Het heeft me twee dagen gekost om te kunnen starten aan deze recensie. Toen het boek uit was wreef ik met mijn handen in mijn ogen en voelde vocht. Koude rillingen namen bezit over me en even leek ik niet te bestaan. Ik bevond mij in een zone tussen de werkelijkheid en het verhaal. Een lege zone waar alle emoties tot zijn recht kwamen (grappig want auteur Frederik Hautain zat tegenover me en dacht waarschijnlijk dat ik ze niet allemaal op een rijtje had). Het is me gelukt om me aan het toetsenbord te plaatsen en mijn mening over dit gruwelijk mooie boek te schrijven. Laat dit een introductie zijn op een van mijn eerste recensies die ik met zoveel openheid en emoties zal neertypen.
'Ik ken geen album dat z'n verhaal zo schrijnend mooi vertelt.'
'Hoezo prachtig?' vroeg ik.
'Waarom niet?'
'Trauma, relatiebreuk...'
'Schoonheid moet schuren', zei ze, schouderophalend alsof het een vanzelfsprekendheid was:
'Ik wil niet iets dat gewoo-oon mooi is. Ik wil dat het zo mooi is dat het pijn doet! "Schoonheid in geschondenheid." Dat hebben we afgesproken in de Zandbergen, of niet?'
De emoties komen na het typen van dit fragment terug naar boven. De bedoeling van Stephan De Winter was om dit een schrijnend mooi boek te maken. Dit fragmentje kadert mooi de opzet. Zoals je merkt is Emma iemand dat niet bang lijkt te zijn van pijn. Deze boodschap probeert ze door te geven aan Tristan op een manier die me nauw aan het hart ligt. Deze zal ik uiteraard niet verklappen alhoewel het misschien verscholen kan zitten in deze recensie...
Het verhaal wordt verteld in twee tijdszones met de focus op Tristan. De ene tijdszone is de periode waar Tristan Emma leert kennen en uiteindelijk ook bij Emma blijft tijdens haar ziekte. De andere tijdszone is na het overlijden van Emma. Tristan en Emma waren beide 'loners' op school. Van Emma leek dit bewust, van Tristan niet. Plots leert Tristan Jelle kennen. Jelle is als een lucifer die verschillende kaarsjes voor Tristan zal branden. Zo komt hij in contact met Thomas, een van de coolste jongens op de school en uiteindelijk ook met Emma.
Ik sloeg in paniek, meteen. De openheid van de zandplek, die anders zo uitnodigend was, kwam nu bedreigend over... Ik voelde me niet enkel alleen, maar ook gewoon, ja, zo onbeschermd! Zodra ik weer helder kon nadenken, begon ik aan alles te twijfelen. M'n gedachten tuimelden. Waarom was er niemand? Had ik soms het tijdstip fout onthouden?
Of was dit allemaal opgezet spel?
Wilden Jelle en Thomas me een loer draaien? Oh nee, dat was het...
Ik was zo'n goedgelovige sukkel!
Ik voelde als vanzelf m'n voeten vluchten uit schaamte. Weg, weg uit de Zandbergen!
Ik draaide me om en wilde de heuvel opnieuw afdalen.
Maar dan, ineens...
...Knalde ik tegen iemand aan.
"De Zandbergen" heeft een centrale rol in het verhaal. Zelf had ik er nog nooit over gehoord, maar je kennis dient hierover niet te beschikken om het verhaal te begrijpen. Ik merkte bij het lezen het onderscheid tussen Tristan en Emma. Emma leek mentaal verder te staan in het leven dan Tristan. Op een bepaald moment merk je hoe zij hem zit te troosten terwijl het normaliter andersom zou moeten zijn. Laten we eerlijk zijn, hoe zouden we zelf zijn? Hou deze vraag goed in je gedachten want hier draait het verhaal volledig om. Kunnen wij ons sterk houden bij een dierbare, als we weten dat het einde eraan zit te komen? Hoe kan je er in godsnsaam mee omgaan dat een persoon die je zo graag ziet, waar je liefde voor voelt er niet meer is? Blijft liefde bestaan? Of wordt deze vervangen door trauma? Is niet iedere stap dan een actie die ontstaat door dat trauma? Waar is dan de liefde?
Ik wilde dezelfde speelsheid opbrengen als zij, echt, maar het lukte me niet.
'Ja', knikte ze. 'Zolang ik blijf lezen, blijf ik leven.'
Ze leek zo vastberaden, de daaropvolgende dagen. Zo vastbesloten. Ze leek het bijna echt te geloven, dat ze al lezend haar leven kon verlengen.
Het boek deed me ook zeker tijdens de start denken aan "Looking for Alaska" geschreven door John Greene. "Voor altijd geleden" vind ik ondanks de pracht van het andere boek nog meer emoties bevatten. Het heeft me meer geraakt.
Er komen veel boeken en liedjes aan bod in dit boek. Stephan kennende zullen dit prachtige werken en nummers zijn. Ik vind hem een bijzonder boeiend persoon. De manier waarop hij over boeken babbelt, met zoveel passie en goesting, dat doet me ook zin krijgen om te lezen. Keer op keer. Nog nooit heeft een boek me zo geraakt als deze waarvoor dikke chapeau Stephan. Het vergt ontzettend veel om een boek als deze te schrijven met zoveel openheid en emoties. Hier heb ik enkel maar bewondering voor. Lieve mensen die deze recensie lezen, lees alsjeblieft dit boek, het is ontzettend heftig, maar je wordt ervoor beloond op het einde van de rit. Graag sluit ik deze recensie af met de mooie woorden van Stephan die hij op Goodreads heeft geplaatst:
Ik zal voor altijd van dit verhaal houden. Hopelijk jullie, lieve lezers, ook...
'Voor Altijd Geleden' markeert het officiële begin van mijn literaire carrière, maar betekent tegelijk afscheid. Op zoveel manieren. Ik was rond de twintig jaar oud toen ik een eerste versie van dit boek neerpende: de jonge Stephan waart dus nog rond in dit boek (tussen de rest van de jongvolwassene personages). Nu het boek er eindelijk is, voelt het aan als finaal vaarwel zeggen tegen m'n jeugd - die zich nota bene in De Zandbergen, de centrale plek van dit boek, afspeelde. Bovendien heb ik, tussen het schrijven en publiceren, van zoveel dierbare mensen afscheid genomen. Ook zij - en de levenslessen die ze me nalieten - zijn nu onderdeel van het boek: in specifieke passages, uitspraken en de algemene filosofie van afscheid van het verhaal.
Zij behoren nu, kortom, om met de woorden van het boek zelf te spreken, tot onze "verbonden verbeelding."
'Voor Altijd Geleden' werd een donkere liefdesroman. Die donkerte was doelbewust. Als ik het donker maak in dit boek, dan is dat simpelweg om de ogen gevoeliger te maken voor het licht. Dus vertrouw me, lezer: hoe donker dit boek ook wordt, het geeft licht op het einde. En daar komt de schoonheid, ondanks al onze geschondenheid, doorschemeren. Dat was alvast de filosofie van Emma.
Voor Emma, en alle boekenmeisjes ter wereld...
Stephan