What do you think?
Rate this book
Կայծեր #1
Խաչագողի յիշատակարանը
Իրական կեանքէ առնուած վէպ է «Խաչագողի յիշատակարանը», որ Րաֆֆին գրած է «Մշակ» թերթին մէջ 19-րդ դարու վերջերուն։ Գիրքը, ինչպէս վերնագիրը կ՚ապացուցէ, խաչագողի մը՝ Մուրատ անունով, կեանքն է այս «ասպարէզ»-ին մէջ՝ գրուած չորս մասերու վրայ։ Այս վէպը կարդացողը անպայմանօրէն պիտի ուզէ կարդալ Րաֆֆիի «Կայծերը», որովհետեւ այդ կը հանդիսանայ այս վէպին շարունակութիւնը։
Թէեւ Րաֆֆին շատ մը տեղեր թաքցուցած է գիւղերուն իսկական անունները, սակայն վէպը կը ներկայացնէ հայ ազգին մասին ընկերատնտեսական եւ քաղաքական հարուստ տեղեկութիւն՝ վիպագրութեան ճամբով։
Թէեւ Րաֆֆին շատ մը տեղեր թաքցուցած է գիւղերուն իսկական անունները, սակայն վէպը կը ներկայացնէ հայ ազգին մասին ընկերատնտեսական եւ քաղաքական հարուստ տեղեկութիւն՝ վիպագրութեան ճամբով։
436 pages, Hardcover
First published January 1, 1882
12 people are currently reading
189 people want to read
About the author
Րաֆֆի
29 books79 followersHakob Melik Hakobian (Armenian: Յակոբ Մելիք-Յակոբեան), better known by his pen name Raffi (Armenian: Րաֆֆի), is a renowned Armenian author born in 1835 in Payajouk, an Armenian village situated in the Salmas province (presently in the north of Iran, near Lake Ourmia) in Persia. He died in 1888 in Tiflis (present-day Tbilisi). Raffi is a prominent figure of Armenian literature.His father, a wealthy merchant and farmer, belonged to the local bourgeoisie. Thus, Raffi’s financial situation, along with his being the eldest of a large family of 13 children, allowed him to benefit from a high quality education.
His education began at Ter Todik, his village's school, which was known for its strictness and punishment methods. Raffi described and denounced these methods in one of his novels, Kaytzer. At the age of 12, Raffi was sent by his father to continue his secondary education at a boarding school in Tiflis, away from his native land.
Tombstone of Raffi at the Armenian Pantheon of TbilisiTiflis, today known as Tbilisi, was at the time one of the largest Armenian intellectual centers. Alas, due to the degradation of his father’s financial affairs, Raffi was forced to return to his native country. It was at this point that he began teaching Armenian language and history in the Aramian school in Tabriz, the Augoulis school in the Nakhitchevan region and, later on, in Tiflis.
Throughout his life, Raffi took many trips to the villages and provinces of Eastern and Western Armenia. Wherever he visited, he became aware of the daily misery experienced by the unarmed Armenian population, who lived in constant terror of the Turks and Kurds. Raffi, like other Armenian intellectuals, was convinced that it was not viable to continue living thus. He would thereafter seek to deeply transform Armenian society. In order to do so, it was necessary for him to make the people themselves aware of the tragic reality in which they lived.
Raffi was a prolific writer. His works were published in the magazines Mshak and Ardzakank. His main work, The Fool, first appeared in series in the magazine Mshak, (an Armenian journal founded by Grigor Artsruni in 1872) and was a great success. Mshak played an important role in awakening the Armenian people from the lethargy that had overcome the majority of them since the loss of Armenian independence at the end of the 14th century. Raffi’s patriotic text was read by virtually all Armenian youth of the time. In his novels, Raffi depicted characters of national heroes and Armenian revolutionaries. In fact, there is a well-known Armenian phrase that goes: "there are no Armenian freedom fighters (Feddayines) that have not read Raffi."
Raffi considered that teaching the population the Armenian language was a fundamental and vital measure. He used various methods (the press, novels, teaching) to improve the education of the Armenian commoners.
