พันธุกรรมข้ามกาลเวลา

by ชัชพล เกียรติขจรธาดา

เรื่องราวของการเข้าใจพันธุกรรมของมนุษยชาติอาจเริ่มต้นจากคำถามง่ายๆ ของคนยุคหิน เช่น ทำไมลูกหน้าตาเหมือนพ่อแม่ หรือ บรรพบุรุษของเราเป็นใครมาจากที่ไหน

คำถามที่พยายามจะเข้าใจธรรมชาติรอบตัวเหล่านี้ เปรียบดังประกายไฟแห่งปัญญาที่จุดขึ้นเมื่อความมืดบอดแห่งอดีตกาล แล้วฉุดนำทางให้มนุษย์ค่อยๆ ไขความลับของพันธุกรรมขึ้นมาได้ ทีละนิด แต่บนเส้นทางแห่งการค้นหานี้ มนุษย์อาจล้มตายทนทุกข์บ่อยครั้งกับความเข้าใจที่ผิดพลาดเกี่ยวกับพันธุกรรมที่ยังไม่กระจ่างใจดีพอ จนนำพาประวัติศาสตร์มนุษยชาติไปสู่การเหยียดเชื้อชาติ และความรุนแรงทางสังคมชนม์

การเข้าใจพันธุกรรมที่ผิดถูกนำไปปรับใช้จุดการดำเนินการทางการเมือง เพื่อรับรองการกระทำที่โหดร้าย ตั้งแต่การเหยียดเชื้อชาติ การควบคุมสังคม การบังคับกำหนดชั้นไปจนถึงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์อย่างไร้มนุษยธรรม

แต่ท้ายที่สุด ความรู้ด้านพันธุกรรมก็เป็นเสมือนแสงนำทางพันธุ์มนุษย์สู่อนาคตใหม่ มนุษย์เราสามารถแก้ไขปัญหาที่เคยดูเหมือนไร้ทางออก ไม่ว่าจะเป็นการรักษาโรคที่เคยรักษาไม่ได้ เปลี่ยนการผลิตอาหารที่กำลังถล่มโลกและสิ่งแวดล้อมให้เป็นการผลิตที่สามารถเลี้ยงประชากรโลกที่พึ่งพันธุ์พร้อมกับการฟื้นฟูระบบนิเวศที่เสื่อมโทรมไปพร้อมๆ กัน ความรู้ทางพันธุกรรมยังเปิดโอกาสให้เราสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ ที่สามารถยกระดับคุณภาพชีวิตของมนุษย์ให้ดีขึ้นไปจากเดิม และสร้างสมดุลระหว่างมนุษย์และธรรมชาติให้กับโลกของเรา

หนังสือเล่มนี้จะพาคุณเดินทางข้ามกาลเวลา ผ่านการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญ ตั้งแต่การค้นพบกฎการถ่ายทอดพันธุกรรมในยุคแรกๆ การค้นพบที่มีเปรียบเทียบถึงการค้นพบโครงสร้างของ DNA การค้นพบการใดๆ ในธรรมชาติที่ดีสามารถตัดต่อพันธุกรรม จนถึงการเติบโตของเทคโนโลยี Biotech ที่สร้างโอกาสในการปรับปรุงชีวิตมนุษย์ในรูปแบบที่ไม่เคยมีมาก่อน

สิ่งที่น่าตั้งคำถามต่อไปคือ สิ่งที่เรากำลังทำอยู่ในขณะนี้ คือจุดหมายตลอดเราทำใหม่ และนำพามนุษย์ชาติจากปัจจุบันมุ่งเติบโตสู่ทิศทางที่เราคิดไว้ หรือจุดที่เหลือเพียงโอกาสที่เจริญรุ่งเรืองสูงสุดแต่จิตนาการเราไปไม่ถึง

Genres: Nonfiction

360 pages, Paperback

First published October 1, 2024

Reviews

[Pipe Vi K · Rating 5 out of 5]

วิทยาศาสตร์เริ่มจากการตั้งคำถามของมนุษย์ ค้นพบจากการสังเกตุ ทำให้ชัดเจนด้วยความพยายามและเวลา นี้คือข้อคิดที่เราได้จากหนังสือเล่มนี้

