The Indo-Europeans Rediscovered: How a Scientific Revolution is Rewriting Their Story

by J.P. Mallory

A lifetime's study brings revealing expertise to an oft-misunderstood topic in human history—the origin and language of the Indo-Europeans.


Today the number of native speakers of Indo-European languages across the world is approximated to be over 2.6 billion—about 45 percent of the Earth’s population. Yet the idea that an ancient, prehistoric population in one time and place gave rise to a wide variety of peoples and languages is one with a long and troubled past. In this expansive investigation, based on more than forty years of research, archaeologist J. P. Mallory navigates the complex history of our search for the Indo-European homeland, offering fresh insight into the debates surrounding origin, as well as the latest genetic research.


In this compelling account, Mallory explores ancient migrations, linguistics, and archaeology, applying cutting-edge genetic research to untangle the key arguments with wit and verve. He addresses how the controversial idea of a single, shared homeland has been viewed by scientists, archaeologists, and linguists across the past century and reconsiders how, in the case of the Nazis and more recent nationalist movements, they have been manipulated for political advantage. The author goes on to analyze the linguistic trail linking current populations to the Indo-Europeans, looking at Sanskrit, Greek, Latin, and more, as he traces linguistic origins across multiple peoples and cultures, bringing the most up-to-date phylogenetic research to bear on this story. Ultimately this important volume offers the most conclusive and nuanced understanding of an oft-misrepresented and misunderstood topic.

Genres: History, Nonfiction, Archaeology, Linguistics, Language, Prehistory, Anthropology

448 pages, Hardcover

Published May 27, 2025

About the author

James Patrick Mallory is an Irish-American archaeologist and Indo-Europeanist. Mallory is a professor at the Queen's University, Belfast.

Born in 1945, Mallory received his A.B. in History from Occidental College in California in 1967, then served three years in the US Army as a military police sergeant. He received his Ph.D. in Indo-European studies from UCLA in 1975. He has held several posts at Queen's beginning in 1977, becoming Professor of Prehistoric Archaeology in 1998.

Professor Mallory's research has focused on Early Neolithic and Bronze Age Europe, the problem of the homeland of the Proto-Indo-Europeans, and the archaeology of early Ireland. He favors an integrative approach to these issues, comparing literary, linguistic and archaeological evidence to solve historical puzzles.

One consequence of this preference for an integrated approach is that Professor Mallory has been strongly critical of the widely publicised theory of Indo-European origins held by Colin Renfrew which locates the urheimat or homeland of this language family in early Neolithic Anatolia and associates its spread with the spread of agriculture. A key element of his criticism has been a vigorous defence of lingustic palaeontology as a valid tool for solving the Indo-European homeland problem, arguing that Renfrew is sceptical about it precisely because it offers some of the strongest evidence against the latter's own model. Professor Mallory recently published a new book with D.Q. Adams, entitled The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World and published by Oxford University Press, where doubtless the debate with Renfrew will resume in earnest.

He is the editor of the Journal of Indo-European Studies, published by the Institute for the Study of Man of which Roger Pearson is the founding editor.

Reviews

[Koen Crolla · Rating 2 out of 5]