Raffi died in 1888 in Tiflis (present-day Tbilisi), and his funeral attracted a huge crowd. He is buried in the Pantheon of Armenians at the Khodjivank cemetery in Tbilisi, where Hovhannes Tumanian, Gabriel Sundukian, Ghazaros Aghayan and Grigor Artsruni are also buried.
Presently, there is a school as well as a street named after Raffi in Yerevan, Armenia. His works were translated in several languages.
His education began at Ter Todik, his village's school, which was known for its strictness and punishment methods. Raffi described and denounced these methods in one of his novels, Kaytzer. At the age of 12, Raffi was sent by his father to continue his secondary education at a boarding school in Tiflis, away from his native land.
Tombstone of Raffi at the Armenian Pantheon of TbilisiTiflis, today known as Tbilisi, was at the time one of the largest Armenian intellectual centers. Alas, due to the degradation of his father’s financial affairs, Raffi was forced to return to his native country. It was at this point that he began teaching Armenian language and history in the Aramian school in Tabriz, the Augoulis school in the Nakhitchevan region and, later on, in Tiflis.
Throughout his life, Raffi took many trips to the villages and provinces of Eastern and Western Armenia. Wherever he visited, he became aware of the daily misery experienced by the unarmed Armenian population, who lived in constant terror of the Turks and Kurds. Raffi, like other Armenian intellectuals, was convinced that it was not viable to continue living thus. He would thereafter seek to deeply transform Armenian society. In order to do so, it was necessary for him to make the people themselves aware of the tragic reality in which they lived.
Raffi was a prolific writer. His works were published in the magazines Mshak and Ardzakank. His main work, The Fool, first appeared in series in the magazine Mshak, (an Armenian journal founded by Grigor Artsruni in 1872) and was a great success. Mshak played an important role in awakening the Armenian people from the lethargy that had overcome the majority of them since the loss of Armenian independence at the end of the 14th century. Raffi’s patriotic text was read by virtually all Armenian youth of the time. In his novels, Raffi depicted characters of national heroes and Armenian revolutionaries. In fact, there is a well-known Armenian phrase that goes: "there are no Armenian freedom fighters (Feddayines) that have not read Raffi."
Raffi considered that teaching the population the Armenian language was a fundamental and vital measure. He used various methods (the press, novels, teaching) to improve the education of the Armenian commoners.
Raffi died in 1888 in Tiflis (present-day Tbilisi), and his funeral attracted a huge crowd. He is buried in the Pantheon of Armenians at the Khodjivank cemetery in Tbilisi, where Hovhannes Tumanian, Gabriel Sundukian, Ghazaros Aghayan and Grigor Artsruni are also buried.
Presently, there is a school as well as a street named after Raffi in Yerevan, Armenia. His works were translated in several languages.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 12 of 12 reviews
October 26, 2017
«Պիտի կարդայի» շարքից...
Ընթերցանությունս համարում եմ ստացված, երբ գլխավոր հերոսների հետ որևէ ընդհանուր բան եմ գտնում ու էս էդ դեպքերից էր հաստատ: Աշխարհին նայում ենք մի տարօրինակ բարի, անկեղծ ու լավն ակնկալող ահայցքոց, որը ընդհանրապես բնորոշ չի ժամանակակից աշխարհին: Ինչ խոսք, բարդ ա...
Ու էլի, ինչպես համարյա բոլոր գրքերում ու ամեն ինչում, հանգուցալուծման մեջ ընկած ա սերը 🙌❤
Ընթերցանությունս համարում եմ ստացված, երբ գլխավոր հերոսների հետ որևէ ընդհանուր բան եմ գտնում ու էս էդ դեպքերից էր հաստատ: Աշխարհին նայում ենք մի տարօրինակ բարի, անկեղծ ու լավն ակնկալող ահայցքոց, որը ընդհանրապես բնորոշ չի ժամանակակից աշխարհին: Ինչ խոսք, բարդ ա...
