Η Κάθαρση

Οι κόρες της Ελλάδας #3

by Φιλομήλα Λαπατά

Αθήνα, έτος 1882. Μια υπόσχεση δίνεται σε έναν ετοιμοθάνατο πρώην αξιωματικό της Αστυνομίας, ο οποίος βασανίζεται από ένα μυστικό, και, ως αποτέλεσμα, το αρχείο μιας παλαιάς ανεξιχνίαστης υπόθεσης φόνου ανοίγει ξανά.

Μια γυναίκα, Ελληνίδα της Διασποράς, έπειτα από εικοσαετή απομάκρυνση επιστρέφει στην Αθήνα από την Κωνσταντινούπολη, προκαλεί αναστάτωση στην πρωτεύουσα, και μαζί με την κόρη της ανατρέπει κοινωνικές ισορροπίες και αναστατώνει έναν ολόκληρο οίκο. Ένα σκάνδαλο, με τραγικές συνέπειες, βγάζει στη φόρα αλήθειες οι οποίες καταστρέφουν την εικόνα τελειότητας μιας σπουδαίας οικογένειας των μετεπαναστατικών χρόνων της Ελλάδας. Ένας ερωτευμένος αξιωματικός της Αστυνομίας, με τιμή και μπέσα, με λόγο-συμβόλαιο και παροιμιώδη καλοσύνη, σώζει μια Ατθίδα από βέβαιο εξευτελισμό.

Σ’ έναν τόπο με σημαντικό ρόλο στα γεγονότα και στην Ιστορία, οι επιλογές και τα λάθη των ηρώων, οι κρυφές επιθυμίες, τα ψέματα, οι σκέψεις που δεν ειπώθηκαν, αλλά και η μνήμη ως κατάρα έχουν το δικό τους βάρος στην αφήγηση. Μια ιστορία όπου συνυπάρχουν η αγωνία, ο θυμός, η οργή, ο έρωτας, η έκπληξη, τα ψυχικά πάθη, η μετάνοια και, τέλος, ο αρχέγονος πόθος για κάθαρση ως ανάγκη της ψυχής.

Με το βάρος της ευθύνης για τα πρόσωπα και την ιστορία της Αθήνας κατά την περίοδο από το 1880 έως το 1900, η Φιλομήλα Λαπατά παραδίδει στους αναγνώστες το τρίτο μέρος της ιστορικής τριλογίας ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ σε ένα αυτοτελές μυθιστόρημα το οποίο διαβάζεται απνευστί.

336 pages, Paperback

First published October 10, 2024

About the author

Η Φιλομήλα Λαπατά γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι ο καρπός μιας Μακεδόνισσας κι ενός πολίτη του κόσμου. Σπούδασε δημόσιες σχέσεις και εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα. Παραμένει, όμως, μόνιμη μαθήτρια της ζωής.

Η πολυπλοκότητα των διαπροσωπικών σχέσεων την απασχολεί από πολύ παλιά, και αυτός ο προβληματισμός της αποτυπώνεται στα βιβλία της.

Καθώς αγαπά την ποικιλία, ζει μεταξύ δύο κόσμων: της Ελλάδας και της Ιταλίας.

Reviews

[Kiki Dal]

2,5 αστέρια. Το πιο αδύναμο της σειράς. Έδινε την αίσθηση ότι γράφτηκε βεβιασμένα για να ολοκληρωθεί η τριλογία.

[Marilena Kanellopoulou]

Ως γέννημα θρέμμα του κέντρου της Αθήνας, ένοιωσα από τις πρώτες σελίδες της τριλογίας της κας Λαπατά, έντονη συγκίνηση αναγνωρίζοντας στη διήγηση της σημεία, ονόματα περιοχών, δρόμων, κτιρίων που τα έχω χιλιοπερπατήσει και παρόλο που έχουν άρδην αλλάξει αποπνέουν μια οικειότητα με το άρωμα μιας γλυκιάς νοσταλγίας. Το γράψιμό της που το θεωρώ κορυφαίο και η ευχαρίστηση που ένιωσα, με ωθούν 1000% να προτείνω την απόλαυση της ανάγνωσης όλης της τριλογίας! Συγγνώμη, αλλά δε μπορώ να χωρίσω τα βιβλία και να πω αν κάποιο είναι καλύτερο από το άλλο. Για μένα είναι ΕΝΑ κι ας υπάρχει μεγάλο χρονικό χάσμα από το πρώτο μέχρι το τελευταίο!

