กี่บาด

by ประเสริฐศักดิ์ ปัดมะริด

แม่หม่อนทอซิ่นได้งามที่สุด สวนแม่อุ้ยก็ทอได้เร็วที่สุด ทั้งสองถักทอด้วยจิตวิญญาณที่ต่างกัน ฝีฟืมและสีลายก็ต่างกัน แต่เมื่อทอจบเสร็จออกมาเป็นผ้าซิ่น จิตวิญญาณในเส้นฝ้ายเหล่านั้นต่างโลดแล่นในลวดลาย ราวกับสิ้นแต่ละผืนคือชีวิตแม่ญิงคนหนึ่ง ที่ผ่านประสบการณ์ชีวิตมาโชคโชน หงส์อยากถ่ายทอดจิตวิญญาณของตัวเองลงในผืนผ้าแบบนั้นบ้าง แต่ทว่าพื้นที่กี่ไม่ใช่สถานที่ที่หงส์จะก้าวเข้าไปได้ง่ายๆ

224 pages, Paperback

First published January 1, 2024

About the author

See also: สีพรำ (นามปากกา)

ทพ.ประเสริฐศักดิ์ ปัดมะริด เป็นทันตแพทย์และนักเขียนชาวไทย เคยได้รับรางวัลซีไรต์ในปี พ.ศ. 2567 จากผลงานเรื่อง กี่บาด

ประเสริฐศักดิ์เป็นชาวจังหวัดจันทบุรี จบการศึกษาระดับอุดมศึกษาจากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

เหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ปี พ.ศ. 2554 ทำให้เขาย้ายไปเชียงใหม่ และเป็นจุดเริ่มต้นของความหลงใหลและสนใจในวัฒนธรรมล้านนา โดยประเสริฐศักดิ์เคยขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ให้ได้ทำงานที่เชียงใหม่ แต่ก็ไม่เป็นดังหวัง และได้ไปทำงานที่โรงพยาบาลเลย ตำแหน่งทันตแพทย์ชำนาญการ แทน

เขาเริ่มเขียนนิยายในปี พ.ศ. 2563 ขณะกำลังเกิดสถานการณ์โรคระบาดโควิด ก่อนจะมีผลงานชิ้นแรกคือ "รุกขฆาตกร" (2564) ซึ่งได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดเรื่องสั้นแนววิทยาศาสตร์สำหรับเด็กวัยรุ่นอายุ 12-18 ปี และผลงานอื่นๆ ในลำดับถัดมาที่ได้รับรางวัลเช่นกัน อาทิ

　　- “ข่วงผีฟ้า” ได้รับรางวัลชนะเลิศในโครงการ ลาว คำหอม MasterClass
　　- “ศุภลักษณ์” ได้รับรางวัลชนะเลิศรางวัลเรื่องสั้นแนววิทยาศาสตร์ รุ่นประชาชนทั่วไป ปี พ.ศ. 2566
　　- “สักสี” ได้รับรางวัลชมเชยรางวัลวรรณกรรมพานแว่นฟ้า ปี พ.ศ. 2566
　　- "กี่บาด” รางวัลรองชนะเลิศในโครงการ Writer Zeed ครั้งที่ 4 ปี 2566 / รางวัลซีไรต์ ปี พ.ศ. 2567
　　- “เมื่อไหร่โซฟาจะหายเหม็น” ได้รับรางวัล กนกพงศ์ สงสมพันธุ์ ครั้งที่ 8
　　- “พระธาตุล้ม” ได้รับรางวัลรองชนะเลิศวรรณกรรมรางวัลพานแว่นฟ้า

Reviews

[Hoshisama · Rating 4 out of 5]

ชอบสององก์แรกมาก (โดยเฉพาะในส่วนของแม่อุ้ยนาค) อ่านแล้วรู้สึกว่าเราต้องโดนกี่ (ทอผ้า) บาด ไปอีกกี่บาดแผลถึงจะผ่านพ้นสององก์นี้ไป

หนังสือมันเฟมมินิสต์มาก ๆ ระดับหนึ่ง ชอบความที่ทรีตตัวละครหญิงด้วย empathy และการสร้าง diversity range ให้กับความเป็นหญิง

จริง ๆ ส่วนตัวเปิดอ่านด้วยคำโปรยในพาร์ตของหงส์ (อย่างเรื่องความเป็นหญิงที่ไม่ตรงนอร์ม—กับกี่ทอผ้า) แต่เสียดายที่ช่วงท้ายรวบรัดเหลือเกิน (แม้ตอนสุดท้ายจะจบได้สวย) เข้าใจว่ามันก็ดีในแง่ของการตัดฉึบฉับทางอารมณ์ เร้าใจ (และได้กลิ่นอายนิยายวายเจน z บ้างประปราย) ซึ่งก็มีทั้งข้อดีและข้อเสีย (แม้จะคาดหวังให้มันละเมียด—ร้าวรานกว่านี้ หรือไม่ก็รุนแรง—ปลดแอกกว่านี้ไปเลย)

