Tout commence par un coup de téléphone : le Vatican propose à Éric-Emmanuel Schmitt un voyage en Terre sainte, suivi d’une visite du plus petit État du monde. C’est l’occasion pour le croyant qu’il est d’accomplir les deux grands pèlerinages dont il rêvait. Après La Nuit de feu, où il décrivait son expérience mystique dans le désert du Hoggar, l’auteur revient aux sources avec ce récit de voyage en Terre sainte, territoire aux mille empreintes. Bethléem, Nazareth, Césarée, lieux intenses et cosmopolites qu’il saisit sur le vif tout en approfondissant son expérience spirituelle, ses interrogations, réflexions, sensations, étonnements jusqu’à la surprise finale, à Jérusalem, d’une rencontre inouïe avec ce qu’il nomme « L’incompréhensible ».
Eric-Emmanuel Schmitt is a Franco-Belgian playwright, short story writer and novelist, as well as a film director. His plays have been staged in over fifty countries all over the world.
"Provocarea Ierusalimului" (traducere de Doru Mareș) este una dintre cele mai bune și marcante cărți citite de mine în ultimii ani. Are o scriitură impecabilă, de o blândețe și o franchețe orbitoare, în care pelerinajul făcut de Eric-emmanuel Schmitt în Țara Sfântă îi schimbă acestuia opinia cu privire la Iisus, la Dumnezeu, la Ierusalim și implicit, la om și care m-a făcut și pe mine să văd spiritul uman cu alți ochi. Pe blog am scris mai multe despre lectura minunată, alături de o colecție de 10 citate ce îi cuprind o parte din esența profundă. https://ciobanuldeazi.home.blog/2023/...
„Creștinismul meu nu constituie o știință, ci o modalitate de a locui ceea ce rațiunea mea ignoră. Grație lui, străbat o pădure, obscura condiție umană. Mereu tatonând, deși mereu în mai multă lumină.„
Touchant récit de voyage de l'auteur en Israël qui nous raconte son périple dans les pas supposés de Jésus.
L'auteur est ouvertement croyant et se découvrira catholique au terme de ce voyage.
Jamais il ne fait de prosélytisme, aucune injonction ne paraît. Ce récit reste très humble du début à la fin: tant sur sa condition de croyant que sur l'importance des religions.
Il raconte l'effervescence constant de Jérusalem, la dénaturation des lieux par les guerres et les architectes orgueilleux, la ferveur des pèlerins, les mystères de ces lieux et leur pouvoir.
J'ai été très ému à la lecture du roman par la justesse et l'effacement de l'auteur. C'est un journal écrit à la première personne qui raconte un voyage aussi intime qu'est un pèlerinage mais il le fait avec une grande universalité qui saura ravir croyants de toutes confessions ou athés.
Après l'Évangile selon Ponce Pilate et la Nuit de Feu, ce troisième titre me convainc d'autant plus et me pousse à continuer la lecture de cet auteur.
L-am ascultat pe Éric-Emmanuel Schmitt la FILIT 2023 vorbind despre „Provocarea Ierusalimului”, mi-a plăcut discursul său de acolo, așa că știam destul de multe amănunte despre această carte și despre călătoria sa în Israel, știam la ce să mă aștept. Tocmai de aceea (dar având în vedere și convingerile mele religioase), am fost mai degrabă atras de latura de carte de călătorie a cărții decât de cea religioasă. Iar talentul de povestitor al autorului oferă o privire aparte, poetică, asupra unei călătorii atent construite și documentate prin Israel și Palestina, atât în zonele turismului religios (Nazareth, Ierusalim, Betleem), cât și în cele ce țin mai curând de Istoria Orientului Mijlociu, precum Cesareea, Tel Megiddo sau Capernaum. În privința părții religioase a cărții, care are în centru chiar o revelație a autorului în Biserica Sf. Mormânt, îi las pe prietenii creștini să se pronunțe.
„În realitate, Evaghelia se pretează unei interpretări constante. Pretinde puțină memorie, dar multă inteligență. Solicită. Nu este respectată decât punându-i-se întrebări, criticând-o. Cere o lectură activă, dacă nu cumva chiar o reformulare. Da, forța Evangheliei decurge din aceea că nu este un text, ci suportul unui text care se scrie mereu.”
