wordt getypeerd door zijn eigen levenskracht en al die levenskrachten hangen met elkaar samen. Per saldo dienen zij, in een door God geschapen orde, de levenskracht van het sterkste wezen op aarde, de (Bantoe) mens, te versterken. Dat kan alleen als de Bantoe ze op de juiste wijze inzet, dat wil zeggen met respect voor die door God geschapen orde.

Deze levenskracht kent hiërarchie. Die wordt gedragen en gerespecteerd door de leden van de stam die in een vergelijkbare hiërarchie tot elkaar staan. De levenskracht dient gerespecteerd te worden volgens de bekende orde. Bij schendingen van die orde wordt niet gefocust op straf of vergelding (zoals in het westen), maar op herstel van verhoudingen – materieel, maar vooral spiritueel. Daarbij zijn rollen weggelegd voor ouderen, voor stamhoofden, voor geesten (animistische natuurgeesten & geesten van overledenen), voor waarzeggers en uiteindelijk voor God. (Deze opsomming geeft ongeveer de orde aan die binnen een stam gelden.)

Elke levenskracht kan sterker of zwakker worden, elk wezen kan sterker of zwakker worden. De Bantoe nemen een oorzakelijkheid aan van de ene wezenlijke kracht op de andere wezenlijke kracht. Bij de worsteling om het bestaan, de confrontatie met leven en dood, met goed en kwaad, met recht en onrecht, streeft de Bantoe altijd naar Levenskrachtherstel. Daartoe maakt hij op ordelijke, eerbiedige en omzichtige wijze gebruik van de natuurkrachten. Elk ‘tegennatuurlijk’ gebruik moet werden goedgemaakt.

Overtredingen, schendingen van de orde, kunnen onbewust worden gepleegd. Dan accepteert de veroordeelde de rechtsuitspraak zonder zich werkelijk schuldig te voelen. Hij accepteert het als morele verplichting, zijn bijdrage aan het herstel van de orde en de levenskracht van het getroffen individu en de stam.

Bewust begane overtredingen zijn van een ander kaliber - dan is die mens inherent slecht en wacht hem verbanning of de dood, wat bijna hetzelfde is want bij verbanning wordt de veroordeelde buiten het netwerk van de stam en zijn levenskrachten gesteld, een rampzalige positie.

Placied Tempels was een Vlaams katholieke priester, dertig jaar werkzaam als missionaris in Belgisch Kongo. Hij leerde er diverse inheemse talen, schreef kritische verslagen over het dorpsleven, huwelijksgewoonten, taal en rekensysteem en het Bantoebegrip van de wereld. Tempels woonde in de dorpen (wat ongebruikelijk was, de meeste missionarissen hielden afstand en behielden status door juist buiten het dorp te gaan wonen) en was daarom snel native-speaker van de lokale talen. Door sterke identificatie met zijn ‘doelgroep’ maakte Tempels een soort omgekeerde bekering door en raakt hij overtuigd van de waarde van de Afrikaanse levenswijze.
Hoewel hij zich ten doel stelde de Bantoe beter te begrijpen om hen effectiever te kunnen bekeren kreeg hij moeilijkheden met de kerkelijke overheden. Na een verlof mocht hij van het Vaticaan aanvankelijk niet terugkeren naar Congo. Als zijn boek uiteindelijk en definitief toch niet op de kerkelijke index terecht komt kan hij pas terugkeren.

Zijn boek wordt tegenwoordig vooral gezien als een vorm van interculturele filosofie en een van de eerste systematische beschrijvingen van een Afrikaanse filosofie. Hij is daarom bekender als schrijver van een baanbrekend filosofisch boek dan als missionaris of theoloog.

In 1962 keerde Tempels om gezondheidsredenen (bilharzia, een worminfectie) terug naar België. Tot aan zijn dood in 1977 verbleef hij in een klooster in Hasselt.
Profile Image for Rory Fox.
Author 10 books49 followers
September 28, 2026
A detailed analysis of (African) Bantu thinking, in terms of ontology, epistemology and ethics: thus providing an overview of a Bantu Philosophy.

