Jump to ratings and reviews
Rate this book

کریم خان زند

Rate this book
کریم خان زند فرمانروایی در تاریخ ایران است. این خان ایلیاتی در میانه ی هرج و مرج پس از قتل نادرشاه به قدرت رسید و کشور را سامان بخشید. رفتار معتدل و مبتکرانه ی او در قدرت و مهارتش در ایجاد تعادل بین خواسته های خوانین ایلیاتی و سرکردگان شهرها، بین ایرانی و ترک و عرب، شیعه و سنی و غیرمسلمان وجب ثباتی کم سابقه در ایران بود. این زندگی نامه ی جامع درباره ی کریم خان، نگاهی تاریخی به تکوین هویت یگانه ی ایران در میان ملت ها و اقوام نوظهور غرب آسیا ارد و در این میان حکومت کریم خان زند را محور اصلی عصری می داند که از زمان برقراری سلسله ی صفویه و رسمیت یافتن مذهب تشیع دوازده امامی تا انقلاب منتهی به سرنگونی نظام شاهنشاهی در سال ۱۳۵۷، سرنوشت این کشور را رقم زده است. حوادث تاریخی مذکور در این کتاب اکثرا از منابع معاصر: وقایع نامه های ایرانی، گزارش های سیاحان بریتانیایی، فرانسوی، هلندی، روس و جز اینها که از سرزمین های زند بازدید کرده اند و خاطرات ایرانیان و ارمنیان مقیم و مهاجر گرفته شده است.

482 pages, Hardcover

Published January 1, 2024

2 people are currently reading
17 people want to read

About the author

John R. Perry

137 books40 followers
Librarian Note: There is more than one author in the Goodreads database with this name.