“Provocarea Ierusalimului” este ultima apariție de la Eric-Emmanuel Schmitt, autorul meu de suflet. Aflat într-o călătorie în Țara Sfântă, acesta descoperă o nouă latură a credinței pe care a cunoscut-o în deșertul Hoggar. Întâmplările din acea perioadă sunt consemnate în romanul “Noaptea de foc”, acest amănunt fiind amintit și în cartea de față. Călătoria în care E.E. Schmitt ne propune să îl urmăm poate fi una revelatoare sau pur informativă, în funcție de cum ne lăsăm purtați de sentimente. Orice am alege să facem cu informația primită, un lucru e sigur – merită să îi dăm o șansă.
Călătoria în care E.E. Schmitt ne propune să îl urmăm poate fi una revelatoare sau pur informativă, în funcție de cum ne lăsăm purtați de sentimente. Orice am alege să facem cu informația primită, un lucru e sigur – merită să îi dăm o șansă.
Această carte este fructul unui pelerinaj la Ierusalim, chemare la care autorul a răspuns afirmativ după ce acesta avusese o primă întâlnire cu Dumnezeu în deșertul Sahara, experiență pe care a împărtășit-o cu cititorii în cartea Noaptea de foc. Pe lângă relatarea propriu zisă a etapelor pelerinajului, cartea abundă în reflectii personale și meditații prilejuite de parcurgerea locurilor sfinte.
M-am oprit la reflecțiile de la a opta stațiune a crucii: întâlnirea cu femeile din Ierusalim. "Vegheati asupra voastră înainte de a veghea asupra altuia. Schimbați-vă cursul emoțiilor. Nu zaboviti asupra răului care mi se face, vedeți-l mai degrabă pe cel făcut de voi, ce-ați uitat, ce-ați neglijat, ce-ați ignorat, la ce nu ați fost atente, în ce v-ați încăpățânat. Vă chem spre convertire nu spre compatimire. Să nu se piardă inimile voastre în plânsete. Lăsați lacrimile sterpe. Dacă eu mă îndrept către moarte, voi să vă îndreptați spre o nouă viață. Faceți asa fel încât cruzimea să fie alungata și dreptatea împlinită. Nu doresc femei care plâng ci femei care acționează. "
Sen o Jerozolimie to duchowa wyprawa autora do Ziemi Świętej. Kompletnie nie wiedziałam czego się spodziewać po tej książce choćby ze względu na to jak autor ukaże swoją wyprawę i w jaki sposób to opowie, a po drugie intrygowało mnie czy poruszy konflikt trwający w Palestynie. Poruszyć poruszył. Było to nieuniknione.
Książka liczy zaledwie 240 stron i powiem tak obstawiałam, że się zapewne trochę wynudzę. Nic bardziej mylnego, gdyż styl pisania autora jest lekki i przyjemny czym byłam zdziwiona, gdyż czytając jego poprzednie książki ten język był bardziej wyszukany. Ale ogólnie uważam, że chodziło mu oto by przedstawić to w sposób lekki i zrozumiały dla każdego.
Wędrujemy z pisarzem do wielu miejsc dotyczących narodzin, śmierci i zmartwychwstania Jezusa. W każdym z tych miejsc czuje coś innego. Myślałam, czy nie będzie narzucał czytelnikowi swoich przekonań, idei ale nic z tych rzeczy. Za to plus, bo osobiście nie lubię gdy ktoś robi to w nachalny sposób by mnie do czegoś przekonać.
Jego pielgrzymka emanuje różnymi odczuciami, emocjami. Czytając można dostrzec jak go to napawa czymś pozytywnym, czymś co sprawia mu radość i pchnie go w znane i nieznane zakamarki bycia wierzącym choć jego rodzina wcale taka nie była i sam o tym wspomina. W książce jest też odrobina z historii. No i mamy też posłowie papieża, z którym pisarz osobiście się spotkał. Tyle wystarczy, bo inaczej zdradziłabym zbyt wiele.
