Διηγήματα Β΄: Αι συνέπειαι της παλαιάς ιστορίας - Το μόνον της ζωής του ταξείδιον - Ο Μοσκώβ-Σελήμ

by Georgios Vizyinos, Γεώργιος Βιζυηνός

Χωρίς αξία λόγου πρότυπα και χωρίς οδηγούς στον ελληνικό χώρο, ο Γ. Βιζυηνός με τα άλλα έξι όλα κι όλα διηγήματά του (δημοσιευμένα όλα σχεδόν μέσα σε δύο χρόνια, 1883-84) γίνεται ο ίδιος πρότυπο και οδηγός για το δρόμο που, υποχρεωτικά πια, έπρεπε να βαδίσει η ελληνική πεζογραφία: από τη θεματογραφία στην ουσία.
Με τον Γ. Βιζυηνό σημαδεύεται το τέλος της προϊστορίας του ελληνικού διηγήματος, η αποφασιστική στροφή από τη συμβατική και επίπεδη αφήγηση στην ανίχνευση της εσωτερικής περιπέτειας του ανθρώπου.
Την "αυτοβιογραφία" του ουσιαστικά (αλλά με πόση διακριτικότητα...) συνθέτει ο Γ. Βιζυηνός, επιχειρώντας να εισδύσει στα άδυτα της ψυχικής τοπιογραφίας, να αναδείξει την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης συνείδησης -μια "πνοή ιδιοφυΐας" διαπερνά το έργο του, το σύντομο και τόσο προκλητικά αγνοημένο από τους συγκαιρινούς του, που η τραγική μοίρα δεν άφησε να ολοκληρωθεί.

232 pages, Paperback

First published January 1, 1884

About the author

Georgios Vizyinos (Greek: Γεώργιος Βιζυηνός) was a Greek prose writer and poet, one of the most significant figures of Greek literature. He was born Georgios Syrmas in Vizyi, Eastern Thrace, on March 8, 1849. He was sent at a young age by his parents to Constantinople to become a clothesmaker but instead chose to study first religion and later literature.

In 1873, he published his first collection of poems "Ποιητικά πρωτόλεια". The following year, Vizyinos published his epic poem "Codrus". His third collection was originally entitled "Ares-Mares-Koukounares" but later re-titled "Breezes of the Bosphorus". All three works received awards for poetry.

In 1883, Vizyinos started writing in prose. In a span of merely fifteen months (1883 - 1884) he wrote and published five short novels in the magazine Hestia, thus opening the way for a new literary form and at the same time demonstrating unique thematic, narrative and structural inventiveness. The short stories "Who was my Brother’s Murderer?", "The only Voyage of his Life", "The Consequences of an Old Story" and "Moskov-Selim" deal with the controversial subject of relations and the terms of coexistence among Greeks, Slavs and Turks in the Balkans, as well as the dialogue between the Greeks of Greece and the Greeks of the Ottoman Empire and the Diaspora, and also between Europe and modern and ancient Hellenism. The symbolic function of language and the self-referring function of literature are reflected mainly in the short stories "Between Piraeus and Naples" and "The only Voyage of his Life".
Vizyinos was forced to work as a high school teacher following the death of his chief mentor, Georgios Zarifis in 1884.

In 1892, he was stricken with mental illness and was admitted to Dromokaitios asylum, near Athens. He died there four years later on April 15, 1896.

Reviews

[Γιάννης-Στέλιος Τζιρβελάκης · Rating 5 out of 5]

Αυτά τα τρία διηγήματα συνολικά αποτελούν -κατ’ εμέ- μια ναυαρχίδα στην παλαιά αθηναϊκή σχολή της πεζογραφίας. Απογοητεύτηκα στην συνειδητοποίηση όταν στο πανεπιστήμιο διάβασα δυο διηγήματα, για τα οποία ποτέ δεν έμαθα στο σχολείο. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή:

Το μόνο της ζωής του ταξίδιον: Γνωστό τοις πάσι μέσα από την ανθολογία που διδάσκεται στα παιδιά του λυκειου. Κλασικότατο.

Μοσκώβ-Σελήμ: Τι είναι έθνος και τι εθνότητα και τι κληρονομιά; Τίποτα, για τον κεντρικό χαρακτήρα μας. Ο φίλος Γεώργιος έχει την τύχη να συνομιλήσει με έναν μπάρμπα που βρέθηκε στο διάβα του. Όλα αυτά για να ακούσουμε την συγκινητική, αλλά συνάμα εξαιρετικά σημαντική ιστορία του Μοσκώβ-Σελήμ: πως ξεκίνησε ως τούρκος, πως πήγε στον πόλεμο, πως κατέληξε αιχμάλωτος των Ρώσων και πως εν τέλει βρέθηκε σε ενα χωριό της Θράκης. Η ιστορία αυτή καταφέρνει να ζωγραφίσει μια πραγματικότητα πολύ ουσιαστική για μια παγκοσμιοποιημένη υδρόγειο.

Αι συνέπειαι της παλαιας ιστορίας: Προσωπικά αγαπημένο (πεζογράφημα) του Βιζυηνού, απλά και μόνο από το σοκ που σου προκαλεί η συνειδητοποίηση πως η ιστορία που εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια σου είναι και καλά αλλά και από έλληνα πεζογράφο γραμμένη. Δομικά σωστή, άρτια, με όμορφες περιγραφές τοπίων και με έντονο τον ψυχισμό χαρακτήρων

[Kokkinos · Rating 4 out of 5]

Για "το μόνον της ζωής του ταξείδιον" και τον "Μοσκώβ-Σελήμ" έχω αναφερθεί στις αντίστοιχες σελίδες (κατά τη γνώμη μου 4/5 για το πρώτο και 4.5/5 για το δεύτερο). Το "Αι συνέπειαι της παλαιάς ιστορίας" (θα το βαθμολογούσα αυτοτελώς με 4/5) είναι το μεγαλύτερο σε έκταση διήγημα του Βιζυηνού, ενώ ξεχωρίζει τόσο ως προς το θέμα όσο και ως προς το ύφος. Θυμίζει αρκετά το "Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως", αλλά εδώ το συναισθηματικό-λυρικό ύφος εντείνεται ακόμη περισσότερο, κυριαρχεί ο ρομαντισμός και ο μελοδραματισμός, ενώ το πάθος των χαρακτήρων τους οδηγεί στα άκρα. Επίσης λείπει και εδώ το γνώριμο σκηνικό των υπόλοιπων διηγημάτων του, δηλαδή η Θράκη, καθώς η ιστορία διαδραματίζεται στην Γερμανία, κάτι που προσθέτει μία φρεσκάδα. Στο πρώτο μέρος κυριαρχεί η επίσκεψη στο ψυχιατρείο, η οποία οπωσδήποτε αναστατώνει τον αναγνώστη και δημιουργεί μια άβολη κατάσταση. Στο δεύτερο μέρος υπάρχει μία χαλάρωση μετά την φρίκη του πρώτου μέρους, ενώ υπάρχουν και κάποια κωμικά στοιχεία. Στο τρίτο μέρος επέρχεται η κορύφωση της δραματικής έντασης με την αποκάλυψη του Πασχάλη, ο οποίος στο τέταρτο μέρος φτάνει στη λύτρωση μέσα από την τραγική κατάληξη. Συνολικά (και για τα τρία διηγήματα) 4,16/5.