This starts with the inevitable (pre)history of Indo-European studies that people who know they're not qualified to tackle comparative linguistics but still feel entitled to write books about Indo-European linguistics always find so interesting, and then provides another laborious survey of the things people have previously written about the IE homeland. Almost all of this is bullshit, of course, and Mallory is actually prepared to call quite a lot of it bullshit, but when something has been defended by at least one other person besides the originator he often finds himself completely unable to identify whether it's still bullshit or not, so he ends up giving far too much credit to complete garbage (glottochronology and lexicostatistics being prominent examples).
All of this culminates in Chapter 7: Linguistic Palaeontology: Geographical Clues in the Indo-European Vocabulary, which is easily the longest and mostly just relitigates the book he co-wrote with Adams. This chapter makes the most linguistic claims and consequently has the most things designed to annoy me specifically⁰ (what is this heteroclitic word for 'plough' that he so casually asserts exists? why does he claim *kʷékʷlos 'wheel' is structurally "extremely unusual" when *bʰébʰros 'beaver' is formed in exactly the same way? why does he claim *tauros was a possible Caucasian loanword into PIE after correctly identifying it as a likely Semitic loan, with no mention of Caucasian, just a few pages earlier? how exactly does he connect PIE *taksos [sic] 'yew' that he reconstructs with Greek τόξον 'bow' formally? how does he manage to typo 'wild animal' as *ǵʷʰwer-, with a world first labiopalatovelar, when he writes every goddamn aspirate with a non-superscript h?¹ &c. &c.), but they're not worth enumerating.
A few chapters follow (including one where he misrepresents Calvert Watkins by giving his trite formula as *h₂nr̥-gʷhént h₁ógʷhim instead of the much stupider *eg̭ᵘ̭hent ogᵘ̭him / HERO SLAY SERPENT Watkins actually came up with), and the back quarter of the book is finally about the "scientific revolution" the title promises. Yeah, it's "ancient DNA" and Cavalli-Sforza's human population genetics pseudo-science.

I read Mallory's In Search of the Indo-Europeans almost seven years ago and gave it five stars then; I almost certainly wouldn't do that today, but even at the time I noted it was sloppy. Everything I've read by him since has been worse (the one with Adams mentioned earlier, the surprisingly racist one about the Tarim mummies with Victor Mair), and this one does not buck the trend.
I'll grant much of my dislike is due to my outpacing of Mallory since 2019, and I can imagine someone who is relatively new to the field and hasn't heard the history bits a million times already potentially greatly enjoying the first three quarters of this book. I didn't.


(Also: the typesetting in this book is godawful. Yes, Proto-Indo-European requires a lot of glyphs that most fonts don't have. Don't use those fonts for books about Proto-Indo-European! Or at least make sure your fallback font isn't so glaringly different.)

--------

⁰ The previous chapter also connects PIE *septm̥ 'seven' with Semitic *sabʔatum. It's actually *sabʕatum, but points (to Václav Blažek, his source) for using *s rather than *š like every other dilettante.

¹ The answer undoubtedly involves copy/pasting from Wiktionary *ǵʰwer- and then mismiscorrecting their use of ʰ in some way.

[W.S. Luk · Rating 4 out of 5]

Is Proto-Indo-European coming into fashion? Between this book and Laura Spinney's Proto: How One Ancient Language Went Global, the relatively obscure topic of identifying the origins of Proto-Indo-European, the ancient language that influenced tongues from German to Sanskrit, seems to be capturing more writers than I could've expected. Mallory's wryly funny writing style is a huge asset in dealing with a jargon-heavy topic that risks sinking into a morass of isoglosses, ergativity, and exegeses about "burials of the Suvorovo-Novodanylivka type": I was particularly amused by his discussion of a historical academic's hypothesis that the Indo-European peoples were descended from anteaters. This is a more technical approach to the subject than Spinney's book, and will certainly not appeal to every reader, but for a PIE enthusiast like myself, it's an informative and rigorous study of how the search for this language's homeland is going (spoiler alert: no one knows for sure, though the Pontic-Caspian steppe is Mallory's best hypothesis).

Also, while it may be churlish for me to point out trivial errors in an academic project of such complexity and quality, it appears that this book's editor isn't a Sherlock Holmes fan, as p. 107 features a quote attributed to "the philosopher of 10 Baker Street" (presumably, Mallory has mixed up Holmes' address of 221B Baker Street with 10 Downing Street).