ใด ๆ คือชอบพาร์ตแม่อุ้ยนาคมากจริง ๆ ตรงนั้นคือเล่นเอาขอบตาร้อนผ่าว พูดไม่ออกมาเป็นคำเลย

[Pawarut Jongsirirag · Rating 2 out of 5]

2.5/5

[Por · Rating 5 out of 5]

ไม่รู้เลยว่าจะมีเล่มไหนมาล้มเล่มนี้ได้ไหมปีนี้ คือที่หนึ่งในใจ ที่สุด ของโคตรดี รู้เลยอะว่าคนเขียนรีเสิร์ชเยอะมาก T-T คือว่ามันเป็นหนังสือที่ละเอียดอ่อน แตะถึงความเป็นมนุษย์ในทุกแง่มุม ไม่ว่าจะเป็นความสุข ความเจ็บปวด การต่อสู้ดิ้นรน ไปจนถึงการแตกสลาย ทุกอย่างเล่าผ่านการทอผ้าซิ่นซึ่งเป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านของชาวอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ และการทอผ้าซิ่นก็เป็นอะไรที่ผูกพันกับชีวิตของผู้หญิงในทุกช่วงวัย ... ไม่เคยมีหนังสือเล่มไหนทำให้น้ำตาซึม ไปพร้อม ๆ กับขนลุกได้แบบนี้เลย ทรงพลังมากจริง ๆ อ่านเถอะ คุ้มค่ากับการเสียเวลาแน่นอน เอาแค่ชื่อเรื่องก็เท่ละ กี่บาด จงใจให้พ้องกับคำว่า กี่บาท (กี่=เครื่องทอผ้า) ประมาณว่ากว่าจะได้แต่ละผืนอะ ราคาของผ้ามันแลกมาด้วยความเจ็บปวดและหยาดน้ำตาจริง ๆ

[Taweepong Santipattanakul · Rating 5 out of 5]

ตอนแรกนึกว่าเรื่องนี้จะละมุนเกินแนวที่ผมถนัด ที่ไหนได้ โคตรสนุก เป็นเรื่องของผู้หญิงรุ่นแม่หม่อน รุ่นแม่อุ้ย และรุ่นหลาน ในชุมชนทอผ้าแม่แจ่ม ที่ต้องใช้ชีวิตอยู่ในกรอบสังคมที่ทั้งอบอุ่นและเข้มงวด ผ่านทั้งยุคสงบและยุคสงคราม พร้อมมรดกที่ต้องรักษา และบางอย่างที่ต้องเปลี่ยนแปลงตามเวลา เป็นชีวิตที่ค่อย ๆ ถูกเล่าผ่านลวดลายบนผืนผ้า เหมือนเส้นด้ายแต่ละเส้นค่อย ๆ สะกดเราไปทีละหน้า

[pinkflowers · Rating 5 out of 5]

หนังสือเล่มนี้แบ่งออกเป็น 3 ภาค คือ เอวซิ่น ตัวซิ่นและตีนซิ่น (เข้าใจว่าแบ่งตามลำดับของการทอซิ่น) โดยในแต่ละภาคจะเล่าเรื่องราวของคน 3 วัยกับการทอซิ่น โดยมีจุดร่วมที่เหมือนและแตกต่างกัน ทั้งเรื่องราวความรักและการดำเนินชีวิตและที่คาดไม่ถึงเลยคือเรื่องราวของหงส์ เด็กหนุ่มที่รักในการทอผ้า ด้วยสภาพแวดล้อมและสังคมในขณะนั้น ไม่ง่ายเลยที่จะเป็นตัวของตัวเอง เราไม่ใช่คนเหนือเลยอาจจะไม่คุ้นกับภาษามากแต่ก็อ่านเข้าใจ ขอชื่นชมผู้เขียนที่ถ่ายทอดภาษาเหนือออกมาในรูปแบบของวรรณกรรมได้อย่างมีชีวิตชีวาขนาดนี้ ประทับใจมากและคงจะบอกต่อให้คนอื่น ๆ หามาอ่านอย่างแน่นอน

[May Sa · Rating 3 out of 5]

3.5 ชีวิตเกน้อยมันอาภัพทุกยุค ช่วงแรกทำมาดีมากกก แอบน้ำตาซึม หักคะแนนโกโบริ2.0 กับฉากเส้กที่ใส่มาให้ชั้นรู้สึกอะไรเหรอ