Ու էլի, ինչպես համարյա բոլոր գրքերում ու ամեն ինչում, հանգուցալուծման մեջ ընկած ա սերը 🙌❤
November 25, 2017
Հիմա կարելի է ֆիլմը նայել :)
May 3, 2020
Մի քաղցր կաթի՜լ դժբախտության անսահման ծովի մեջ, ի՞նչ նշանակություն ունի այդ մի կաթիլը։
October 20, 2024
Րաֆֆու «Խաչագողի հիշատակարանը» հայ գրականության կարևորագույն գործերից է։
Վեպը պատմում է խաչագողի կյանքի ու ճակատագրի մասին: Գլխավոր հերոսը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հանցագործ, այլ որպես բարդ, բազմաշերտ կերպար՝ խորհրդանշելով ժողովրդի պայքարը հանուն ազատության։
Վեպի մեջ կան բարու և չարի, ինչպես նաև ճշմարտության և անարդարության մասին մտորումներ:
Աշխատության մեջ նկարագրված է թե ինչպես է կյանքի ծանր հանգամանքները և վատ շրջապատը գցում մարդուն չարագործության, խարդախության ճահիճը, որից գրեթե անհնար է դուրս գալ: Միայն հարազատը կարող է քեզ փրկել՝ օգնության ձեռք մեկնելով։
Նաև գիրքը մեզ սովորեցնում է, որ ուրիշից գողացած, ուրիշի քրտնաջան աշխատանքի վրա չես կարող կառուցել քո կայուն ու երջանիկ կյանքը: Մարդ հագենում է միայն այն բերքից, որ իր սեփական աշխատանքի արդյունքն է։
Եթե ձեզ հետաքրքրում է Հայաստանի պատմությունն ու մշակույթը, ինչպես նաև մարդկային էության բարդ հիմնախնդիրները, ապա «Խաչագողի Հիշատակարանը»-ը կարդալու արժանի գիրք է:
Վեպը պատմում է խաչագողի կյանքի ու ճակատագրի մասին: Գլխավոր հերոսը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հանցագործ, այլ որպես բարդ, բազմաշերտ կերպար՝ խորհրդանշելով ժողովրդի պայքարը հանուն ազատության։
Վեպի մեջ կան բարու և չարի, ինչպես նաև ճշմարտության և անարդարության մասին մտորումներ:
Աշխատության մեջ նկարագրված է թե ինչպես է կյանքի ծանր հանգամանքները և վատ շրջապատը գցում մարդուն չարագործության, խարդախության ճահիճը, որից գրեթե անհնար է դուրս գալ: Միայն հարազատը կարող է քեզ փրկել՝ օգնության ձեռք մեկնելով։
Նաև գիրքը մեզ սովորեցնում է, որ ուրիշից գողացած, ուրիշի քրտնաջան աշխատանքի վրա չես կարող կառուցել քո կայուն ու երջանիկ կյանքը: Մարդ հագենում է միայն այն բերքից, որ իր սեփական աշխատանքի արդյունքն է։
Եթե ձեզ հետաքրքրում է Հայաստանի պատմությունն ու մշակույթը, ինչպես նաև մարդկային էության բարդ հիմնախնդիրները, ապա «Խաչագողի Հիշատակարանը»-ը կարդալու արժանի գիրք է:
April 23, 2012
Shat hacheli kartasvox girge, shat hetargrgir temaye chnayas vor shat tpagrakan tarasxalner kain.
June 14, 2015
Քավոր Պետրոսի կերպարի փիլիսոփայությունն ու ասելիքը այս գործի թագն է....