Dziękuję wydawnictwu oraz Pani Bognie za książkę do recenzji! ✨
Ayant vécu en Israël/Palestine, étant très sensible aux questions théologiques et adorant cet auteur, je pensais que ce bouquin allait me plaire… Malheureusement ce n’est pas le cas. N’étant pas croyante, ce récit de voyage faisant de la religion chrétienne une obsession ne m’a pas convaincue. J’ai même le sentiment qu’Eric-Emmanuel Schmitt en a rajouté pour plaire au Vatican… La « rencontre » avec Jesus (annoncée en 4e de couverture) est franchement bateau voire ridicule. On apprend au début du livre que ce récit de voyage est une commande du Pape (qui a d’ailleurs rédige une postface) et je trouve que cela se ressent : le vocabulaire utilisé semble ne pas toujours être celui d’EES, il commente parfois des lieux sur lesquels il ne semble pas avoir grand chose à dire… Seul point positif pour moi : l’éclairage personnel qu’il apporte sur la question du conflit israélo/palestinien et sa manière de matraquer l’esprit du lecteur avec l’importance de l’union des trois religions monothéistes et du respect de l’Autre (je le reconnais davantage là-dedans). Bref, le bouquin était dur à terminer mais j’ai fait mon chemin de croix !!
Ce livre est d'une autosuffisance rare. J'ai découvert, non pas Jérusalem, ni même une quête sincère d'un écrivain sur les traces de Dieu mais son orgueil démesuré et sa mauvaise volonté.
L'auteur se révèle en effet : incapable de se fondre dans le groupe de pèlerins (vous comprenez, Monsieur l'intellectuel, est au-dessus de ça), à la critique aussi facile que son verbe (tout est moche, tout est simagré/commercial) et à la limite de l'hérésie.
Quand il ne réécrit pas les Évangiles (Jésus aurait demandé à Judas de le trahir et ce dernier l'aurait fait par amour... pfff mais sérieusement ? Accomplir un péché à la demande de Dieu pour sauver les hommes de leurs péchés ? Rien ne vous chagrine dans votre raisonnement ?), il se prend pour l'élu, ayant eu LA révélation divine. C'est lourd.
EE Schmitt ne voulait pas faire ce voyage, ça se ressent, ça ne vous donnera pas envie et je peux vous assurer d'une chose, le vrai défi à la fin de ce livre, c'est de savoir quoi faire de l'objet.
O carte foarte bună, scrisă cu un simț al descrierii stăriilor sufletești ieșit din comun, ce reușește să le redea întocmai. De asemenea, o perspectivă a creștinismului veritabilă, care îl ajută pe cititor să înțeleagă mai bine diferențele specifice și apropierile necesare dintre oameni.
Bardzo pouczająca historia pozwalająca na podróż z autorem nie tylko do Jerozolimy i kolebki chrześcijaństwa, ale również do wnętrza każdego człowieka, gdzie sceptycyzm i niechęć mierzą się z wiarą.
Éric-Emmanuel Schmitt jest mi głównie znany z "Oskara i pani Róży", więc całkiem odmienna tematyka i spojrzenie na całkowicie inny temat były dla mnie czymś bardzo ciekawym. Autor korzysta z propozycji wyruszenia do kolebki chrześcijaństwa z ogromną ekscytacją. Jak sam wspomina, wychowywał się w rodzicie dosyć sceptycznie nastawionej do wiary, a jego 'nawrócenie' nastąpiło dzięki dwóm czynnikom - pierwszym z nich był incydent na Saharze, a drugim zapoznanie się z Biblią.
Schmitt pięknie i poetycko operuje językiem, znajdując idealne połączenie między sferą czysto religijną, a podróżniczą. Ale skupia się również na konflikcie palestyńsko-izraelskim, który bezpośrednio wpływa na to, gdzie jako turysta może się poruszać, a gdzie jest to niebezpieczne. Jego rozważania na temat konfliktu i co do niego ma sama wiara rzucają całkowicie inne światło na całość. Gdyby tylko wnioski przez niego wyciągnięte miały swoje odzwierciedlenie w życiu codziennym, to świat faktycznie byłby lepszym miejscem.