เมื่อหนังสือเล่มนี้ใช้เวลาห่างจากเล่มที่แล้วในการออกเกือบ 5 ปี เราก็ประท้วงนักเขียนโดย การอ่านหลังจากหนังสือออกมาแล้ว 1 ปี แล้วปรากฎว่า…..เราอ่านจบภายใน 9 ชั่วโมง non-stop (จริงๆ เพราะเหตุนี้แหละ คือทุกครั้งอ่านหนังสือหมอเอ้ว เราต้องมีเวลาเพียงพอ เพราะเราจะติดหนึบจนกว่าจะอ่านจบ)

ชอบการเลียงลำดับเรื่องราว สร้างปมให้สงสัย เชื่อมโยงเรื่องกับประวัติศาตร์การเมือง อธิบายหลักการวิทยาศาสตร์ให้เข้าใจช่วนติดตาม

ชอบความรู้สึกเมื่ออ่านหนังสือของหมอเอ้วจบ คือ ทำให้เราอยากกอ่านหนังสือแนววิทยาศาสตร์เล่มอื่นๆต่อ

เนื้อหาในเรื่องกล่าวถึง พันธุกรรม การทำงานของนักวิทยาศาสร์ ค่านิยมในสมัยนั้น วิทยาศาสตร์มีผลต่อสังคมอย่างไร แนวคิดการคัดเลือกพันธุ์ ความเป็นไปได้แห่งอนาคต

[Siwabhorn Anothaisintawee · Rating 4 out of 5]

จะเป็นยังไง ถ้ามนุษย์ทุกคนที่มีชีวิตอยู่คือผู้ที่ถูกคัดสรรมาแล้ว

ในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ เราเกือบจะใกล้จุดนี้หลายครั้งแล้ว ทั้งการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชนเผ่าต่างๆ ในอดีต ไปจนถึงการสังหารหมู่ครั้งใหญ่ในสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง

แต่นอกเหนือจากการใช้กำลังเข้าห้ำหั่นกันแล้ว ปัจจุบันเรายังสามารถเล่นบทพระเจ้าลิขิตชีวิตคนได้ถึงระดับ DNA

ก่อนที่จะถึงจุดนั้นหนังสือจะพาคุณย้อนกลับไปถึงสมัยยุคหิน ที่คนยังโฟกัสแต่เรื่องการเอาชีวิตรอดในแต่ละวัน และเรื่องพันธุกรรมเป็นประหนึ่งภาษาต่างดาว

จนไล่เรียงมาถึงยุคของพีทาโกรัส อริสโตเติล เมนเดล และนักวิทยศาสตร์ยุคปัจจุบันท่านอื่นๆ ที่คอยไขกุญแจเฉลยรหัสลับของชีวิตมนุษย์มาจนปัจจุบันนี้

อีกหนึ่ง Pop Science ที่อ่านเพลินมาก หลายตอนที่อ่านแล้วทำให้รู้ว่าก่อนที่จะมาเป็นองค์ความรู้สามัญที่แม้แต่เด็กมัธยมก็ยังเข้าใจ มันผ่านการลองผิดลองถูก และใช้ทรัพยากรไปมากแค่ไหนกว่าจะได้มา

ถึงจะมีตาลอยไปบ้างช่วงที่พูดถึงโครโมโซม เล่นเอาเกือบหลับ แต่กลับมาได้ด้วยยูจีนิกส์

สิ่งที่น่ากลัวคือเพิ่งรู้ว่าสิ่งที่ตัวเองเชื่อคือยูจีนิกส์ซึ่งเป็นสิ่งที่นาซีนำมาปรับใช้จนก่อให้เกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ 😥

ปล. มีหนังสือของหมอเอ้วที่สนุกเล่มอื่นๆ อีกเยอะเลยนะคะ ท็อปทรีของเราคือ เรื่องเล่าจากร่างกาย, 500 ล้านปีของความรัก แล้วก็ทำไมเราเลี้ยง Pig แต่กิน Pork

[Nattapan · Rating 4 out of 5]

One of the good things about this book is that the author can explain complicated things in a simple way.