[Benny Vangelder · Rating 4 out of 5]

Het nieuwe boek uitgebracht op 24 april 2025 van de befaamde archeoloog en Indo-Europeanist James Patrick Mallory, die we ook kennen van een ouder gelijkaardig boek van hem, In Search of the Indo-Europeans (1989), en andere werken zoals The Tarim Mummies (1991) en The Origins of the Irish (2013). Zijn zoektocht naar het thuisland van de Indo-Europeanen is altijd een interdisciplinaire aanpak geweest van archeologie en taalkunde. In dit boek komt daar nog de zogenaamde archeogenetica bij om deze aanpak te versterken en vervolledigen en dit volgens de laatste bevindingen tot en met mei 2024. Het boek geeft een overzicht van de verschillende benaderingen en hypothesen bij het zoeken naar het thuisland van de Indo-Europeanen maar voor de nieuwste ontdekkingen moet de lezer geduld hebben tot de laatste hoofdstukken. Toch houdt hij de zaken inhoudelijk boeiend en schuwt hij her en der het gebruik van humor niet.
- Taalkunde
In het begin geeft Mallory en overzicht tot hoe men tot de taalfamilie van Indo-Europeanen is gekomen. Hij neemt je mee door verschillende lagen van taalkundige analyses, die de evoluties van woorden en grammatica ontrafelen, tot archeologische vondsten. Deze taalkundige vergelijkingen legde het onderlinge verband tussen de Indo-Europese talen bloot. Deze taalfamilie is met ter tijd uitgebreid, daar waar men eerst vooral vergelijkingen maakte en vond tussen Germaanse, Romaanse, Griekse en Indo-Iraanse talen zijn daar de Keltische, Balto-Slavische aan toegevoegd, en uiteindelijk ook het Tochaars en de Anatolische talen waarvan het Hittitsch de bekendste is. Verschillende voorstellen werden er gedaan in de 19e en 20e eeuw waar dit thuisland zou kunnen liggen gaande van Europa tot Azië; zoals Scandinavië, het Balticum, Centraal-Europa, de Pontische steppen, Anatolië, Centraal-Azië, Afghanistan en Indië. Of wat ‘alternatieve’ locaties zoals Atlantis, de Noordpool, het hof van Eden, de toren van Babel, Ararat de berg waar Noah strandde met zijn ark en één van zijn drie zonen; Japhet zou dan de voorvader van de Indo-Europeanen zijn en de andere twee zonen Sem en Cham, van de Semieten en Afrikanen …
Om taalkundig dit te kunnen nagaan wordt er gekeken naar bepaalde woorden die naar een bepaald gebied maar ook tijdperk kunnen verwijzen. Belangrijke verwijzingen vindt men in de overeenkomsten voor wiel, paard, honing, mede, goud, zilver, wol, enz. … Ook namen van rivieren blijken lang de tand des tijds te kunnen overleven en worden vaak overgenomen wanneer een ander volk dat gebied overneemt. Voor Mallory is deze paleolinguïstiek, waarbij woorden door middel van vergelijkende filologie worden gereconstrueerd, hier een geschikt instrument voor. Daarnaast is worden ook de taalfamilies bekeken die de buren vormen van de Indo-Europeanen, zoals de Oeralische talen, de talen gesproken in de Kaukasus, de Semitische talen, om dan na te gaan of er mogelijke verwantschappen en/of leenwoorden zijn. Hieruit blijkt dat het Indo-Europese thuisland tussen het Oeralische en Kaukasische taalgebied moet gelegen hebben. Al deze taalkundige afleidingen kunnen we moeilijk aanbod laten komen in deze bespreking. Maar je voelt wel aan dat Mallory zijn conclusie richting de Pontische steppen gaat. De Anatolische talen zijn de oudste zijtak van het Proto-Indo-Europees en worden soms i.p.v. een dochtertaal, als een zustertaal hiervan beschouwd, waarin beide behoren tot het zogenaamde Indo-Anatolisch.
- Archeologie
Vervolgens worden verschillende archeologische culturen bekeken die in aanmerking zouden komen als cultuurhouders van het thuisland. Waarbij er zelfs wordt teruggegrepen naar continu ge-evolueerde cultuur die al in Europa bestond sinds het paleolithicum. Volgens Mallory slaat dit nergens op omdat er duidelijk een aantoonbare wijziging gebeurd zijn op vlak van nederzettingen, technologie, rituelen en religie en de genetische samenstelling. Ook de claim dat de landbouwcultuur van het neolithicum vanuit Anatolië de vector zou geweest voor de verspreiding van de Indo-Europese talen, culturen en volkeren kan om dezelfde redenen geen bijval vinden bij Mallory. Al wil hij die mogelijkheid ook niet volledig uitsluiten. Andere archeologische culturen hebben een sterkere kandidatuur zoals de befaamde Yamnaya cultuur van de Kaspisch-Pontische steppe en de Touwbekercultuur van Centraal en Noordoost Europa. Hij legt de betrokken culturen, archeologische plaatsen e.d. steeds naast elkaar vertrekkende van drie hypothesen zijnde, het Anatolisch stamland, het Kaukasisch/Armeens stamland en het Steppe stamland. En alhoewel vanuit India zeker invloeden te vinden zijn tot in Mesopotamië en Centraal-Azië (Bactria-Margiana Archeologisch Complex), is dit subcontinent als thuisland voor de Indo-Europeanen zowel archeologisch als genetisch niet aantoonbaar, aldus Mallory. Plus het feit dat een derde van de bevolking met duidelijk met Zuid-Aziatische voorouders (Ancient Ancestral South Indian), geen Indo-Europese maar Dravidische talen spreken. Maar Mallory geeft toe dat voor de Indo-Arische migratie vanuit de vermoedelijke Centraal-Aziatische tussenstop, naar India toe, tot op heden ook nog niet duidelijk genoeg bewezen is.