Od początku do końca jesteśmy świadkami wewnętrznej przemiany Schmitta, a jej zwieńczenie odbywa się w miejscu śmierci Jezusa. Przyznam, że momenty opisywane przez autora w tamtej chwili wywarły na mnie spore wrażenie i zainteresowanie. A samo zainteresowanie i chęć do zaglądnięcia do samego siebie rozbudzały również same wywody filozoficzno-religijne autora. Nie daje on bezpośrednich odpowiedzi na pytania, które sam zadaje, ale daje możliwość osobistej weryfikacji i zadecydowania, jak to wygląda w naszym przypadku.
Ciekawym wątkiem były również chwile oddechu autora w formie korzystania z notatnika i pisania/poprawiania swoich tekstów. Już na początku książki daje nam odczuć, z czym wiąże się jego praca i czym jest dla niego pisanie samo w sobie.
Książka opatrzona jest również posłowiem papieża Franciszka, bezpośrednio nawiązującym do treści książki.
Jak dla mnie pozycja bardzo ważna i ucząca, więc i polecam każdemu, bez względu na to, czy ktoś do wiary i religii podchodzi sceptycznie czy nie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie.
Un jurnal de calatorie, scris de cel mai iubit si citit autor francez. Este o carte in care autorul isi prezinta propriul proces, facand trecerea de la ateism la credinta nu doar la nivel de cognitie, cat mai degraba la nivel de simtire cu fiecare celula a corpului. Este o carte a autodescoperirii, a renuntarii si a iubirii.
"Le Défi de Jérusalem", de Éric-Emmanuel Schmitt...
Um livro magnífico! Destaco: - Jerusalém, a cidade três vezes santa, palco de desacordos inter-religiosos, em vez de transmitir paz e harmonia, transmite desassossego. O autor faz um desabafo dizendo que talvez seja por essa razão que o próprio Cristo tenha tardado a entrar nela... - O prazer que Éric-Emmanuel Schmitt sentiu nas margens de Tiberíadas... - O muro que divide e as Irmãs de Emanuel que moram numa colina entre Belém e Jerusalém e o ícone de Maria, rebatizada de Nossa Senhora que derruba os muros... - As freiras libanesas em Jerusalém, no coração de Israel, um espaço de tréguas entre dois países que continuam oficialmente em guerra... - A Via Dolorosa, o Cireneu, a Verónica e as mulheres de Jerusalém... - O jardim em Abou-Gosh e o perfume a Ressurreição... - Emaús, esse belíssimo episódio e a abadia de Santa Maria da Ressurreição... - O Cenáculo no Monte Sião e o Cristo pelicano... - O Monte do Templo para os judeus - o Templo de Salomão - e a Esplanada das Mesquitas, terceiro lugar santo do Islão... - O Domo ou a Cúpula da Rocha, obra-prima da arte islâmica e o sentido do ecumenismo que se sente ao ouvir os sinos, quando se está em território muçulmano, e os apelos do muezin, quando se está no lado cristão... - A pergunta do autor: por que razão os povos são incapazes de se compreender quando veneram o mesmo e único Deus? E a frase: As pedras conseguem algo que as pessoas não conseguem: coexistir". - A Porta de Damasco, esse ponto nevrálgico entre o bairro muçulmano, o bairro cristão, e os prédios que os judeus vão comprando pouco a pouco, e as tensões vividas pelas populações... - E a pergunta do autor a propósito da morte de Jesus: Porquê tanto amor, meu Deus? E a resposta: Por amor! - O encontro, no Vaticano, com aquele que assiste aos migrantes; que se prontifica a socorrer os pobres, que denuncia a desumanidade do capitalismo; um padre, que ontem na Argentina, hoje no centro do Cristianismo, luta com os humildes e com os pobres; aquele que não aprecia o fausto do lugar onde vive, mas que o respeita na medida em que respeita a história na qual se inscreve provisoriamente; aquele que consegue transformar um palácio numa cela monástica e a conclusão de que, na pessoa do Papa Francisco, Deus está a trabalhar... - E o belíssimo Posfácio do Papa Francisco... Maravilhoso!