[Mela Noura]

Εδώ κάτι έσβησε πριν προλάβει να ανάψει. Ένας παλιός φόνος, ένα μυστικό που επιστρέφει, μια γυναίκα από την Κωνσταντινούπολη, ένα οικογενειακό σκάνδαλο και ένας ερωτευμένος αστυνομικός θα μπορούσαν να συνθέσουν ένα δυνατό τελευταίο μέρος. Αντί γι’ αυτό, η ιστορία προχωρά σχεδόν από υποχρέωση, χωρίς την ένταση και την αφηγηματική ορμή των δύο προηγούμενων βιβλίων. Οι χαρακτήρες μένουν περισσότερο ως σχήματα παρά ως άνθρωποι, οι ανατροπές δεν έχουν το βάρος που θα έπρεπε και ακόμη και η Αθήνα του 1882 μοιάζει ασυνήθιστα επίπεδη. Το αποτέλεσμα θυμίζει περισσότερο πρόχειρο επίλογο παρά φυσική κατάληξη μιας τριλογίας που είχε ξεκινήσει πολύ πιο δυνατά.

[KIRIAKI(Dominica Amat)]

Βαθμολογία 3.5/5

Πρώτη δημοσίευση εδώ: https://www.dominicamat.gr/2024/11/3....

Η κυρία Φιλομήλα Λαπατά είναι μία εκ των πιο αγαπημένων μου συγχρόνων εγχώριων συγγραφέων, που ξεχωρίζω εξαιτίας της οξυδέρκειας της γραφής της, του σεβαστικού της χαρακτήρα, καθώς και του ευγενικού και στοχευμένου λόγου της. Έχοντας διαβάσει όλα τα έργα της (που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ψυχογιός) ανυπομονούσα για την έκδοση του τρίτου και τελευταίου μέρους της τριλογίας της ''Οι κόρες της Ελλάδος'', με τίτλο ''Η κάθαρση''. Άν και έχει περάσει ένα μεγάλο διάστημα μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου (παρόντος) έργου, είναι αλήθεια ότι πιάνοντάς το στα χέρια μου και ξεκινώντας την ανάγνωση, ένιωσα λες και δεν είχε περάσει ούτε στιγμή από τότε. Και για να σας προλάβω, το παρόν έργο, αν και αποτελεί μέρος της τριλογίας, είναι γραμμένο και δομημένο από την συγγραφέα με τέτοιον τρόπο, ώστε να στέκει αυτούσιο και να διαβάζεται ως αυτοτελές. Μα πάμε να το γνωρίσουμε λίγο πιο αναλυτικά.

Η συγγραφέας είναι ολοφάνερο ότι όπως στα προγενέστερα έργα της, έτσι κι εδώ, έχει προβεί σε μία ενδελεχή έρευνα γύρω από τα δεδομένα της τότε εποχής τόσο σε κοινωνικό, ηθικό, πολιτιστικό, οικονομικό και πολιτικό επίπεδο όσο και σε ιστορικό υπόβαθρο. Μας μεταφέρει πίσω στο χώρο και στο χρόνο, σε μία Ελλάδα, πιο σωστά, σε μία Αθήνα που προσπαθεί να βρει τη θέση και τις ισορροπίες της μετά από μία μακρόχρονη τουρκική κατοχή προς μία απελευθερωμένη ευρωπαϊκή τροχιά, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπαγόταν και για όσους/ες κατοικούσαν εκεί... Πώς θα μπορέσουν να βρουν τα πατήματά τους οδηγούμενοι/ες από τα τέλη του ενός αιώνα προς τη χαραυγή του επόμενου;

