Η Περσεφόνη στο στόμα του λύκου

by Δήμητρα Λουκά

Η Περσεφόνη ανασύρεται από τον αρχαίο ελληνικό μύθο και, μέσα από μια σειρά παρεκκλίσεων, παραλλαγών και συμβολισμών, μεταφέρεται στον χώρο και τον χρόνο και αλλάζει πρόσωπα: ονειρεύεται να το σκάσει από το ανήλιαγο βασίλειο του συζύγου της, ταξιδεύει στον ευρωπαϊκό Βορρά, φτάνει στη χώρα των Ιροκουά και κατακτά τον τίτλο της σαμάνας της φυλής, διαβάζει τα παραμύθια των αδελφών Γκριμ, γίνεται μητροκτόνος, μεταμορφώνεται σε δαιμόνισσα που παρασύρει τους άντρες στην καταστροφή.

Η σχέση μάνας και κόρης βρίσκεται στο επίκεντρο των περισσότερων ιστοριών της συλλογής, ενώ η αρπαγή της Περσεφόνης-κόρης αξιοποιείται ως θεματικό μοτίβο προκειμένου να αναδειχθούν οι αμείλικτοι κανόνες της πατριαρχίας σε όλες τις κοινωνίες και τις εποχές.

Η Δήμητρα Λουκά, προσεγγίζοντας με ανατρεπτική ματιά τον μύθο, το παραμύθι και προγενέστερα λογοτεχνικά κείμενα, μπολιάζοντας το πρωτογενές υλικό των ιστοριών της με χιούμορ και παιγνιώδη στοιχεία, παίζοντας με το πραγματικό και το επινοημένο, δημιουργεί μια παλίμψηστη γραφή, στην οποία διαπλέκεται με μαστοριά το παραδοσιακό με το μοντέρνο.

Genres: Mythology, Short Stories

144 pages, Paperback

Published September 1, 2024

About the author

Η Δήμητρα Λουκά γεννήθηκε στην Πρέβεζα το 1970. Είναι φιλόλογος και διδάσκει λογοτεχνία στο πρόγραμμα του International Baccalaureate των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα. Διηγήματά της έχουν δημοσιευθεί στα ηλεκτρονικά περιοδικά Ο Αναγνώστης, Bookpress, Φρέαρ, Fractal, Διάστιχο και στο Διάσελο. Συμμετείχε στη συλλογική έκδοση διηγημάτων με τον τίτλο "Το μυστικό" (επιμ. Αμάντα Μιχαλοπούλου, Καστανιώτης 2018). Η συλλογή διηγημάτων "Κόμπο τον κόμπο" είναι το πρώτο της βιβλίο.

Reviews

[Georgina · Rating 4 out of 5]

Αν σας γοητεύουν τα retellings, σας έχω κάτι ιδιαίτερο κι όχι απλά μια γραμμική ιστορία, αλλά πολλές, πάμπολλες Περσεφόνες και Δήμητρες κρυμμένες μέσα σε γυναίκες αληθινές, μυθικές θρυλικές ή καθημερινές, από το μία άκρη του κόσμου έως την άλλη.

Η σχέση μητέρας και κόρης αποτελούν τον άξονα των διηγημάτων της Λουκά, γύρω απ’ τον οποίο συμβαίνει η ίδια η ζωή, όχι ιδιαίτερα ευχάριστη αν είσαι γυναίκα, προφανώς. Μέσα από παραλλαγές, σύμβολα κι αλληγορίες θα ταξιδέψουμε μαζί τους από τον Αλβανικό Βορρά μέχρι το Κάντο της Ιαπωνίας και την Ουγγαρία, θα συναντήσουμε κόρες που συμπεριφέρονται σαν άντρες για να επιβίωσουν - χωρίς επιλογή, μητροκτόνες, γιους ως άλλες κόρες με σύντομο βίο, περιπλανώμενες Περσεφόνες που γλιτώνουν απ’τα δόντια των λύκων κι έτσι εμπνέουν τους αδελφούς Γκριμ να αλλάξουν τις ιστορίες τους όπως τις γνώριζε ο κόσμος μέχρι τότε.