O întâlnire specială, de la est la vest și invers. Recomand a se citi această carte primăvara, îți înalță sufletul, indiferent de credința religioasă practicată🩵
I wish I had felt some emotions or had a big (or small) epiphany while reading Eric-Emmanuel Schmitt’ travel journal. Beautifully written, with lots of historical and biblical data and info (I was more interested in the first category), but that was it.
Un libro che si legge come un romanzo questo viaggio in Terra Santa scritto da Eric- Emmanuel Schmitt, del quale ogni lettore avrà almeno un volume in libreria, su richiesta diretta del Vaticano. Schmitt compie un cammino che si snoda su più livelli: quello per le strade di Betlemme, Nazareth, Gerusalemme e le altre città della Terra Santa, con le loro contraddizioni e le domande che aprono nel pellegrino, quello sui luoghi sacri, pieni di storia, mistero, estremamente carnale, quello interiore, pieno di domande su chi era quell’uomo che camminava per quelle stesse strade polverose un tempo e cosa dice oggi all’uomo che siamo noi, ognuno di noi, quello dell’autore, che si è scoperto cristiano dopo una notte nel deserto e ce lo racconta…e quello nei rapporti fra Palestina ed Israele - tema così attuale in questi giorni -. Un cammino che termina nello studio del Papa, che accoglie il pellegrino, presenza di oggi di quella esperienza di ieri.
" Or, il me semble évident aujourd'hui que l'esprit avance avec les pieds. "
" Nu, chaque humain l'est dans les moments fondamentaux, naissance, amour, mort. "
Carnet de bord de l'auteur lors de son pèlerinage à Jérusalem sur les pas de Jésus, voyage qu'il avait peu hâte de commencer au début du livre.
Un voyage au coeur de l'intime, dans le berceau des trois religions monothéistes. Je fus très émue par sa vulnérabilité, sa poésie, ses doutes,ses frustrations et remise en question.
Ce voyage transformera sa foi du mystère à jamais et m'a appris à revoir aussi la nécessité de s'extraire de ce que l'on connait pour mieux ouvrir les bras au coeur, à la fragilité et abaisser nos préjugés. Croyants ou non, c'est un récit d'une expérience de vie qui donne à espérer, à donner pour la paix.
J’ai été particulièrement touchée par la pudeur d’Éric-Emmanuel Schmitt dans ce récit. On devine parfois son inconfort face à certaines scènes, à certaines réalités qu’il connaît mais qu’il semble presque gêné d’observer de trop près. Une facette de sa personnalité que je n’avais jamais vraiment perçue dans ses autres livres, presque au contraire.
On retrouve bien sûr cette tendance qu’a l’auteur à se placer lui-même au cœur du récit, mais ici, elle prend tout son sens. Car au-delà du voyage à Jérusalem, c’est surtout son cheminement intérieur que l’on suit. Il est passionnant de voir comment il reçoit ce qui l’entoure, puis tente de l’absorber, de le comprendre et de lui donner un sens.
Jérusalem devient ainsi bien plus qu’une destination: elle agit comme un révélateur, un lieu où l’histoire, les religions, les contradictions et l’intime se rencontrent.
Je n’ai pas encore eu la chance de découvrir Jérusalem, mais ce livre m’en a donné plus que jamais l’envie.
Et si vous préparez un voyage là-bas, glissez-le dans votre valise. Je crois même que c’est sur place qu’il doit prendre toute sa dimension.
Książka dokumentująca podróż autora do Jerozolimy, w której na nowo odkrywa siebie i swoją wiarę. Było parę momentów, w których poczułam się poruszona, chociaż do połowy książki czekałam na moment aż mnie "wciągnie", co zazwyczaj dzieje się na pierwszych stronach książek autora.
Very good read. Éric Emmanuel Schmitt manages to transpose you into the story and it's as if you're going on this trip yourself, seeing what he saw, feeling what he felt.