[Boon · Rating 5 out of 5]

ติดตามอ่านงานเขียนทุกเล่มของหมอเอ้ว บอกได้เลยครับว่ายิ่งเขียนยิ่งดียิ่งขึ้น เล่มนี้เล่มล่าสุดมีการรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระเบียบและแยกย่อยเล่าเรื่องเป็นเรื่องราวให้เข้าใจง่าย ทำให้รู้เลยว่าอดีตปัจจุบันและอนาคตของพันธุกรรมศาสตร์จะเป็นยังไงต่อไป เขียนได้สนุกน่าติดตาม มีรูปประกอบบ้าง แนะนำให้อ่านเลยครับ

[Sitang Tanti-Atsawayothee · Rating 4 out of 5]

So informative, and I like the way he tells the story.

[Dandy · Rating 4 out of 5]

เป็นหนังสือแนว pop science ที่เล่าเรื่องของพันธุกรรมโดยเฉพาะ เป็นประวัติศาสตร์เชิงวิวัฒนาการที่ย่อยมาแล้วพอให้ใกล้ตัวเรามากขึ้น รู้สึกว่าบางบทอ่านสนุกไม่เท่ากัน แต่เห็นความพยายามของผู้เขียนอย่างมากที่จะมีความเปรียบเพื่อให้ผู้อ่านที่ไม่ใช่คนสายวิทย์เข้าใจหลักการทางเทคนิคของเรื่องยีนเหล่านี้

สิ่งที่มีเสน่ห์มากๆ ของหนังสือคือการทำให้เราเข้าใจบรรยากาศของโลกแห่งการวิจัย ชอบบทที่ว่าด้วยมุมมองชีวิตของนักวิทย์ฯ ในยุคต่างๆ เห็นว่าความหมกมุ่นหาคำตอบในสิ่งที่ไม่มีวันรู้ว่าจะมีคำตอบไหมเป็นสิ่งจำเป็นกับโลกใบนี้มากๆ ชอบเนื้อหาที่ทำให้เห็นความเป็นมนุษย์ของนักวิจัยเหล่านี้ที่มีตัวตน มีอคติบางอย่างมาบดบังได้ อะไรที่สะท้อนความเป็นมนุษย์ในเล่มนี้จะสนุกมากๆ ได้เห็นการห้ำหั่น แข่งขันในโลกการวิจัยที่น่าจะเป็นหนังดีๆ ได้ซักเรื่อง

เล่มนี้เห็นพัฒนาการทางการเล่าเรื่องของผู้เขียน มีการผูกปมและเฉลยอะไรไปเรื่อยๆ ที่น่าสนใจ บทสุดท้ายที่ว่าด้วยอนาคตของสิ่งที่อาจจะเกิดขึ้นได้ต่อยอดจากการตัดต่อพันธุกรรมในทุกวันนี้ถือเป็นบทที่เห็นความคิดสร้างสรรค์มากๆ เป็นงานที่น่าจะเขียนและเรียบเรียงข้อมูลได้ยากแต่น่าจะสร้างแรงบันดาลใจให้คนไทยผลักดันตัวเองไปในระดับโลกได้

[Reader Guy · Rating 5 out of 5]

การย่อยเนื้อหาวิทยาศาสตร์ที่ดูยากๆ แล้วอธิบายออกมาให้เราเข้าใจง่ายๆและสนุกยังคงเป็นสเน่ห์ของหนังสือหมอเอ้วเหมือนเดิม และเป็นเหตุผลให้ผมติดตามผลงานของหมอมาตลอด.

การอ่านหนังสือเล่มนี้เหมือนนั่งอ่านประวัติศาสตร์ของค้นพบพันธุกรรมตั้งแต่ในอดีตไปจนถึงปัจจุบัน, ภาพนึงที่เกิดขึ้นบ่อยๆตลอดการอ่านคือภาพผมนั่งเรียนชีวะตอนม.ปลายนั่งท่องจำกรดอะมิโน ดูลำดับDNA, RNA คำนวนสูตรหาความน่าจะเป็นตามกฏของเมนเดล การอ่านหนังสือเล่มนี้เหมือนทำให้ผมเห็นภาพ และประวัติความเป็นมาของสิ่งที่ผมเรียนมากขึ้น, ผมอาจจะสนุกกับการเรียนชีวะในบทของcellมากกว่านี้ถ้าได้อ่านหนังสือเล่มนี้ เพราะมันทำให้ผมเข้าใจอะไรๆเป็นภาพมากขึ้น มากกว่าแค่ท่องจำ.

