Psikolojide Söz ve Anlam Analizi : Niteliksel Duruş

by Sibel Ayşen Arkonaç

İnsanın dünyayı nasıl anlamlandırdığı, olayları yaşantılama şekli niteliksel araştırmacının ilgi odağıdır. Kısacası niteliksel araştırma anlamla ilgilenir, anlamı inceler. Anlam, araştırma öncesinde araştırmacının tanımladığı birtakım değişkenler üzerinden incelenmez, bir nedensellik içinde ele alınmaz yani o anlama yol açan bir sebep ya da sebepler zinciri olduğu düşünülmez, önceden varsayılmaz. Çünkü insanların kendi doğal yaşam alanları içinde olaylar ve yaşantılar gerçekleştikçe anlamları da dönüşüp değişir. Her karşılıklı konuşmada konuşmaya dahil olanlar etkileşimdeki anlamları yeniden kurarlar. İnsanların olayları birbirlerine açıklayışları anlamların yeniden yeniden kuruluş sürecine katkıda bulunur. Kısacası hakkında konuştukça, hakkında konuşulanın anlamı da değişir. Bu sebeple niteliksel araştırmacı tahmin etmek yerine sadece açıklamaya çalışır. Nitekim açıklamaların peşinden giderken hem kendisi hem de katılımcı, hep birlikte açıklamaları yeniden dönüştürmüş olurlar.

Bu kitap, Türkiye’de psikolojinin insan anlayışından ve insanlara yaklaşımından radikal bir kopuş anlamına gelebilecek görüşleri dillendiriyor. Ve sözü edilen bu kopuş da epistemolojik bir duruş üzerinden ilerliyor. Bu sebeple kitabın alt başlığı olan Niteliksel Duruş, ana akım psikolojinin anlamla olan mesafeli ilişkisine karşı çıkıyor.

Türkiyeli okur Türkçe’de ilk defa bu kitapta insanlara ve eylemlerine, inşa ettikleri anlam üzerinden yaklaşmanın diliyle tanışacak; bu tanışma vesilesiyle de, bu dilin ve kurduğu dünyanın ana akım psikolojinin kurduğu dünyadan ve dilden farkını görecek. Yine Türkiye’de ilk defa okur, bu coğrafyada yürütülen çalışmaları esas alan söylem analizi, anlatı analizi, konuşma analizi başlıkları altında çeşitli niteliksel yaklaşım ve analizlerle tanışacak.

Psikolojide Söz ve Anlam Analizi, sadece psikoloji öğrencilerine hitap etmiyor. Psikoloji öğrencilerinin yanı sıra hem psikoloji alanında bu yolu merak edenlerin hem de diğer sosyal bilimlerde bu tartışmalı duruşu ve rotayı kendi bildikleriyle harmanlamak isteyenlerin ilgisini çekecek bir kitap.

240 pages, Paperback

First published May 1, 2014

About the author

1980 yılında İstanbul Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden mezun oldu ve aynı bölümde Gecekondulu ve İstanbullu Kimliği üzerine doktorasını tamamladı. Akademik hayatını bu bölümde devam ettiren Sibel Arkonaç, 2000 yılından beri Sosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı Başkanlığı’nı sürdürmektedir. Çalışma alanı sosyal psikolojiden hareketle postmodernist temelli söylem çalışmaları, öznelliğin sözde inşası ve yerelde inşa edilen yeni bireylik bilgisidir.

Reviews

[zynpaltuntas · Rating 5 out of 5]

Sibel Arkonaç İstanbul Universitesinde sosyoloji okudugum donemde Sosyal Psikoloji hocamdı.
Bugün Örgütsel Psikoloji yuksek lisansı tez asamasinda niteliksel metot kullanabilmek icin okudugum en degerli kitap oldugunu dusunuyorum bu kitabin.
Derinlikli bilgi iceriyor ve orneklerle desteklenmis ve uygulama imkani var.
Tavsiye ederim ilgilenlere cok iyi