„dzwonnice, wieże, baszty, minarety, strażnice, tarasy, kopuły o kształcie czaszy i cebulaste, mieszanina stylów, jedne z epoki krzyżowców, inne Saracenów i jeszcze Bizantyjczyków, templariuszy, Osmanów, franciszkanów, prawosławnych, grekokatolików, po prawej bardziej arabskie, po lewej tureckie, a w centrum kolonialne. Z architektonicznego punktu widzenia jest to zlepek zabytków żydowskich, chrześcijańskich i muzułmańskich, a jednak z różnorodności wyłania się paradoksalna harmonia. Rozbieżności rozmywają się, jakby wznoszące się ku niebu budynki, oderwawszy się od ziemi, znalazły przestrzeń zgody. Kamieniom udaje się to, w czym ludzie ponoszą porażkę: pokojowe współistnienie.”
„Tyle krajów w jednym! Ta ziemia nie ma jednej historii, lecz kilka, i w zależności od tego, z jakiego punktu widzenia na nią patrzymy: babilońskiego, rzymskiego, osmańskiego, francuskiego, angielskiego, arabskiego czy izraelskiego, roszczą sobie do niej prawa żydzi, chrześcijanie i muzułmanie. Jak pomieścić taką obfitość w jednym państwie? Co napisać o tych historiach, żeby stworzyć spójną opowieść? Cały świat umówił się na spotkanie.”
„Jako rzadkie miejsce na świecie, które aż trzy monoteizmy uważają za święte, wymachuje potrójną legitymizacją: żyd znajduje w niej Świątynię, chrześcijanin drogę do naśladowania Chrystusa, muzułmanin – esplanadę, na której Abraham ostatecznie oszczędził swojego syna, a na którą Mahomet udał się we śnie i skąd wstąpił na skrzydlatym koniu do siódmego nieba.”
„Niezależnie od tego, czy jesteśmy żydami, muzułmanami, chrześcijanami czy ateistami, zawsze zaczynamy od snów o Jerozolimie. Na początku więc, zanim dotkniemy rzeczywistości, jest ona fantazją”.
„Wyzwanie, jakie Bóg rzuca wierzącym i niewierzącym, wykracza poza to, co sobie wyobrażają. Bóg wcale nie mówi: „Słuchajcie mnie!”, lecz woła: „Posłuchajcie siebie nawzajem!”. W Jerozolimie, gdzie wszystko się zaczęło, nic się nie skończyło.” „- Czy to pana pierwszy raz w Ziemi Świętej? - Tak, pierwszy! Nie potrafię im nawet wyjaśnić, w jakim stopniu jest to pierwszy raz. Tak, po raz pierwszy przechodzę od chrześcijaństwa duchowego do chrześcijaństwa wcielonego. Tak, po raz pierwszy moja wiara zyskuje pięć zmysłów. Tak, po raz pierwszy czuję się tak bardzo kochany i równie gotowy, by kochać. Pierwszy raz. (…) Mój raz.”
= „Co do zasady do Izraela i Palestyny można podróżować na dwa sposoby, oba równie ważne i uzasadnione. Jedni szukają korzeni w ziemi. Ja znalazłem je w niebie”.
„Nie ograniczajmy umysłu do rozumu. Nie ograniczajmy uważności do policyjnego nadzoru rozumienia, bo uruchamia też inne zasoby: intuicję, doznania zmysłowe i wyobraźnię.”
„Myślę o tych, którzy narzekają na zabójczą samotność i śmiertelną nudę… Ale za każdym razem, gdy kogoś spotykają, zamykają się w sobie, z uporem ważą wszelkie za i przeciw do tego stopnia, że słuchają tylko swoich kalkulacji, nigdy serc”.
„Ludzkość jest podzielona na tych, którzy rozwiązują zagadki, i tych, którzy wsłuchują się w tajemnice. Nie stajemy się chrześcijanami dlatego, że wyjaśniliśmy tajemnicę chrześcijaństwa, stajemy się chrześcijanami dlatego, że dotykamy tej tajemnicy, uczestniczymy w niej, inspirujemy się nią i ta styczność nas odmienia (…)”
„Ateista wierzy w śmierć i postrzega ją jako nicość. Chrześcijanin wierzy w życie i zakłada, że ono zwycięży nad nicością. Gdy chodzi o zrozumienie tego, czego nie wiemy, wszystko sprowadza się do wiary.”