[PS0828 Orathip · Rating 5 out of 5]

อ่านเพลินมาก ช่วงหลังๆคือ ขี้นสุดลงสุดจริงๆ ใช้กำเมืองเขียน เราคนเมืองอ่านแล้วก่อม่วนขนาด เอ็นดูหงษ์ และดีใจที่ครอบครัวแม่อุ้ย กับอุ้ยหม่อนเปิดใจเรื่องหงษ์กับจันติ๊บ

[meinkade · Rating 5 out of 5]

ถ่ายทอดได้น่าสนใจและคมคายสมกับรางวัลซีไรต์ หนังสือเล่มนี้เล่าถึงชีวิตของแม่ญิง 3 คน 3 วัย ในแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ที่มีความผูกพันกับการทอซิ่นอย่างแยกไม่ขาด ชอบที่นักเขียนแทนชีวิตของแต่ละตัวละครด้วยชื่อเรียกช่วงต่างๆของซิ่น มันเป็นการเปรียบเทียบได้แยบยลและคมคายมาก

แม่หม่อนเป็นแม่ทวดของบ้าน ที่เกิดและเติบโตมากับชุดความคิดที่ว่า ผู้หญิงเกิดมามีบุญน้อยนัก มีหน้าที่ต้องทำงานบ้าน และรอเกาะชายผ้าเหลืองของลูกเพื่อสะสมบุญ เธอทิ้งสามีที่ทำตัวเหลวแหลก แล้วฝ่าฟันความลำบากต่างๆเพื่อดูแลตัวเองและลูกสาวด้วยลำแข้งของตัวเอง จากหญิงสาวที่ทอซิ่นได้สวยงามที่สุด ก็กลับทอซิ่นสีหม่นลงทุกวัน

แม่อุ้ยนาค ลูกสาวคนเล็กของแม่หม่อนที่ไม่เคยได้รับการยอมรับจากแม่หม่อน เป็นแม่ญิงที่ต้องรับแรงกดดันจากค่านิยมยุคก่อนหน้า ต้องเผชิญกับความแตกต่างที่เกิดขึ้นในยุคใหม่ และต้องหาทางให้ครอบครัวไปต่อได้ ไม่ว่าคนรอบตัวจะนินทาว่าร้ายสิ่งที่เธอทำขนาดไหน แม่อุ้ยนาคทอซิ่นได้ไวที่สุด สำหรับเธอ ขอแค่ขายซิ่นมาจุนเจือครอบครัวได้ ใครจะว่าอย่างไรก็ไม่สำคัญ

และบ่าหงส์ แม่ญิงที่เกิดมาพร้อมกับร่างกายอย่างชายหนุ่ม ทว่ามีความรักและพรสวรรค์ในการทอซิ่นอย่างเต็มเปี่ยม ท่ามกลางจารีตประเพณีที่ชาวบ้านต่างมองว่าการที่ผู้ชายทอซิ่น นุ่งซิ่น มัน “ขึด” บ่าหงส์ต้องหนักแน่นและอดทนเพื่อก้าวผ่านการถูกจำกัดและกดทับเหล่านี้ไป

ชีวิตของทั้งสามคนผูกโยงกันอย่างลึกซึ้ง และต่างสร้างรอยแผลให้แก่กันไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง สมกับชื่อเรื่อง “กี่บาด” ที่จะแปลความให้หมายถึง กี่บาดแผล? ซิ่นผืนนี้ราคากี่บาด? หรือ กี่ทอผ้านี้ สร้างบาดแผลให้แก่ตัวละครทั้งหมด ก็ย่อมได้

ขอคารวะผู้เขียนซึ่งไม่ได้เป็นคนเหนือแต่กำเนิด แต่ทำการบ้านจนออกมาเป็นผลงานทรงคุณค่าที่เปี่ยมไปด้วยความพยายามเช่นนี้ หนังสือเล่มนี้ถ่ายทอดเป็นภาษากลางผสมภาษาเหนือ ทำให้ได้อรรถรสและสร้างบรรยากาศเมืองเหนือได้อย่างสมจริงยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันก็ไม่ได้ยากจนคิดว่าเป็นกำแพงภาษา

แนะนำให้อ่านเป็นอย่างยิ่งค่ะ

[hbabiem · Rating 5 out of 5]

As a youngest child
This book sooo good that its awfully bad you just casually dig my trauma that i’ve been hide for years wow awesome! i felt the spark the moment i walked pass the book knowing too darn well im gonna love this but i just put it off for months but it change my life