บทที่สนุกที่สุดคงเป็นบทที่นักวิทยาศาสตร์เริ่มค้นพบวิธีการดัดแปลงพันธุกรรม ยอมรับว่าอ่านยากเล็กน้อยเพราะต้องใช้จินตนาการกับความจำที่ปกติมีไม่เยอะเป็นทุนเดิม ต้องกลับไปอ่านบางบทใหม่เพื่อเข้าการทำงานของDNA, RNA แต่ก็สนุกกับการได้รู้ลึกลงไปว่าการตัดแต่งพันธุกรรมที่เค้าพูดๆกัน เค้ามีแนวคิดและวิธีการ ความเป็นมายังไง

[Nats Lakkatham · Rating 5 out of 5]

- หนังสือของหมอเอ้วยังคงเป็นหนังสือเชิงสารคดีที่จะทำให้เราท่องไปยังจุดเริ่มต้นของเรื่องราวต่างๆ ตั้งแต่การสังเกตุ การตั้งคำถาม และความเป็นไปเป็นมา ยาวมาจนถึงเหตุการณ์ในปัจจุบัน
- มันคือการร้อยเรียงเรื่องราวที่อยู่กระจัดกระจายกัน เอามาต่อเป็นภาพจิ๊กซอว์ที่ทำให้เห็นภาพใหญ่ได้ชัดเจนเป็นภาพเดียว
- การได้รู้ว่าพันธุกรรมนั้นสำคัญอย่างไร และมีที่มายังไง นอกจากจะช่วยเพิ่มความรู้เฉพาะด้านแล้ว ยังทำให้เห็นอีกว่าการกระทำบางอย่างของบางคน ก็อาจเป็นแรงบันดาลใจ/เชื้อไฟ/เป็นเหตุผลที่ทำให้เกิดสิ่งใหม่ๆ ตามมาได้เสมอ
- นอกจากจะอ่านได้เพลินๆแล้ว ยังได้ฝึกใช้ทักษะการคิดวิเคราะห์และการเชื่อมโยงได้อีกด้วย

[Attana Vasuwattana · Rating 5 out of 5]

ชอบที่พี่หมอเอ้วค่อยๆปูพื้นการค้นพบเกี่ยวกับพันธุกรรมตั้งแต่ยุคแรกเริ่มมาจนถึงปัจจุบันได้เหมือนกำลังดูหนัง ทำให้รู้สึกราวกับเป็นนักสืบที่ค่อยๆหาชิ้นส่วนที่จะมาไขปริศนาเกี่ยวกับความลับที่อยู่ในร่างกายของสิ่งมีชีวิต

มีการเปรียบเทียบอธิบายเรื่องยากให้เห็นภาพ ทำให้คนที่อยู่นอกวงการสามารถติดตามได้อย่างง่าย

[Pontep​ Lueang-on​ · Rating 4 out of 5]

สิ่งที่เล็กๆ ซ่อนความนิ่งใหญ่ โลกของพันธุกรรม ดีเอ็นเอที่ซ่อนความลับของสิ่งมีชีวิตมากมาย การใช้ประโยชน์จากความรู้เหล่านั้นทำให้มนุษย์ และโลกเข้าใกล้ความสมบูรณ์แบบ?

[PS · Rating 4 out of 5]

อีกหนึ่งงานคุณภาพของหมอเอ้ว
เนื้อหาแน่น ให้ประโยชน์
เขียนสนุกจนต้องอ่านรวดเดียวจบ

[JoyJi · Rating 5 out of 5]

ผู้เขียนอธิบายวิทยาศาสตร์ได้เข้าใจง่าย น่าติดตาม จนวางไม่ลง อยากอ่านต่อให้จบ