„(…) powody przemawiające za słusznością wiary, nie sprawią, że się uwierzy. Wiary nie można wydedukować, nie wynika z logiki. Umysł przygotowuje grunt pod to, by czasami zapuściła korzenie, i niewiele więcej. Przyłączenie do chrześcijaństwa (…) jest zgodą na przyjęcie znaku”.
„Bogu często nie udaje się wniknąć między nas albo w nas. Bo najpierw przecież trzeba się na Niego otworzyć. Popuścić hamulce, rozszczelnić determinację, przeświadczenia, priorytety, to, co zamknięte”
= „Przede wszystkim uważamy, że diametralnie różnimy się jedni od drugich, mimo że wszyscy jesteśmy ulepieni z tego samego ludzkiego ciasta. Jeśli chodzi o formy, jakie przybiera nasze jestestwo – czyli język, duchowość, kulturę – zamiast uznać je za przygodne, zapożyczone, zależne od kontekstu, przypadku, miejsca urodzenia i okoliczności, wmawiamy sobie, że tworzą niezbywalny konkret, którego emanacje w sposób nieodwracalny ukształtowały naszą tożsamość”.
„Religie różnią się, nawet jeśli mówią o jednym Bogu. Choć wszystkie głoszą altruizm i czystość serca, to kładą nacisk na inne wartości. U żydów najważniejszy jest szacunek, u chrześcijan – miłość, a u muzułmanów – posłuszeństwo (…) Nie ja wybrałem Boga, lecz on wybrał mnie. Wzruszony, zaakceptowałem to, co było mi dane zobaczyć”.
„Każda religia podkreśla inną cnotę: u żydów to szacunek, u chrześcijan miłość, u muzułmanów posłuszeństwo, a u buddystów współczucie. Z tej czwórki najbardziej szalona okazuje się propozycja chrześcijaństwa. Co? Kochać wszystkich? Każdego bez wyjątku? Cudzoziemca, drania, skąpca, zdrajcę, gbura? Nosić w sercu wrogów, a wręcz oprawców, jak Jezus przybity do krzyża? Kochać tego, który cię zabija? To żądanie niemożliwego… Nie można bardziej drastycznie sprzeciwić się naturalnym ludzkim odruchom wyrastającym z lęku, ostrożności, obrony. Dotąd żadna doktryna nigdy nie zachęcała do podobnej rewolucji zakorzenionej w romantycznej idei, wzniosłej i jednocześnie kategorycznej. Ale chrześcijaństwo na tym nie poprzestaje, uparcie przesadza, żąda więcej. Nie tylko zachęca do tego, co niemożliwe, lecz nakłania również do tego, co nie do pomyślenia: domaga się uznania, że Bóg stał się człowiekiem, że cierpiał za nas, zanim umarł, a potem zmartwychwstał. Podobna irracjonalność sprowadza umysł na skraj otchłani (…) poprzez Wcielenie dokonuje nadrzędnego zamachu na intelekt (…) Łatwiej wierzyć w Boga nieobecnego niż w Boga, który zstępuje między nas. Lepiej czekać na Mesjasza, niż go witać. Uznanie Jezusa za proroka, mędrca czy oszusta uspokaja zdrowy rozsądek.”
„Każda religia jest wyborem, nie trzeba jej udowadniać. Religię się przyjmuje albo dziedziczy”.
„Niektórzy nienawidzą tej wolności. Z tęsknoty za rozumem albo ze strachu ją odrzucają. Pierwsi przekreślają każdą religię, drudzy wykluczają konfrontacje osłabiające ich wiarę, utrzymują, że to, w co wierzą, jest prawdą i zwracają się w stronę fundamentalizmu. Nie potrafią tolerować sprzeczności, dlatego oczerniają ateistów, gardzą innymi wierzeniami, potępiają jako heretyka każdego, kto inaczej interpretuje ich święte teksty, nienawidzą odmienności do tego stopnia, że gdy tylko znajdą środki, będą nawracać, a w razie niepowodzenia – wyrżną opornych. (…) Mordy dokonywane w imię religii mają źródło w tym właśnie odrzuceniu zmysłu krytycznego, wyrastają z alergii na niepewność.”