Uiteraard moet men opletten en steeds socio-culture aspecten in acht nemen wanneer men taal, archeologie (cultuur) en biologische afstamming (de genen) als bewijsmateriaal wil aanhalen. Dit omdat keramiek op zichzelf niets zegt over de taal van een cultuur, net als genen dat niet rechtstreeks kunnen aantonen omdat talen kunnen aangeleerd worden, of overgenomen van een andere dominante cultuur of volk. Om Mallory te citeren: “One may agree that only archeological contextualization of the paleogenetic data can establish in what sense and to what degree the paleogenetic sample represents prehistoric populations and its spatial and temporal distribution is representative of the historical dynamics of the societies to which those populations belonged.” (p. 279)
- Genetica
Tot slot zoomt Mallory in op de genetische studies die een hulpmiddel kunnen zijn om het Indo-Europese stamland te vinden. Ook hier begint met de eerste stappen van de vorige eeuw(en) waarbij de focus vooral lag op pigmentatie en schedelmetingen, die echter weinig soelaas boden als het gaat om de oorsprong van het Indo-Europese volk te vinden als men dit doet a.d.h.v. hedendaagse volkeren die een Indo-Europese taal spreken. Vervolgens gaat hij verder op de moderne genetica waarbij men eerst de geslachtsgebonden haplogroepen in kaart bracht, het zogenaamde mitochondriaal DND (mtDNA) dat van de moeder overgeërfd wordt, en het DNA van het mannelijk Y-chromosoom (Y-DNA) dat enkel van vader op zoon overgeërfd wordt. Deze afstammingslijnen kunnen interessant zijn als hulpmiddel maar zijn ook niet waterdicht omdat wanneer één ouderlijke tak opgaat in een andere etnisch volk, het mtDNA of Y-DNA dat verder overgeërfd wordt niets verteld over een mogelijke etnische verandering. Anders gaat het met autosomaal DNA waarbij al het erfelijk materiaal van beide ouders in acht genomen wordt. En om de afstamming van een volk van in den beginne te kennen, is het vooral belangrijk erfelijk materiaal uit oude overblijfselen te kunnen halen, het zogenaamde aDNA. Hierbij is wel duidelijk aangetoond dat er in Europa een intrusie is geweest vanuit de Pontische steppe, die eveneens ook richting het oosten is verlopen. Waarbij in Europa vooral de Touwbekercultuur van belang is als vector voor de latere verschillende aftakkingen, en in het oosten de Andorova cultuur voor het Indo-Iraans. Er bleek ook een zekere vermenging te hebben opgetreden tussen de steppe volkeren en de autochtone volkeren van de gebieden waarheen de migraties verliepen. Vaak ging het om steppe mannen en autochtone vrouwen.
Er bleek één maar te zijn. In Anatolië vond men aanvankelijk geen zogenaamd steppe-DNA, waarbij men het stamland mogelijks in Armenië wilde plaatsen. Dit omdat de steppevolkeren een vermenging blijken te zijn van Oost-Europese (EHG) en Kaukasische (CHG) jager-verzamelaars. En in Anatolië vond men aanvankelijk enkel de CHG component, naast de autochtone Anatolische. Daarom ging men ervan uit dat de Kaukasische component doorslaggevend moest zijn. Enkel, de meeste volkeren, zowel huidige (bv. Georgiërs) als in de oudheid (bv. Hoerrieten), met voornamelijk een CHG afstamming spreken/spraken geen Indo-Europese taal … Tot de meest recente studie van april 2024 uitkwam, waarbij zowel genetici als David Reich aan mee werkten, maar ook archeologen als David Anthony. Daaruit bleek dat er wel degelijk steppe-DNA gevonden is in Anatolië, weliswaar slechts 11%, waarbij het stamland terug in de steppe kwam te liggen. De migraties vanuit de steppe zijn genetisch en archeologisch aantoonbaar, en het stamland valt samen met wat men via de taalkunde ook al eerder had vermoed, de Kaspisch-Pontische steppe. Dat is dan ook uiteindelijk de conclusie die Mallory maakt; gebaseerd op taalkundige, archeologische en genetische argumenten plaatst hij het Indo-Europese thuisland in de Pontisch-Kaspische steppen, ondanks ook de onvolkomenheden die er soms in zitten.