Βέβαια είναι επόμενο σε έναν τέτοιο κόσμο, οι άντρες να αρπάζουν την κόρη μέσα από την αγκαλιά κάθε Δήμητρας με το έτσι θέλω, με βία, θάνατο, χειραγώγηση, παγίδες. Δε θα μείνουν όλες οι μάνες όμως στην ασφάλεια του πάνω κόσμου. Πολλές θα κυνηγήσουν τις αμέτρητες ενσαρκώσεις του Πλούτωνα και θα τον στοιχειώσουν, ως άλλες Μονοβύζες θα ρημάξουν τον κόσμο μπροστά στο χαμό του παιδιού τους ή θα του κόψουν τα αχαμνά βάζοντας παύση για πάντα στον βίαιο κύκλο. Δε θα τα καταφέρνουν πάντα, γιατί ο Πλούτωνας έρχεται στα κρυφά, παίρνει χίλιες δυο μορφές κι εξαπατά περίτεχνα, η ζωή δεν έχει πάντα αίσιο τέλος, αν είσαι.. πολλά εκτός από άντρας.

Διαφορετικό, έξυπνο και πνευματώδες, το νέο βιβλίο της Δήμητρα Λουκά ζητάει να κάτσει μέσα σου και να μεστώσει, γιατί οι συνδυασμοί πληροφοριών είναι τόσο πλούσιοι που θα το σκέφτεσαι καιρό. Αλήθεια. Και σκέφτομαι πολύ: μέσα μας δεν υπάρχουν δύο λύκοι, αλλά μία Περσεφόνη και μία Δήμητρα. Πότε γινόμαστε η μία και πότε η άλλη, αλληλένδετες, για εμάς και τις γυναίκες της ζωής μας - παλεύοντας για χίλια δυο, μα κυρίως για την ελευθερία να επιλέγουμε για εμάς, μονάχα για εμάς, σε έναν κόσμο γεμάτο Πλούτωνες.

[Anna Baboura · Rating 4 out of 5]

Όταν η ελληνική μυθολογία συναντά την Κοκκινοσκουφίτσα του Περώ και οι αδελφοί Γκριμ ψάχνουν για παραμύθια σε όλη την Ευρώπη.
Ένα βιβλίο με αλληγορίες για την θέση της γυναίκας στο πέρασμα των χρόνων και τη σχέση μεταξύ μητέρας και κόρης.
Ολιγοσέλιδο, σκληρό, απαιτεί συγκέντρωση για να το απολαύσεις. 🖤

[Κατερίνα Μάγνη · Rating 5 out of 5]

Mια θαυμάσια συλλογή διηγημάτων που αξίζει πραγματικά. Προσωπικό μου αγαπημένο το "Προσομοιωμένο παράδοξο".

[Maya Mina · Rating 4 out of 5]

Αξίζει την ανάγνωση, η οποία απαιτεί προσοχή και εσωτερική διεργασία, αλλά σου προκαλεί έντονα συναισθήματα! Πολύ ιδιαίτερο και ίσως περισσότερο σκοτεινό από ότι περίμενα. Δυνατότερες ήταν οι ιστορίες που έδιναν έμφαση στην σύνδεση μητέρας-κόρης στο πρώτο μέρος (όπως Προσομειωμένο Παράδοξο, Αχερουσία, Η Περσεφόνη διαβάζει παραμύθια) και θα ήταν ωραίο να είχε πιο πολλές από αυτές!

[Sandra Aprl · Rating 5 out of 5]

Ο μύθος της Δήμητρας και της Περσεφόνης αναβιώνει σε όλες του τις εκφάνσεις μέσα στο βιβλίο, εξετάζοντας τη σχέση μάνας - κόρης από πολλές διαφορετικές πλευρές. Αναρωτιόμουν πού βρίσκεται η θέληση της ίδιας της Περσεφόνης; Στα ανήλιαγα νεκρικά βάθη του Άδη, όπου οδηγήθηκε παρά τη θέληση της, ή στην εύφορη γη της μητέρας της, την οποία στερούνταν τα μισά χρόνια της ζωής της; Από την άλλη, δεν υπάρχει μια μέση λύση για εκείνη, όπου να ορίζει η ίδια την τύχη της, αντί να καθορίζεται από δύο ισότιμες εξουσίες; Ευτυχώς, στο βιβλίο υπάρχουν και τέτοιες ιστορίες, όμως μονοπωλούν οι άλλες, εκείνες που οι αποφάσεις λαμβάνονται από τους άλλους. Προσωπικά, οι ιστορίες που με συγκίνησαν περισσότερο ήταν εκείνες που διέπονταν από την απώλεια της κόρης. Ως κόρη η ίδια δυσκολεύομαι να δω τον κόσμο μέσα από τα μάτια της δικής μου μητέρας, όμως σίγουρα βλέπω την ανεξαρτησία της δικής μου κόρης να πλησιάζει. Και τολμώ να πω ότι με γεμίζει με αντιφατικά συναισθήματα. Το μόνο που ελπίζω είναι να καταφέρει να ορίζει η ίδια την ζωή της, χαλιναγωγώντας τις εξουσίες της και χαράσσοντας έναν δικό της δρόμο απαλλαγμένο από Πλούτωνες και Δήμητρες.

[Efi Stefopoulou · Rating 4 out of 5]

Από την αρχαιοελληνική Περσεφόνη στην κοκκινοσκουφίτσα η απόσταση είναι μικρή. Διηγήματα που τα συνέχει μια λεπτή κόκκινη γραμμή: η γυναίκα. Η γυναίκα μητέρα, η γυναίκα κόρη, η μεταξύ τους σχέση. Δεν είναι συχνά ορατή στις συλλογές διηγημάτων αυτή η λεπτή κόκκινη γραμμή συνοχής μεταξύ των ιστοριών, κι εδώ μου άρεσε που την είδα. Μου άρεσε επίσης το μπλέξιμο μύθων, ιστοριών και πραγματικών γεγονότων στον χώρο και τον χρόνο. Ιστορίες δρυϊδών παντρεύονται με γιαπωνέζικους θρύλους, με ιστορίες της μητριαρχικής κοινωνίας των Ιροκουά στη λατινική Αμερική, με τις ηπειρώτισσες μοιρολογίστρες κι αλβανίδες άντρες – γυναίκες ορκισμένες παρθένες. Η συγγραφέας καταφέρνει να ξεγυμνώσει την κοινή ρίζα όλων αυτών των ιστοριών: το τραύμα κάθε γυναίκας που προσπαθεί να αυτοπροσδιοριστεί σ’ έναν κόσμο εχθρικό προς το φύλο της. Αυτή η αέναη επιστροφή της Περσεφόνης από τον Άδη κι η επανάληψη της ιστορίας ακόμα κι αν έχουν περάσει δυο χιλιάδες χρόνια κι η Δήμητρα έχει πάθει Αλτσχάιμερ από τα γηρατειά, εκφράζουν εναργώς το διαγενεακό γυναικείο τραύμα, που επαναλαμβάνεται κι αναπαράγεται και σπάει μόνο με συνειδητή προσπάθεια και κόπο.
Μικρές μπουκίτσες όμορφης γυναικείας γραφής.

[Sofia · Rating 4 out of 5]

Η Περσεφόνη ανεβαίνει από τα υγρά σκοτάδια του κάτω κόσμου, στους καταπράσινους κάμπους της ανθισμένης γης, για να χωθεί στην αγκαλιά και την παρηγοριά της μάνας Δήμητρας. Η Περσεφόνη δρασκελιζει τους τόπους και τις εποχές, τους χρόνους και τις παραδόσεις των λαών. Πηγαίνει στη χώρα των Ινδιάνων Ιροκουα, όπου ζει η μεγάλη Μητέρα, στην πεδιάδα του Κάντο με τους σαμουράι πολεμιστές, στις ζούγκλες του Βόρνεο, στα παραμύθια των αδελφών Γκριμ και στους Κέλτες δρυίδες. Η Περσεφόνη αρπάζεται, κακοποιείται, βιάζεται, φυλακίζεται, αλλά παλεύει, ελευθερώνεται και εκδικείται. Η Δήμητρα Λουκά γράφει διηγήματα, σαν παραμύθια, ορισμένα λάμπουν σαν μικρά διαμάντια, όπως το Αχερουσία και το Η Περσεφόνη διαβάζει παραμύθια.

[Sophia ☽ · Rating 4 out of 5]

Πολύ όμορφη γραφή, παραπλανητικά απλοϊκή ώστε να ομοιάζει με παραμύθια και θρύλους που ίσως ακούγαμε στην παιδική μας ηλικία. Παρ' όλα αυτά η θεματολογία του βιβλίου μόνο ανάλαφρη δεν είναι, και η συγγραφέας πετυχαίνει να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον, παρά τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα σε κάθε ιστορία. Απόλαυσα ιδιαίτερα τις κατακλείδες και τις μικρές, μερικές φορές σοκαριστικές, ανατροπές.

[KONSTANTINOS BILLIAS · Rating 2 out of 5]

Μετά την μουτα και το κόμπο περίμενα περισσότερα