Getting Land Right ระบบกำกับดูแลที่ดินไทยต้องปฏิรูป

by ผาสุก พงษ์ไพจิตร (Editor)

ทบทวนสถานการณ์การกำกับดูแลที่ดินและปัญหาอันซับซ้อนที่ซ่อนอยู่ ประมาณการฉากทัศน์สู่อนาคตและเสนอแนะแนวทางการปฏิรูปการกำกับดูแลที่ดินของไทยสู่อนาคต

หนังสือวิชาการฉบับอ่านง่าย สกัดจากงานวิจัยของ 15 นักวิชาการ

ผาสุก พงษ์ไพจิตร/ ฟรานซิส คริปปส์ /นเรศน์ ขุราษี

ดวงมณี เลาวกุล/ นวลน้อย ตรีรัตน์ / ภาคภูมิ วาณิชกะ

ประภาส ปิ่นตบแต่ง/ โอฬาร อ่องฬะ / ณัฐกานต์ อัครพงศ์พิศักดิ์

สร้อยมาศ รุ่งมณี/ ชัยยนต์ ประดิษฐศิลป์ / ชัยณรงค์ เครือนวน

จิตรา สมบัติรัตนานันท์/ ประสิทธิ์ ลีปรีชา / เขมรัฐ เถลิงศรี

ชวนผู้อ่านทำความเข้าใจสถานภาพปัจจุบันของระบบกำกับดูแลที่ดินไทย พัฒนาการความเป็นมา ปัญหาที่เกิดขึ้น และปัญหาใหม่ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นต่อไปในอนาคต ภายใต้เงื่อนไขของสภาวะอากาศโลกที่เปลี่ยนแปลง ระบบทุนนิยม และความเหลื่อมล้ำที่ยิ่งเขม็งเกลียวขึ้นเรื่อยๆ

472 pages, Paperback

Published October 1, 2024

About the author

ศาสตราจารย์ผาสุก พงษ์ไพจิตร (English: Pasuk Phongpaichit) อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

Reviews

[Chanamon Wangthip]

เวลาพูดถึงเรื่องที่ดินและ land governance แวบแรกของหลายคนรวมถึงตัวเองเมื่อก่อนคือความรู้สึกประมาณว่าไกลตัวเกินไปและยากเกินความเข้าใจอย่างรุนแรง ขนาดที่ไม่เคยคิดไปค้นเองว่าไอ้ น.ส. หรือเอกสารสิทธิต่างๆ คืออะไรด้วยซ้ำ การปรับงานวิจัยออกมาเป็นหนังสือฉบับอ่านง่ายตั้งใจจะทำลายอคติแบบนั้น และสื่อสารเมสเสจสำคัญของทีมวิจัยที่ว่า การกำกับดูแลที่ดินนั้นต้องการทั้งศาสตร์ (ความรู้กับข้อมูล) และศิลป์ (การตระหนักถึงความสำคัญหลากมิติของที่ดินเพื่อสังคมมนุษย์) ไปพร้อมๆ กัน

บทนำของอาจารย์ผาสุกจะช่วยปูพื้นฐานความเข้าใจเกี่ยวกับที่ดินและการจัดการที่ดินไปทีละขั้น ก่อนที่เราจะได้เข้าไปสัมผัสเรื่องราวของที่ดิน และผู้คนที่มีชีวิตอยู่จริงบนที่ดินเหล่านั้นอย่างจำเพาะเจาะจงขึ้น มีชีวิตชีวาขึ้น ทั้งเรื่องราวของชาวบ้านที่ไม่ได้เป็นแแค่เกษตรกรทำไร่ไถนาอย่างในภาพจำ แต่เป็นชาวบ้านที่ดำเนินชีวิตไปพร้อมกับคลื่นวัฒนธรรม เศรษฐกิจการท่องเที่ยว ที่ก็ต้องการเดินไปข้างหน้าและเติบโตทันโลกไปไม่ต่างจากรัฐ ทั้งปัญหาซับซ้อนพัวพันจากยุคสงครามเย็นที่ช่วยอธิบายความเป็นจริงของวาทกรรมชาวบ้านรุกป่า ทั้งโมเดลป่าชุมชนและการจัดการที่ดินของชาวบ้านตัวเล็กๆ ที่มีพลัง ก่อนที่บทส่งท้ายจะวาดฉากทัศน์ไปอีก 20 ปีข้างหน้าและมอบข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สำคัญเอาไว้

เล่มนี้เหมาะกับนักการเมืองทุกคนและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเชิงนโยบายอย่างแน่นอนไม่ต้องสงสัย แต่เราก็คิดว่ามันเหมาะกับพวกเราคนธรรมดาๆ ทั่วไปไม่น้อยไปกว่ากันเลย เรื่องที่ดินต้องการทั้งศาสตร์และศิลป์จริงๆ นะ และถ้าหนังสือวิชาการฉบับอ่านง่ายเล่มนี้จะช่วยให้พวกเราคนใดคนนึงได้มองผืนดิน “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” นี้อย่างมีศิลป์ด้วยมุมมองใหม่ ไม่มองปัญหาและผู้คนเป็นกลุ่มของตัวเลขหรือข้อมูลในตาราง มีความเข้าใจ และคิดฝันอยากเปลี่ยนที่ดินไทยเป็น “อู่ข้าวอู่น้ำ” อันอุดมสมบูรณ์ของคนไทยอย่างเสมอหน้าเท่าเทียมกันจริงๆ ขึ้นมาบ้าง ความตั้งใจของคณะวิจัยก็น่าจะประสบความสำเร็จแล้ว