- Besluit
Het boek The Indo-Europeans Rediscovered is niet zomaar een droge opsomming van archeologische en taalkundige spitsvondigheden maar neemt de lezer mee op avontuur om de oorsprong van onze voorouders te achterhalen. Het is een boek dat zowel specialisten op het domein van Indo-Europese studies als de geïnteresseerde leek zal boeien. Mallory heeft de vaardigheid om dit complexe thema toegankelijk te verwoorden. Toch duikt hij vaak diep in technische details, en hoewel hij deze goed uitlegt, kan het jargon voor sommige lezers overweldigend of zelfs een drempel zijn.

[Patrick Tullis · Rating 4 out of 5]

This is an excellent overview of language, archeology, and ancient DNA findings. However, it is very technical and seems to be written more like a text book. The material is extremely dense and covers a lot of ground in a short time. It is definitely written for people with a baseline knowledge of the subject and not for the general audience. I am no expert on these subjects, though I have read over 10 books within the past few years that discuss them, yet I had trouble keeping up and often had to re-read multiple sections to understand what the author was conveying.

Nevertheless, it is an excellent overview of the subjects and briefly touches on how these topics continue to affect us today.

Read this is you are really interested in human population migration, language, and ancient DNA findings.

[Cinn · Rating 4 out of 5]

Mallory tries his hand at something yet unattempted in prose or rhyme, that is to say a pop-literature review, and somehow succeeds to a superlative degree.

[Chris · Rating 5 out of 5]

I really enjoyed this book. I encourage you to pick it up, but with your eyes open.

