Pioniers

by Jeroen van Rooij

Pioniers is een roman over een vrouw, een man, een hond en twee kinderen. Ze vieren hun verjaardag, gaan op reis, geven een vreemde een kus, werken op kantoor, hebben koorts, missen hun aansluiting met de trein en krijgen een spuitje van de dierenarts. Soms zijn ze hun verlangens niet de baas, op andere momenten worden ze overvallen door een plotse herinnering.
Pioniers beschrijft de momenten waarop hun levens een wending nemen, of heel even hun betekenis bloot lijken te geven, wanneer alle mogelijkheden zich kort openbaren, om daarna weer netjes in het gelid te lopen van de alledaagse realiteit. De roman vraagt zich af: wat kunnen we met deze momenten doen? En wat betekenen ze voor onze levens?
Met Pioniers gebruikt Jeroen van Rooij het gereedschap van een science fiction-auteur om een realistische roman te maken. Het resultaat is even herkenbaar als speculatief en even persoonlijk als ontwrichtend, een korte roman die lang in de herinnering blijft rondspoken.

Jeroen van Rooij (1979) schreef onder meer de romans Het licht en De eerste hond in de ruimte. Bij het balanseer verschenen van hem de dichtbundels Dierengebeden en buitengebieden en Het gesprek.

Genres: Fiction

169 pages, Paperback

Published October 1, 2024

Reviews

[Marnix Verplancke · Rating 4 out of 5]

Een ziek meisje gaat ’s nachts naar de wc en krijgt van haar vader een koortsremmer. Een jonge vrouw zegt tegen haar vader dat ze de dag nadien met hem een wandeling wil maken. Drie mensen ontmoeten elkaar in de trein, tussen twee blijkt het meteen te klikken, maar eens op hun bestemming gaan ze hun eigen weg. Jeroen van Rooijs ingenieuze De pioniers bestaat uit talloos veel van dergelijke op zichzelf staande scènes, kantelmomenten in een leven, waarvan de kortste zelfs maar een zin is: ‘De man stierf op een onverwacht ogenblik.’ Hoe de scènes samenhangen kom je nooit te weten. Geen van de personages heeft een naam. Net zoals in het werkelijke leven vaak het geval is, kun je alleen maar gissen. Want gingen die twee werkelijk hun eigen weg?

[Bruno · Rating 3 out of 5]

Pioniers is een vermoeiend boek. De lovende recensies hebben het over analyses en 'het algemene' en de naamloosheid van de personages en verwijzen (mede daardoor) naar Nathalie Sarraute, waar ik verder niets kan over zeggen, want ik heb nog niets van haar gelezen.

Het boek bestaat uit een aanrijgen van scènes, die al dan niet iets met elkaar (kunnen) te maken hebben, maar die door de naamloosheid van veel noodzakelijke context zijn ontdaan. Dat, en het boek is zo verschrikkelijk objectief geschreven. En met objectief bedoel ik niet afstandelijk, maar wel degelijk objectief. Er zit geen greintje emotie in.

De scènes worden op die manier kille observaties, kouder nog dan neutraal. Een beetje zoals een fotograaf kleurcorrecties aanbrengt in een foto, en telkens de kleur geel uit de foto weghaalt om een zo neutraal —en in zijn gedachten dus ook— getrouw mogelijke weergave van de realiteit te bekomen. Maar met alle geel haalt hij ook alle warmte en sluipt er een blauwwitte kilte in de foto.

De naamloosheid van de personages (er komen twee namen voor in het boek: Simon, een jongen, en Boy, een hond) draagt ook niet bij tot beklijving. Ik weet het, het draagt wél bij tot de vervreemding, en ja, daar slaagt het boek helemaal in. De lezer vervreemdt volledig van alles: het verhaal, de personages, elke vorm van identificatie.

Het is een heel boeiend, maar verschrikkelijk vermoeiend experiment, en het was eigenlijk puur op wilskracht dat ik het einde van het boek gehaald heb. Wie aan dit boek begint legt zich eigenlijk ook die verbintenis op.

[Anne Veenstra · Rating 3 out of 5]

Door het naam- en plotloze blijven het wat schetsmatige observaties. Overschot aan beschrijvingen van mensen en details. Geen onprettige leeservaring maar ik vind het moeilijk om er wat van te vinden.

[Liselot · Rating 2 out of 5]

Het schetst eindeloos veel scenario's waar je als lezer een beetje overheen zweeft. Dit zweven heeft wat ongrijpbaars, maar ook iets afstandelijks. Het is moeilijk te zeggen of er enige progressie heeft plaatsgevonden.
Conclusie: het boek heeft een duidelijk perspectief en dat doet het overtuigend. Maar of dat een perspectief is waar ik meer van wil? eh!