John R. Perry (born 1943) is Henry Waldgrave Stuart Professor of Philosophy at Stanford University and Distinguished Professor of Philosophy at the University of California, Riverside. He has made significant contributions to areas of philosophy, including logic, philosophy of language, metaphysics, and philosophy of mind. He is known primarily for his work on situation semantics (together with Jon Barwise), reflexivity, indexicality, and self-knowledge.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
0 (0%)
4 stars
2 (33%)
3 stars
4 (66%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
Profile Image for Maziyar Yf.
816 reviews631 followers
November 8, 2024
کریم خان زند در تاریخ سرشار از خشونت ایران ، پدیده ای نادر و منحصر به فرد بوده ، در باب جوانمردی و انصاف و حسن اخلاق او ، حکایت هایی گفته شده که بیشتر به افسانه نزدیک است ، نه منش یک سلطان شرقی . برخی او را یکی از برجسته‌ترین و محبوب‌ترین پادشاهان ایران در تاریخ دانسته اند که در دوره‌ای پر آشوب و پس از مرگ نادرشاه افشار، توانست نظم و امنیت را به کشور بازگرداند.
هم چنین او را حاکمی دانسته اند که با عدالت فرمانروایی کرد ، مالیات‌ها را کاهش داد، به کشاورزان زمین داد و به تجارت رونق بخشید. به شعرا و هنرمندان توجه ویژه‌ای داشت و به بازسازی بناهای تاریخی پرداخت. شیراز را تبدیل به پایتخت فرهنگی ایران کرد و امنیت و ثبات را به طور نسبی بر کشور برقرار کرد .
اما درنگ و تفکری نسبتا کوتاه ، چهره دیگر خان زند را نشان می دهد ، چهره ای که به حاکمان دیگر ایران زمین مانند نادر شاه شباهت بیشتری دارد ، شخصیتی بی رحم و خون ریز که در عین شگفتی نام نیکی از خود به جا گذاشت . قسمتی از این بی رحمی را در جنگهای طولانی جانشینی پس از نادر می توان دید ، جنگهای مداوم و همیشگی کریم خان به همراه محمد حسن خان قاجار و آزاد ابدالی همراه با غارت و تاراج و قتل و عام ساکنان شهرهای اطراف میدان جنگ بوده . اصفهان یکی از شهرهایی بوده که خسارات فراوان از این جنگهای جانشینی داشته ، پایتخت با شکوه صفویان هم در زمان هجوم افغانها ، هم هنگام پادشاهی نادر و هم در جنگهای جانشینی به دست مدعیان سلطنت از جمله کریم خان بارها و بارها غارت شد . به این ترتیب زمانی که شهرهای اروپا رشد می کرد و اروپا چهره ای شهری و صنعتی به خود می گرفت ، در ایران مردم از شهرهای بزرگ می گریختند .
یکی دیگراز اقدامات کریم خان ، دستور قتل و عام افغان های ساکن ایران بوده ، افغانستان که پس از قتل نادر توسط احمد ابدالی به کشوری مستقل تبدیل شده بود ، دیگر همسایه و رقیبی برای ایران شده بود . زکی خان ، پسر عموی کریم خان که بسیار سفاک و بی رحم بود این ماموریت را به عهده گرفت و با خشونت همیشگی خود ، ایران را از افغانی ها خالی کرد .
اما کریم خان زند هنگامی که به پادشاهی رسید چهره ای معتدل و متعادل از خود نشان داد ، او مالیات ها را کاهش داد ، در آبادانی شیراز بسیار کوشید ، گرچه که عمال و کارگزاران او در شهرهای دیگر ، بسیار خشن و بی رحم فرمانروایی می کردند . کریم خان کوشید تجارت را در خلیج فارس گسترش دهد و بوشهر را که در برابر بصره ضعیف شده بود ، تقویت کند . خان زند در آمد نسبتا ناچیز دولت خود را بیشتر صرف آبادانی کشور کرد که بر اثر جنگهای طولانی کاملا ویرانه شده بود .
بنابراین دوران کریم خان را می توان به دو دوره زمانی پیش از قدرت و پس از قدرت تقسیم کرد ، در دوران قبل از فرمانروایی ، کریم خان فرق چندانی با دیگران نداشت و اساس حکومت او ، بر جنگ و خون بنیان شده بود . اما هنگامی که به قدرت رسید رفتاری بهتر از شاهان پیشین داشته و این گونه در عین خونریزی ، از خود نام نیک به جا گذاشته .
کتاب کریم خان زند ، نوشته جان رپری ، استاد دانشگاه و ایران شناس ، شرح بی رمق اما طولانی ایست از دوران پس از نادر تا ظهور کریم خان ، قدرت گرفتن ، فوت او و جنگهای طولانی پس از او که منجر به قدرت رسیدن قاجارها شد . کتاب روایت بازه ای سرشار از بی ثباتی و قدرت گرفتن حکومتهای محلی در غیاب حکومت مقتدر مرکزی ایست . همچنین مانند همیشه ، این قسمت از تاریخ ایران هم آکنده از انبوه خشونت هایی مانند سر بریدن ، چشم از کاسه در آوردن ، میله داغ بر چشم کشیدن و انواع و اقسام شکنجه هایی دیگری ایست که حتی امروز در چنین زمان خشنی هم سخت وحشیانه به نظر می رسد .
روایت جان رپری ، نویسنده کتاب از تاریخ ، خسته کننده و ملالت آور است ، تاریخ گونه ای که او روایت کرده جذابیت چندانی برای خواننده ندارد . کتاب او، به جای آنکه جرقه کنجکاوی و علاقه را در دل خواننده بزند، موجب خستگی و ملالت او می‌شود.
شاید بتوان مشکل کتاب را استفاده رپری از از زبانی خشک و آکادمیک به جای زبان زنده و پویا دانست . او به بیان صرف حقایق تاریخی بسنده کرده این رویکرد خشک و بی‌روح، باعث شده خواننده نتواند شخصیت‌های تاریخی را درک کرده و به وقایع رخ داده علاقه‌مند شود.
در پایان، باید گفت که کتاب کریم خان زند ، نوشته جان رپری نتوانسته تاریخ را به شکلی جذاب و گیرا برای خواننده امروزی بازگو کند. این کتاب به جای آنکه به خواننده کمک کند تا گذشته را بهتر بشناسد و از آن درس بگیرد، او را در دریایی از اطلاعات خشک و بی‌روح غرق کرده.
Profile Image for Natta Kuiski.
46 reviews2 followers
July 31, 2020
It's very easy to get lost and disoriented due to the rapid, sustained onslaught of names and dates. Of course, names and dates are important to know, and undoubtedly 18th century Iran was in such a chaotic state that's it'd probably be hard to write about the era without confusing the reader. Perhaps, then, a history of this period is not well-suited to this "Makers of the Muslim World" series, seeing as it is introductory in nature. Perry's book is so dense and laconic that it requires too much from the intended audience of this series. Perhaps a shift in focus away from straight political and military history -- which occupies 90% of the book's pages -- towards other subjects that lend themselves more to gradual development, like culture, religion, institutions, Karim's character, etc., would have been wise. Those things are addressed in this book but they get very short shrift. As it is, the book is overwhelmingly dense and comes across more as cheat sheet for someone already familiar with the subject than an introductory work for curious outsiders.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.