What the book does particularly well, is to begin its reflections embedded in the lives and world of the Bantu themselves. Rather than imposing philosophical categories or trying to fit Bantu thinking into a philosphical model, the author describes the realities of Bantu life, such as Magicians (munganga) and amulets (bwanga) and then he tries to understand what their significance is, and thus what the actual Bantu philosophy is.

The core insight is that Bantu philosophy is one of ‘vital force.’ Everything that exists has its own vital force (ie not just sharing a single common universal force). This applies as much to inanimate rocks as it does to living humans. And its not just the case that things ‘have’ force. Rather, they are a force, and so everthing good and bad that happens is good and bad precisely because of its impact on the vital force.

Once we understand that model, then it explains why Bantu will sometimes describe what seem to be relatively minor issues as ‘killing’ them. It is because what is occurring is a diminuation of their lifeforce, and that diminuation is on a continuum towards the ultimate diminuation which is death.

In places the author contrasts Bantu thinking with elements of European philosophies. So, he makes the point that their view of ‘things’ is not like the independent existents (subsistents) of scholastic substances, as everything which exists in the Bantu worldview is in relationships with each other, of force to force (Chp.3). He also makes the point that despite apparent similarities in language, there is no metempsychosis (rebirth of souls) in the Bantu view (Chp 4).

It was a little surprising that the author didn’t press the idea of ‘living force’ a little further in terms of the classic dispute between the static philosophy of Parmenides and the dynamic philosophy of Heraclitus. He makes the point that the Bantu view is a dynamist (or energist) one. But to what extent that is similar to Heraclitus, or to Process Philosophies, or to Bergon’s Philosophy of Action is never asked.

A minor point in the text is that the author uses Bantu terminology with translations (eg ‘Muntu’ ‘human’). That is very useful. But at a point he stops glossing the Bantu words with their translation. So if a reader is reading extracts over time and picks up the book after a gap, then the reader may be unable to recall the meaning of some of the Bantu words.

Another point is that the book was written during the colonial period and so there are a significant number of references to things like ‘civilising’ the natives and to ‘introducing the Africans to (the) real civilization (which Europeans provide).’ This makes it a book very much of its era and one that will probably jar modern sensibilities.

Textually, this was originally written in Dutch and then French. This is fluid English translation which benefits from comparison with both of the previous languages. The first English edition was 1952, and this is the 2nd edition 1959.

Overall, when the book is focused upon philosophy it is very informative and anyone who would like to know more about African philosophy will find this a useful starting point.
382 reviews4 followers
November 23, 2020
Erstaunlich gut dafür, dass es von einem Kolonial-Missionar stammt, der auf Basis des einen Stammes, den er kennen gelernt hat, auf alle Bantu schließt. Für mich war es jedenfalls hilfreich immer wieder Referenzen zu mir geläufigerer Philosophie zu ziehen.

Allerdings muss man im Kopf behalten, dass die Deutungen des Authors möglicherweise fehlerhaft sind. Nicht ohne Grund fühlte sich Alexis Kagame genötigt mit dem Buch "La philosophie bantu comparée" auf das Werk von Tempels zu antworten. In einigen Fällen gibt Tempels immerhin zu, wann es sich um Spekulation handelt oder dass er die Begründung schlichtweg nicht weiß.

Zusammengefasst ist es eine gute Einsteigerliteratur bevor man sich regionalen Abhandlungen widmet.
158 reviews2 followers
February 28, 2026
As teses de Tempels são muito genéricas, e ele não tira nenhuma conclusão interessante delas. Ele tinha uma boa intenção ao escrever esse livro, mas não conseguiu ir muito longe.
Displaying 1 - 7 of 7 reviews