عنوان: مولوی نامه مولوی چه می گوید؟ جلد اول؛ نویسنده: جلالالدین همایی؛ مشخصات نشر: تهران، مؤسسه انتشارات آگاه، 1362؛ در بیست و دو صفحه شرح فهرست و پیش گفتار و 570 ص؛ حاصل عمرم سه سخن بیش نیست؛ خام بدم پخته شدم سوختم
جلالالدین همایی (زادهٔ ۱۳ دی ۱۲۷۸ در اصفهان – درگذشتهٔ ۲۹ تیر ۱۳۵۹ در تهران) نویسنده، ادیب، شاعر، ریاضیدان و تاریخنگار معاصر است. همایی قرآن را از حفظ داشت و در شعر تخلصش «سنا» بود. او با جفر، اسطرلاب و نجوم قدیم نیز آشنا بود.
بشدت دوست دارم بدانم مولوی چه میگوید اما از این دست کتابها معما برای من حل نمیشود. وسط خواندنش حوصله ام سر می رود. با توجه به سن و سالم هم از این حوصله سر رفتگی دیگر حس شرم و فلان ندارم که من این کتاب ارزشمند را نمی فهمم و فلان و بیسار..کتاب ارزشمند یا غیر آن برای من نه جذاب بود نه جالب نه آنقدر که حوصله کنم یکم بخوانمش. کاش یکی را پیدا کنم که آنطور که به دلم می نشیند از مولوی بگوید و جانم روشن شود
+چون کتاب را نیمه تمام رها کردم ریت هم نمی کنم مرداد98
هر دمى زين آينه پنجاه عُرس - بشنو آيينه ولى شرحش مپرس روح را تاثير آگاهى بود - هركه را اين بيش، اللهى بود خود جهان جان سراسر آگهى است - هركه بى جانست از دانش تهى است جانِ اوّل مظهر درگاه شد - جانِ جان خود مظهر اللّه شد آن ملايك جمله عقل و جان بُدند - جان تو آمد، كه جسم آن شدند از سعادت چون بر آن جان برزدند - همچو تن آن روح را خادم شدند مقصود از «جان تو» لطيفه جان و دل و روح ملكوتى آدمى است كه مسجود ملايك است؛ و ملائكه كه در نشئه ملكى [بفتح ميم و لام] همه عقل و جان بودند؛ پيش جان آدمى به منزله جسم شدند؛ پس همانطور كه تن، خادم روح باشد، ملائكه نيز در پيشگاه روح انسانى خاضع و خاشع و خادم باشند؛ چرا كه در مبحث «نفس ناطقه» دانستيم كه جسم آدمى سايه و پرتوى ضعيف از روح و جان اوست. و آن ملائكه كه خادم تن و جان آدمى باشند، بتفسير اهل حكمت و عرفان همين قواى نباتى و حيوانى و انسانى است كه گماشتگان و فرمان گزاران سلطان نفس ناطقه آدمى اند؛ و خود آن قوى نيز چنانكه در كتب طب و طبيعيات فلسفه قديم مشروح و مفصل آمده است بقواى خادم و مخدوم تقسيم مى شوند؛ و ليكن همه اين قوى اعم از خادم و مخدوم در خدمتگرى تحت فرمان .نفس ناطقه باشند جلال الدين همايى، مولوى نامه ؛ مولوى چه مى گويد؟، 2جلد، نشر هما - تهران، چاپ: دهم، 1385. ج1، ص: 192 * :یزدانپناه عسکری .وجه تسمیه نفس ناطقه از فعل همسویی فیض ملائکه است النجم : 27 - إِنَّ الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلائِكَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنْثى