เด็กชายมะลิวัลย์

by ประภัสสร เสวิกุล

"เด็กชายมะลิวัลย์" วรรณกรรมเยาวชนของผู้เขียนเวลาในขวดแก้ว ได้รับรางวัลดีเด่นประเภทบันเทิงคดี สำหรับเยาวชนก่อนวัยรุ่น ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ปี 2531 และหนังสือดีสำหรับเด็กและเยาวชนของสมาพันธ์องค์กรเพื่อพัฒนาหนังสือและการอ่าน พ.ศ. 2541-2542

เด็กชายคนหนึ่ง เกิดในห้องแถว ละแวกเสาชิงช้าของกรุงเทพฯ เมื่อ ๔๐ กว่าปีก่อน เขามีพี่สาวชื่อมณฑา อายุห่างกัน ๑๐ ปี และเขายังมีพี่ชายผิวคล้ำชื่อโมก อายุห่างกัน ๘ ปี ฉะนั้น เขาจึงเหมือนลูกหลง เพราะแม่ให้กำเนิดเขา ตอนที่แม่มีอายุ ๔๐ และเพราะความที่เขาเกิดมามีผิวขาวนวล พ่อจึงตั้งชื่อให้ว่า "มะลิ" ที่ต่อมาเพื่อนๆ ยังช่วยต่อสร้อยให้ เป็น "มะลิวัลย์" และก็เป็น "เด็กชายมะลิวัลย์" เมื่อประภัสสร เสวิกุล นำมาเขียนเป็นนิยาย เป็นวรรณกรรมเยาวชนขนาด ๑๕ ตอนจบ

เด็กชายมะลิวัลย์ เรื่องนี้ ไม่เพียงแต่จะสะท้อนภาพชีวิต ความเป็นอยู่ ตึกรามบ้านช่อง-ห้องแถวของคนยุคหลังยุคสงครามโลกครั้งที่ ๒ เอาไว้เป็นอย่างดีเท่านั้น แต่ยังได้สะท้อนถึงความโอบเอื้ออารี ความมีน้ำใจ และการอยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์ของผู้คน โดยไม่เลือกเชื้อชาติ อีกทั้งยังแสดงให้เห็นถึงจิตใจที่เข้มแข็ง กล้าหาญ ยึดมั่นแต่คุณธรรมของตัวละคร ที่แม้ว่าจะมีโอกาสกอบโกยโกงกินทรัพย์สมบัติของชาติ แต่ก็ไม่เคยประพฤติปฏิบัติ ด้วยมีบรรพบุรุษเป็นแบบอย่างที่ดี

เด็กชายมะลิวัลย์ เป็นหนังสือที่ได้รับรางวัลดีเด่น สำหรับเด็กก่อนวัยรุ่น ประเภทบันเทิงคดี ปี พ.ศ. ๒๕๓๐ จากงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ปี พ.ศ. ๒๕๓๑ ซึ่งสำนักพิมพ์ดอกหญ้า เป็นผู้จัดพิมพ์ขึ้นครั้งแรก และพิมพ์ต่อเนื่องถึงครั้งที่ ๙ ก่อนแพรวสำนักพิมพ์ จะนำมาจัดพิมพ์ขึ้นใหม่ เป็นครั้งที่ ๑๐ ภายใต้โครงการหนังสือชุดรักวรรณกรรมไทย

139 pages, Paperback

Published April 1, 2015

About the author

Associated Names:
* Prabhassorn Sevikul (English)
* ประภัสสร เสวิกุล (Thai)

Reviews

[Pearl · Rating 2 out of 5]

I was suppose to have read this book in school I believe. But I didn't, so I've only just read it now.

Well, I've learned that Thai young adult fiction is dull as. Though the story itself has so much potential, seeing as the story takes place in Bangkok, right after the second world war (in which Bangkok was occupied by the Japanese) and is about a family and their neibourhood. Great setting. Dull plot. No actual main conflict, there are several minor ones that are solved within a chapter and then forgotten or never mentioned again. I can see why it is the type of book that would be chosen for schools, it teaches morals and how to be a good person. That's good and all, but we still need some sort of actual story line with a conflict in it to get to the lesson of the story.

On a side note though, it was small and easy to read. And I wish the best of luck to the future generations in Thai schools to have to read this "good" but dull book.

[Up Abril · Rating 3 out of 5]

หนังสือเล่มเล็กที่แบ่งเป็นบทย่อยๆ คล้ายนิทานหลายเรื่องที่มีมะลิวัลย์เป็นตัวประกอบ (บ้างก็เป็นตัวเอก) สะท้อนวิถีชีวิตของคนไทยและคนจีนที่อยู่ร่วมกันในสมัยนั้น สำนวนกระชับ ลึกซึ้ง น่าติดตาม อ่านสนุก จบเล่มอย่างรวดเร็ว หากมีภาพประกอบเรื่องราวเล่าฉากชีวิตในอดีตเพิ่มเติม จะช่วยเสริมจินตนาการของสถานที่ต่างๆ ได้ดียิ่งขึ้น

สี่ดาวสำหรับอารมณ์ขัน ความกระชับของเรื่องราวที่นำพาให้สะเทือนอารมณ์ได้ในบางบทบางตอนของหนังสือ และความเข้มข้นของเรื่องราวตัวละครที่พบจุดจบที่น่าสนใจ มีตัวละครที่น่าจดจำหลายตัวนัก

สามดาวสำหรับการบรรยายตัวละครเอก มะลิวัลย์ ที่คิดว่าน้อยเกินไปจนไม่อาจจะรู้จักเด็กชายคนนี้อย่างเพียงพอที่เหมาะจะเป็นชื่อเรื่อง น่าจะเป็น "เรื่องราวรอบตัวของมะลิวัลย์" น่าจะเหมาะเสียกว่า ส่วนตัวอยากรู้จักมะลิวัลย์อีกมากๆ โดยเฉพาะความฝันของเขา

[ดินสอ สีไม้ · Rating 4 out of 5]

อ่านต่อจาก "หนุ่มนักเรียน" ให้อารมณ์โทนเรื่องคล้ายๆ กัน
แต่ชอบหนุ่มนักเรียนมากกว่าหน่อย
เล่มนี้มีวิธีเขียนคล้ายเรื่องสั้น ปะติดปะต่อกัน
แม้จะชื่อเรื่องว่าเด็กชายมะลิวัลย์
แต่มะลิ ก็เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเรื่องเท่านั้น
ผู้เขียนฉลี่ยบทบาทของตัวละครต่างๆ ออกไป (น้อย) โดยเท่าเทียมกัน
อ่านแล้วไม่รู้สึกผูกพันกับตัวละคร ไม่อินเท่าไร

ปล. ไม่ชอบทัศนคติของครอบครัวนี้ (แต่มันก็เป็นค่านิยมของคุณรุ่นหนึ่งอ่ะนะ)
คือผู้เขียนนำเสนอว่าพ่อใจกว้างกับเพื่อนๆ แม่ก็ใจดีโอบอ้อมอารี
และทุกคนรักศักดิ์ศรี รักษาชื่อเสียงของวงศ์ตระกูล
แต่เรามองไม่เห็นว่าสองคนนี้รักลูกพอที่จะเลี้ยงให้เขาอิ่มท้อง
พ่อจะมีปมอะไรก็เถอะ แต่มุมมองของผู้เขียนทำให้เรารู้สึกครึ่งๆ กลางๆ
จะสงสารพ่อก็สงสารไม่สุด จะเกลียดพ่อก็ไม่เลวพอที่จะเกลียด
จะว่าตัวละครกลมก็ไม่ใช่ แต่ผู้เขียนให้รายละเอียดเราไม่มากพอมากกว่า

[Look A Breathe · Rating 5 out of 5]

#149 เด็กชายมะลิวัลย์

"หนังสืออ่านนอกเวลาเหมาะสำหรับเยาวชนและเหมาะสำหรับทุกคน”
เนื้อหาสาระสำคัญในหนังสือ
“เป็นหนังสือเด็กที่เราจะอยู่กับเด็กคนนี้
เข้าใจมุมมองเด็กคนนี้ ชีวิตเด็กที่เป็นโปลิโอ หลังสงครามโลกที่ 2 จะออกมาในรูปแบบไหน”


ถึงจนทนสู้กัด กินเหลือ
อย่าเที่ยวแล่เนื้อเถือ พวกพ้อง
อดยากเยี่ยงอย่างเสือ สงวนศักดิ์
โซก็เสาะใส่ท้อง จับเนื้อกินเอง

เรื่องนี้เป็นเป็นเรื่องราวของเด็กชายผิวขาวชื่อมะลิ และคนอื่นเรียกข้างท้ายอีกว่า วัลย์ เลยกลายเป็น "มะลิวัลย์" และเนื่องจากเป็นโปลิโอเลยทำให้ไม่สมประกอบ แต่ก็เป็นเด็กดี มีคุณธรรม
ครอบครัวของเด็กชายมะลิวัลย์สอนเสมอว่า ให้รักษาชื่อเสียงวงศ์ตระกูลไว้ ดังนั้น ทั้งครอบครัวเลยเป็นคนจน หลายต่อหลายครั้งที่ไม่มีกิน และถึงขั้นเคยแย่งไข่ต้มกับแมว
ในชีวิตของเด็กชายมะลิวัลย์ อดมื้อ กินมื้อ ลำบากกาย แต่ไม่ลำบากใจ เขาจะพยายามอดทน ฝืนเดิน และทนโดนเพื่อนแกล้ง จนเขาอยากย้ายโรงเรียน แต่มีเพื่อนชื่อติงฮั้ว ที่ช่วยเตือนจิตใจว่า

"ถึงย้ายไปไหน ขานายก็ไปด้วย
และขามันอยู่ส่วนขา ดังนั้นอย่าไปคิดอะไรเลย"

เด็กชายยังได้เจอกับเรื่องราวมากมาย พร้อมกับมีการบรรยายถึงสภาพความเป็นอยู่ของคนสมัยก่อนได้เป็นอย่างดี ซึ่งมีเรื่องราวของคนสมัยก่อน หลังสงคราม เคยรวยมาก่อนก็จนต้องมาขอหยิบยืมแม่ของมะลิวัลย์อย่างถนิม บางคนก็เสียสติไป หรือหลายต่อหลายคนก็เปลี่ยนไปในทางแย่ลง และบางคนตามหาคนที่ไม่มีชีวิตอยู่แล้ว แต่ก็มีอีกหลายคนที่ยังสู้ต่อไป และพูดถึงการอยู่ร่วมกันกับคนไทยและคนจีนอย่างสามัคคีกัน

มีเรื่องที่เราอ่านแล้วซึ้งมากอยู่สองเรื่องในเล่มนี้ คือ
เรื่องของตารองและดวงจันทร์ ตารองมีแต่คนกล่าวหาว่า เป็นปอบกับบ้า แต่ได้ช่วยมะลิวัลย์ไว้ เอาขนมมาให้ทาน และพาขึ้นชิงช้าสวรรค์ แต่เมื่อเพื่อนๆไม่เล่นกับมะลิวัลย์ เขาก็เลยไล่ตารองไป แต่ตารองยังมีน้ำใจกับเด็ก แถมยังอวยพรให้เด็กเป็นใหญ่เป็นโตอีกด้วย

"เพียงแค่เราไม่มีใคร เพียงแค่เราไม่ยุ่งกับใคร
สังคมมองเราเป็นปอบ
แต่ความเป็นจริงแล้ว คนที่ว่า
คนอื่นเป็นปอบต่างหาก ที่เป็นปอบ
ที่คอยกัดกินตับไตไส้พุงอิสรภาพ
และความเป็นมนุษย์ของคนอื่น
จนหมดสิ้น ด้วยคำพูดและการกระทำของคนเหล่านั้น"

เรื่องของดวงจันทร์ ที่เป็นผู้หญิงขายบริการ เพราะพ่อแม่เสียชีวิตในสงครามเลยไม่มีเงินส่งน้องชายเรียนหนังสือ เลยยอมขายตัว วันหนึ่งเมื่อ น้องชายที่ชื่อ สมเดช เรียนสำเร็จและได้กระบี่ เเละวันนั้นเองที่ดวงจันทร์ตัดสินใจผูกคอตาย

"หลายต่อหลายครั้งที่ชีวิตของคนอื่น
สะเทือนใจและสะท้อนตัวเอง ว่า
เราไม่สามารถตัดสินชีวิตคนอื่น
ด้วยการมองเพียงเบื้องหน้า
เพราะยังไม่รู้เบื้องหลังของเขาเลย
แถมผู้หญิงคนหนึ่งต้องตัดสินใจจบชีวิตตัวเอง
เพียงเพื่อไม่ให้รู้ว่า
น้องชายตัวเองมีพี่สาวเป็นผู้หญิงหากิน (โสเภณี)
เพื่อให้คนอื่นเขาเคารพน้องชายจากใจ
(คนเราชอบตัดสินกันภายนอก
โดยไม่สนใจภายในจิตใจคนนั้นเลย)"

เรื่องราวก็ดำเนินต่อไป ให้เราได้เรียนรู้และรู้จัก เหมือนกับเราย้อนไปอยู่กับเด็กชายมะลิวัลย์ ไม่ว่า เรื่องราวรถราง ที่พอเราได้สอบถามแม่ก็ยิ่งสร้างความตื่นเต้นว่า อยากลองนั่งดูสักครั้งหนึ่งในชีวิต เพราะมีเสียง และยังดูน่ารัก น่าเอ็นดูอีกด้วย และในไม่ช้า ครอบครัวมะลิวัลย์นี้ เขาก็ได้ย้ายออกไปอยู่ที่อื่น
ครอบครัวมะลิวัลย์ถึงแม้ไม่ได้รวยอะไร ออกจะไปทางยากจน คล้ายกับผู้ดีตกยาก เพราะมีแต่เกียรติ ศักดิ์ศรี แต่ไม่มีเงินทอง ไม่รู้ทำไม เรากลับอ่านไม่พบเจอกับความเครียดหรือความน้อยเนื้อต่ำใจนี้เท่าไหร่ ทุกอย่างเหมือนเรื่องราวปกติของคนเท่านั้น ที่เมื่อผ่านมา ก็ย่อมผ่านไป แล้วสุดท้ายเหลือแค่ความทรงจำ

ความรู้สึกส่วนตัว


เรื่องนี้เป็นเรื่องสั้นค่ะ เดือนนี้อยากคัดเลือกหนังสือเ���่มบางๆแต่มีคุณค่าในตัวของมัน โดยที่ไม่ต้องบรรยายมาก แต่ทุกอย่างบรรยายตัวเอง คือคุณค่าของเรื่องนี้ สนุก ทำให้เราเห็นภาพของคนสมัยก่อน รู้ความคิดของเขา เห็นความเป็นอยู่ และทำให้เข้าใจคนสมัยก่อนมากขึ้น

เล่มนี้เป็นหนังสืออ่านนอกเวลาและได้รับรางวัลดีเด่น ซึ่งสมกับรางวัลที่ได้รับ
“ชีวิตอันน่าเศร้า
ไม่เคล้ากับน้ำตา
ชีวิตเดินทางมา
เวียนหานิจนิรันดร์
ทนไปเดี่ยวก็สุข
คือทุกวันคะนึง
เฝ้ามองทั่วตาถึง
ฉันจึงเห็นความสุข"
Look a Breathe

[Whale Read · Rating 4 out of 5]

หนังสือเกี่ยวกับเด็กชายมะลิวัลย์
น่าจะจงใจตั้งชื่อให้ซอฟ เพราะเป็นหนังสือเด็ก และสร้างจุดเด่น ?
เรื่องเกี่ยวกับมะลิวัลย์และครอบครัวในย่านเสาชิงช้า หลังสงครามโลก

อธิบายสภาพความเป็นอยู่ได้ดี เขียนสั้น ๆ จบในตอน
มีเรื่องที่หาอ่านได้ยาก และน่าสนใจเช่นรถราง คำโบราณ เช่นพวก ตะล็อกต็อกแต๊ก หรือ ช็อคกาลี

ล้อต๊อก มีชื่อเสียงโด่งดัง จากบทของยายซิ้ม ซึ่งในสมัยนั้นเป็นตัววุ่นวาย อะ และชอบแย่งเวลาจ่ายตลาด ยายซิ้มจะเบียดเพื่อชิงเลือกเอาปลาช่อนตัวโตๆ หรือฝากรูปงามงาม เมื่อขึ้นรถราง ยายซิ้มจะเบียดเอาที่นั่ง และยุแยงกันจ่ายเงินกับเพื่อนฝูงเหมือนกับมนุษย์ป้าในสมัยนี้

[☆D•E•A•R☆ · Rating 5 out of 5]

ชอบบรรยากาศของเรื่อง รักทัศนคติมองโลกในแง่ดีของแม่ฉวี และ สะเทือนใจ กับชีวิตของตารอง และพี่ดวงจันทร์ที่สุด ถึงขั้นน้ำตาไหล ไม่น่าเชื่อว่า ด้วยการบรรยายเรียบๆ ตรงไปตรงมาไม่กี่บรรทัด ถึงชีวิตของตารอง ผีปอบของเด็กๆ และพี่ดวงจันทร์ โสเภณีสมัยหลังสงครามโลก จะทำให้เราจุกได้ขนาดนี้ เพราะแม้ในหนังสือจะเป็นเรื่องราวสมัยหลังสงครามเพิ่งจบ แต่เราจะสามารถพบคนอย่างตารองและพี่ดวงจันทร์ได้ตลอด แม้กระทั่งในยุคปัจจุบัน

[นีน · Rating 3 out of 5]

เล่มสั้นๆ อ่านจบในชม.เลยมั้ง ตัวละครหลักคือเด็กผู้ชาย เหมือนเป็นตอนสั้นๆ ให้อ่านละทำความรู้จักกับคนรอบตัวคล้ายๆ ไดอารีชีวิตของเขา อ่านง่ายสนุก แต่ก็สะเทือนใจตอนตารอง และพี่ดวงจันทร์เหมือนเขาหมดห่วง ยังไง ชอบกล เหมือนจะมีการให้กำลังใจเล็กๆ เรื่องขาของติงฮั้ว (ในหัวนึกออกว่าตั๋วฮิง555555) มันก็สอนใจเล็กๆ แหละ อ่านง่ายมากก แต่ก็ยังรับรู้ถึงความคับแค้น ชีวิตสมัยก่อนสงคราม การค้าขาย การถูกครอบงำ ชนชั้น ความเชื่อที่ยีงส่งผลมาถึงปัจจุบัน เช่น ตำครก เล่นซ่อยแอบผี ช็อกการีต่างๆ

[Meena Narag · Rating 5 out of 5]

ชอบมากค่ะ เนื้อหาเกี่ยวกับครอบครัวเล็กๆของเด็กชายมะลิกับพี่พี่และเพื่อนบ้านในละแวกเดียวกันเด็กชายมะลิเกิดในยุคที่ผ่านสงครามโลกครั้งที่สองมาหมาดๆ ต้องเผชิญกับความลำบากข้าวยากหมากแพงและความไม่แน่นอนของสังคมและเศรษฐกิจ

[g0dmarryjane · Rating 4 out of 5]

เป็นเด็กรุ่นใหม่มาอ่าน ค้นพบว่าหนังสือเล่มนี้ทำให้เรารู้ศัพท์น้อยมาก 5555 แต่สนุกดีภาษาตามสมัยชอบ

[Prai Keawpran · Rating 5 out of 5]

ตอนแรกเข้าใจว่าเป็นเรื่องยาวๆ​ แบบเล่าชีวิต​แต่แอบคล้ายเรื่องสั้นมากกว่า​ มีหลายๆตอน​ อบอุ่นดี​ บางตอนก็สะท้อนใจ​ สนุก​ เป็นวรรณกรรมเยาวชน​ที่รุ่นเด็กเจนวาย อาจจะอ่านเข้าใจอยู่​ 😊

[Natchanit P. · Rating 4 out of 5]

ความรู้สึกขึ้น ๆ ลง ๆ ตลอดเวลาที่อ่าน 54545555 บางบทเปิดมาอย่างดี แต่ตอนจบดัน 😭 ช้อก แต่สนุกดี ส่วนตัวค่อนข้างชอบสำนวนการเขียน

[Aj Lertchantuk · Rating 5 out of 5]

เรื่องเล่าชีวิตความเป็นอยู่ ถนนหนทางตึกรามบ้านช่อง ห้องแถวของคนกรุงเทพหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เรื่องราวความผูกพัน การช่วยเหลือเพื้อกูลกันของคนในชุมชน การอยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์ ไม่แบ่งแยกเชื้อชาติ

เด็กชายคนหนึ่งเกิดในห้องแถวระแวกเสาชิงช้า ผิวพรรณขาวนวลผิดพี่ผิดน้อง บิดาจึงตั้งชื่อให้ว่าเด็กชายมะลิ เรื่องราวในชุมชนเล็ก ๆ แห่งนี้ถูกเล่าผ่านมุมมองของเด็กชายมะลิ
ปภัสสร เสวิกุล เป็นนัพเขียนมือรางวัลระดับแนวหน้าคนหนึ่งของเมืองไทย วรรรณกรรมเยาวชนเล่มนี้ได้รับรางวัลดีเด่นประเภทสารคดีในปี 2531

ภาษาที่ใช้ตรงไปตรงมา อ่านแล้วเข้าใจง่าย เห็นภาพกรุงเทพเมือห้าสิบปีก่อนอย่างชัดเจน เป็นนิยายที่เหมาะสมกับนักอ่านผู้ใหญ่ที่อยากย้อนทวนภาพเก่า ๆ ของกรุงเทพด้วยเช่นกัน