Mallory describes it in his preface as “…a book for general readership that examines the problem of Indo-European origins from a broad historical perspective…” I question his claim of general readership: I showed the cover of this book to a handful of college-educated people whose degrees were not in the social sciences, and to a person they could not suggest to me what it might be about. It is not a scholarly work, by any means—though it does not lack for sourcing nor disciplined thought—but its approachability for the general reader is limited in my estimation.

That said, it’s a remarkable survey of the search for the geographic origins of the inferred language known as Proto-Indo-European. It reviews old and new theories, evaluates the evidence (including the modern genomic paleontology) and mocks its lack (our ancestral language originated on a planet with black sun!) It leans on the author’s long scholarly career, considers dissenters and their objections, and as the writer notes, almost without question names the homeland of Proto-Indo-European. This is all done with excellent humor, intellectual curiosity, a generous heart, and no small amount of scholarly rigor.

That said, if you don’t know what PIE is or why its existence is inferred; if your knowledge of ancient populations from even the age of written history is thin; if your familiarization with Eurasian geography does not include Anatolia nor the Pontic-Caspian Steppe; I would gently suggest that you approach The Indo-Europeans Rediscovered with some caution.

[Nick Collins · Rating 5 out of 5]

Mallory is a trustworthy guide into the world of the academic study and history of the search for the homeland/urheimat of the Indo-Europeans. He perhaps gives a greater level of detail in terms of the history of the debates that have characterized this topic than the non-specialist would need or appreciate, but his writing style is humorous and engaging and he does a good job of conveying the nuances of the various positions on the topic, what the supporting evidence they rely on says and how trustworthy it is. One more thing I appreciated was the way he elucidated at various points the implicitly mythical dimensions of the homeland search, with his ultimate conclusion (the Pontic-Caspian steppe) reflecting ancient biblical accounts as well as the traditions stemming from them, and also the use of mythology/religious texts including the bible, avesta, and vedas as forms of "evidence" however unreliable in some ways.

[Jim · Rating 4 out of 5]

I can't say there was anything shocking here. What you get is a good summary of the search for where Indo-European began. It starts from the beginning when the language family was recognized. It proceeds through all homeland proposals over the years. The end is a wrap-up of the three homelands that still have serious academic support and the evidence for and against each. He also goes into various problems like how the Anatolian languages got to Asia Minor if PIE evolved on the steppe.

If you want a good summary from a scholarly point of view, this book is for you. If you've been keeping up, it's still good to see everything in one place.

[Simon Townsend · Rating 2 out of 5]

If you've read David Anthony's "The Horse, The Wheel, and Language" And David Reich's "Who We Are and How We Got Here", this book is long, spends a lot of time on old debates, and offers little new. - If you have free time and are interested in the history of ideas, you might like it. (Comprehensive historiography, and many examples of nuanced logical arguments) -- Alternatively: Best suited for those interested in the history of Indo-European studies as a discipline rather than the latest findings. The 'scientific revolution' of the subtitle is largely covered better elsewhere.

[Tim McInerney · Rating 4 out of 5]

Fantastic book, particularly enjoyable in Part 3. Only thing preventing a 5 star review is the lack of a linguistics primer that would help a lay reader understand some of the jargon and the how to interpret the pronunciation that Mallory uses in their examples of (dis)similarity. David Reich provides a primer in his genetics book. Mallory should have included the same.

Nonetheless, an incredibly interesting book that takes you through the competing theories rather than just presenting one theory as gospel. Highly recommend!

[William · Rating 5 out of 5]

A great synthesis of the Indo-European language family homeland question. Ultimately, Mallory feels that the Pontic-Caspian steppes are the best site due to ancient DNA evidence. A dense read as he sites the roster of important scholars on this question.

[Jack Flynn · Rating 4 out of 5]

No surprises here as I am up to date on the academic literature but a good summary of the history of the field of "homeland hunting'

[Varad · Rating 5 out of 5]

I reviewed the book for the Washington Examiner. You may find the review here:

https://www.washingtonexaminer.com/op...


VM
Wednesday, December 31, 2025