June 14, 2021
Չգիտեմ
Ինչքան էլ փորձում եմ սիրել էս գիրքը իր լավ կողմերով, բայց մեկ ա, չեմ կարողանում։
Կարծես թե ամեն բան լավ ա` սյուժե կա, հետաքրքիր զարգացում կա, գետնային փիլիսոփայության ու (լիքը) պատմական տեղեկություններ կան, բայց մենակ վատ կերպարները ամբողջ պատմությունը տակնուվրա են անում։ Շատ միակողմ, անհավատալի կերպարներ են, որ ոչ ներքին աշխարհ ունեն, ոչ արտաքին։ Պարզագույն մարդկային էմոցիաններ անգամ չունեն` ոչ թե իրանք են սյուժեն առաջ տանում, այլ սյուժեն` իրանց։
Ինձ թվաց Դոստոյեվսկու "Հանցանք և Պատիժ" վեպի չինական տարբերակը։
Մենակ վերջին մասն էր շատ լավ։ Եթե վերջին մասը առանձին վեպ լիներ, ես կդնեյի 7/10։ Իսկ հիմա`
4/10
Ինչքան էլ փորձում եմ սիրել էս գիրքը իր լավ կողմերով, բայց մեկ ա, չեմ կարողանում։
Կարծես թե ամեն բան լավ ա` սյուժե կա, հետաքրքիր զարգացում կա, գետնային փիլիսոփայության ու (լիքը) պատմական տեղեկություններ կան, բայց մենակ վատ կերպարները ամբողջ պատմությունը տակնուվրա են անում։ Շատ միակողմ, անհավատալի կերպարներ են, որ ոչ ներքին աշխարհ ունեն, ոչ արտաքին։ Պարզագույն մարդկային էմոցիաններ անգամ չունեն` ոչ թե իրանք են սյուժեն առաջ տանում, այլ սյուժեն` իրանց։
Ինձ թվաց Դոստոյեվսկու "Հանցանք և Պատիժ" վեպի չինական տարբերակը։
Մենակ վերջին մասն էր շատ լավ։ Եթե վերջին մասը առանձին վեպ լիներ, ես կդնեյի 7/10։ Իսկ հիմա`
4/10
Read
October 9, 2024Պատանիներու համար a must read. Շատ արագ եւ շատ դիւրին կարդացուող վէպ մըն է։ Երբեմն ձանձրացուցիչ եւ երկար կրնայ դառնալ, բայց անպայման պատանի մը կարդացած պէտք է ըլլայ այս գործը նախքան աւելի բարդ կենցաղներու ծանօթանայ, քանի որ կեանքի ու ժողովուրդներու ճակատագիրի եւ համակարգ-ժողովուրդ յարաբերութեան հետաքրքրական insights կայ։ Պատանիի քաղաքական կազմաւորման մէջ կարեւոր դեր խաղացող գործ մըն է։
August 13, 2018
Լավ արկածային գիրք։ Սամվելի փոխարեն սա պետք է անցնել․․․
Read
March 28, 2022Րաֆֆու ռոմանտիզմին տենց էլ չհարմարվեցի,իսկ ստեղ լրիվ ամեն ինչ վարդագույն ակնոցներով էր ներկայացված։Էտ առումով չեմ հավանել,բայց սյուժեն հավեսն էր,կարելի ա թույն action movie նկարել էս սյուժեով։
Ընդհանուր առմամբ իմ համար միջին էր շատ,կամ էլ ես եմ լսածս կարծիքների հիման վրա շատ մեծ սպասելիքներ ունեցել։
Հ.Գ. Ու կարող ա ես մի քիչ վատն եմ,բայց եթե Մուրադի տեղը լինեի,հաստատ Պետրոսի հետ կփախնեի
Ընդհանուր առմամբ իմ համար միջին էր շատ,կամ էլ ես եմ լսածս կարծիքների հիման վրա շատ մեծ սպասելիքներ ունեցել։
Հ.Գ. Ու կարող ա ես մի քիչ վատն եմ,բայց եթե Մուրադի տեղը լինեի,հաստատ Պետրոսի հետ կփախնեի
January 24, 2024
Կարդացածս առաջին գրքերից է, որ միշտ կմնա հիշողությանս մեջ: Շատ էի սիրել հերոսներին ու կլանված կարդում էի՝ անհամբեր սպասելով, թե վերջում ինչ է լինելու։ Կարելի է նորից կարդալ։
April 10, 2022
<<Կյանքի մեջ, իմ անձնական փորձերով, ես հասա այն համոզմունքին, որ ամենավայրենի գազանն անգամ ազնվանում է, ընտելանում է ավելի խաղաղ կյանքի այն ժամանակ միայն, երբ նրան սիրում են, երբ նրան չեն վիրավորում>>
Displaying 1 - 12 of 12 reviews