''Αθήνα, έτος 1882. Μια υπόσχεση δίνεται σε έναν ετοιμοθάνατο πρώην αξιωματικό της Αστυνομίας, ο οποίος βασανίζεται από ένα μυστικό, και, ως αποτέλεσμα, το αρχείο μιας παλαιάς ανεξιχνίαστης υπόθεσης φόνου ανοίγει ξανά. Μια γυναίκα, Ελληνίδα της Διασποράς, έπειτα από εικοσαετή απομάκρυνση επιστρέφει στην Αθήνα από την Κωνσταντινούπολη, προκαλεί αναστάτωση στην πρωτεύουσα, και μαζί με την κόρη της ανατρέπει κοινωνικές ισορροπίες και αναστατώνει έναν ολόκληρο οίκο. Ένα σκάνδαλο, με τραγικές συνέπειες, βγάζει στη φόρα αλήθειες οι οποίες καταστρέφουν την εικόνα τελειότητας μιας σπουδαίας οικογένειας των μετεπαναστατικών χρόνων της Ελλάδας. Ένας ερωτευμένος αξιωματικός της Αστυνομίας, με τιμή και μπέσα, με λόγο-συμβόλαιο και παροιμιώδη καλοσύνη, σώζει μια Ατθίδα από βέβαιο εξευτελισμό. Σ’ έναν τόπο με σημαντικό ρόλο στα γεγονότα και στην Ιστορία, οι επιλογές και τα λάθη των ηρώων, οι κρυφές επιθυμίες, τα ψέματα, οι σκέψεις που δεν ειπώθηκαν, αλλά και η μνήμη ως κατάρα έχουν το δικό τους βάρος στην αφήγηση. Μια ιστορία όπου συνυπάρχουν η αγωνία, ο θυμός, η οργή, ο έρωτας, η έκπληξη, τα ψυχικά πάθη, η μετάνοια και, τέλος, ο αρχέγονος πόθος για κάθαρση ως ανάγκη της ψυχής." (Από το οπισθόφυλλο)

Όπως προείπα, η συγγραφέας, από την αρχή, φροντίζει ακόμη κι αν δεν έχει κάποιος/α διαβάσει τα πρώτα δύο βιβλία, να τον/την ενημερώνει πλήρως γύρω από πρόσωπα και καταστάσεις που θα δούμε να επανέρχονται και στο τρίτο βιβλίο, με απώτερο σκοπό να ''κλείσουν'' οριστικά και αμετάκλητα οι κύκλοι που ''άνοιξαν'' κατά το παρελθόν και αποζητούν απαντήσεις... Μέσα από την εις βάθος και παραστατική σκιαγράφηση των χαρακτήρων των ανθρώπων θα ''συναντήσουμε'' ήθη, έθιμα, κοινωνικούς και ηθικούς κανόνες και σκοπούς, λάθη, πάθη, όνειρα, κρυμμένα κι ένοχα μυστικά που πληγώνουν και απελευθερώνουν, προλήψεις και προκαταλήψεις μαζί με τον τρόπο διαβίωσης αυτών των προσώπων της εποχής. Ναι, μπορούμε να πούμε ότι το βιβλίο φαντάζει σαν ένα υφαντό πάνω στο οποίο αποτυπώνεται μία αθέατη -τουλάχιστον για εμάς- οπτική της ζωής του τότε σε πολλά επίπεδα. Είναι, όμως, μόνο αυτό; Φυσικά και όχι! Η συγγραφέας, μέσα σε όλα, θα μας μιλήσει και για το ζήτημα του έρωτα, του θανάτου, της εκδήλωσης της χαράς και του πόνου, όπως και τη παραγκωνισμένη και υποτιμημένη θέση της γυναίκας που δυστυχώς θεωρείτο ως ένα κατώτερο ον...

Εν ολίγοις, αγάπησα για μία ακόμη φορά τη γλαφυρή πένα της συγγραφέως, το άψογο και πλούσιο λεξιλόγιό της, τις ρεαλιστικές περιγραφές όσων αναφέρονται μέσα στην ιστορία, αλλά κυρίως τη δυνατότητα που μου έδωσε να γεμίσουν το μυαλό και η ψυχή μου από όμορφες εικόνες και συναισθήματα. Μία αναγνωστική εμπειρία που θα μείνει καιρό νωπή στη μνήμη μου.
Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

[Bookish Bluestocking]

Λίγο και άνευρο, λες και η συγγραφέας ήταν αναγκασμένη να το γράψει και το έγραψε με δυσφορία και έλλειψη έμπνευσης. Ενώ τα δύο πρώτα ήταν πολύ αξιόλογα, αυτό ήταν σαν να το έγραψε τρίτος που μιμούταν το στυλ της συγγραφέα. Προτείνω να το ξανασκεφτεί και να το ξαναγράψει με άλλη πλοκή, σίγουρα καλύτερο θα είναι

[Marianna Nánou]

Η Κάθαρση ήταν για μένα το ιδανικό κλείσιμο μιας τριλογίας που με συντρόφευσε και με ταξίδεψε στον 19ο αιώνα της Αθήνας. Η Φιλομήλα Λάπατα έχει έναν μοναδικό τρόπο να «ξεδιπλώνει» εποχές, όχι μόνο μέσα από γεγονότα και ιστορικά στοιχεία, αλλά κυρίως μέσα από ανθρώπους που μοιάζουν να ζουν και να αναπνέουν στις σελίδες της.