= „„A wy za kogo Mnie uważacie?” Na to pytanie Jezusa, które kierował do ciekawskich i gapiów, udzieliłem w ciągu swojego życia aż czterech różnych odpowiedzi: najpierw był dla mnie mitem, potem prorokiem, następnie filozofem, aż wreszcie stał się Synem Bożym”.
„Z jaką stanowczością podważał ówczesne nawyki, uprzedzenia, głupotę, machinacje! „Miłujcie się wzajemnie”. Nie potrzebowałem wiary, żeby przyjąć część jego przesłania, uszanować jego zasługi, zachwycać się niebywałą mądrością i zgadzać się w kwestii najważniejszych wartości. W moich oczach był intuicyjnym filozofem, który w olśniewający sposób formułował swoje myśli lub wyrażał je w przypowieściach, „najwyższym filozofem”, by posłużyć się słowami Spinozy, lub po prostu wybitną jednostką.”
„A wy za kogo mnie uważacie?” Za Syna Bożego, ośmielam się dziś wyszeptać. Co za wyzwanie! (…) Oto, co podarowało mi doświadczenie Jerozolimy: przeżywam to, czego nawet nie potrafię nazwać. Nie zbliżyłem się do tajemnicy, nie rozumiem jej teraz bardziej niż wcześniej, ale dziś dostrzegam ją bardzo mocno i wyraźnie. Moja wiara jest zgodą na rzeczywistość”.
= „W sercu kościoła, gdzie nie dociera naturalne światło, drżę, wsłuchany w melodeklamację bliską chorałowi gregoriańskiemu, zauważam też harmonijną i nieoczekiwaną jedność braci, co jest tym bardziej zaskakujące, że podczas posiłków wydają się ludźmi z temperamentami. Efekt nieszporów utrzymuje się i narasta: z dnia na dzień składam siebie w całość, sklejam poszczególne kawałki, jednoczę myśli, oddzielam to, co istotne, od tego, co przypadkowe, modlę się. Często wstaję o świcie, żeby uczestniczyć we mszy o wpół do ósmej rano. Upaja mnie pragnienie Eucharystii”.
„W trakcie mojej podróży nic nie nabrało większego znaczenia niż moment, w którym przyjmuję i spożywam hostię, tę tajemnicę, w której Bóg się zasłania i poprzez którą się objawia: tajemnicą celebruję tajemnicę”.
„Odkąd (…) poczułem obecność Boga obdarzonego ciałem i krwią, jego zapach, jego ciepło, jego spojrzenie, złożyłem broń, odrzuciłem ironię, sarkazm, krytykę. Z pokorą oddaję się temu, co mnie przerasta”.
= „Jerozolima jest bardziej obciążona pamięcią niż historią. Upamiętnianie różnych tradycji duchowych czy dziejów narodowych sprawia, że brzemię, które dźwiga, jest zbyt dotkliwe. Badanie przeszłości jest jednak w stanie rzucić nowe światło na granice tożsamości, które ukonstytuowały się w ostatnich czasach. Ponieważ dawne światy religijne charakteryzowały się zdecydowanie większą porowatością, przenikały się, w pewnych przypadkach zacieranie granic było częstym zjawiskiem – dlatego na przykład muzułmanki modliły się przy grobie Maryi, prosząc ją o dziecko. Zgadzam się z diagnozą Vincenta Lemire’a, doceniam także receptę, jaką wystawił: uzdrowienie pamięci poprzez historię.”
M-am obisnuit cu ceva mai mult de la Schmitt. O carte tip jurnal placuta, dar care pentru mine pana pe la pagina 100 nu mi-a spus nimic. De abia de acolo incep sa il regasesc pe autorul care emotioneaza si transpune. Trairile lui in Ierusalim sunt cu totul deosebit exprimate si le recunosc ca fiind reale si tipice pentru cine a calatorit acolo "Cautand". M-am bucurat ca am trecut peste primele 100 de pagini si am simtit "increstinarea" lui Eric, insa am in trecut carti mai savuroase scrise de el.