ตอนอ่านแอบเข้าใจยากนิดนึงเพราะไม่คุ้นกับภาษาเหนือด้วย แต่ตั้งแต่ผลิกปกหลังมาอ่านก็รู้แล้วว่าจะเกิดอะไรขึ้น แต่ก็ยังร้องไห้ตลอดทั้งเรื่องอยู่ดี ยิ่งอ่านยิ่งคิดถึงพี่สาว ยิ่งอ่านยิ่งคิดถึงภาพความทรงจำที่โตด้วยกันมา เป็นเล่มที่ได้โลดแลดไปในเหตุการณ์ประวัติศาสตร์และสภาพสังคมที่ไม่คุ้นเคย and it drawns me in จมอยู่กับความงดงามของวัฒนธรรม อ่านเพลินมาก ๆ เล่ามุมมองของตัวละครทั้ง 2 ได้ดีมาก แต่คนสุดท้ายแอบแบนไปสักหน่อย อาจเพราะอยู่ท้ายเรื่องด้วย เพราะสำหรับนี่หงส์มีอะไรมากกว่าแค่ that aspect of love และจบเรื่องได้สมบูรณ์แบบมากๆ ก็สมกับเป็นแม่เฮือนแก้วดี แต่ก็แอบเสียดาย อยากอ่านเรื่องราวของจั๋นติ๊บด้วยเช่นกัน

but wdym this is his firt ever book (that made it publish) bro u good like mad good you gonna go far bro😭

[Sarfanee D. · Rating 2 out of 5]

เป็นการเปิดประสบการณ์ให้ตัวเองได้ไปสัมผัสกับวัฒนธรรมล้านนาที่ไม่คุ้นเคย ทั้งภาษา ค่านิยม และการทอซิ่น ถึงในส่วนของตัวละครจะไม่สุดเท่าไหร่ ก็เลยไม่ได้อินร่วมไปกับตัวละครขนาดนั้น แต่ก็เป็นการอ่านที่ดี

[Midnightcat · Rating 5 out of 5]

เป็นนิยายซีไรต์ที่ฟาดฟันมากๆ เพราะได้มีโอกาสดู Live ผู้เข้ารอบ 10 คนสุดท้าย แต่ละคนฝีมือระดับเทพ

นิยายนั้นมีความ minimal อยู่ในทุกตัวอักษร แม้ใช้ภาษาเหนือที่เข้าใจยาก อ่านยาก แต่ความหมายที่กินใจกลับลึกซึ้ง ถึงความทุกข์ยากของการมีชีวิต ความหมายของชีวิต คุณค่าของชีวิต และสิ่งที่เหลืออยู่ ณ ฉากสุดท้ายของชีวิต บุคคลที่อยู่ในหัวใจ แม้เวลาผ่านไป เนิ่นนาน แค่ไหน และไม่ว่าจะมีชีวิตในสถานะแบบใด แต่สิ่งที่ค้างอยู่ในหัวใจ ทำให้ความนิรันดร์ที่ไม่มีอยู่จริง มีอยู่จริง

แม้ชีวิตจะเป็นแบบใด ตราบที่ยังมีลมหายใจอยู่ ก็ต้องใช้ อย่างที่ต้องใช้ ผ้าซิ่นตีนจกไม่ใช่วัตถุ ไม่ใช่วัฒนธรรม แต่มันเป็นจิตวิญญาณของมนุษย์ ที่ได้ผ่านเรื่องราว ร้ายดี กับการมีชีวิต

ขอบคุณนักเขียนค่ะ งดงามเหลือเกิน ทัชใจมากๆ เขียนได้งาม งามมากๆ งามทะลุลายผ้า

[Melanie Chase · Rating 4 out of 5]

4.25 ★

อเนจอนาจแต๊ จะไปไห้เลยสู เป็นเกย์แม่แจ่มมันน่าดีเอ็นดูขนาด

เริ่มมางง มีแต่กำเมืองเต็มไปหมด แต่อ่านไปเรื่อย ๆ เริ่มชิน จนฝันเป็นภาษาเหนือละ (ฮา) สนุกมาก ไม่คิดว่าจะเป็นเล่มที่ทำให้อยากหยิบมาอ่านต่อตลอดแม้แต่ตอนอยู่ในคาบเรียน เนื้อเรื่องน่าติดตาม การเขียนคือทำให้ตื่นเต้นให้อยากรู้เรื่องราวต่อตลอด เหมือนได้ติดตามชีวิตครอบครัวนี้จริง ๆ แอบรู้สึกว่าตอนจบรีบใส่หลายอย่างมากไปหน่อย แต่ก็โอเค

ไม่ได้อ่านหนังสือภาษาไทยนานแล้ว เล่มนี้ทำให้อยากกลับมาอ่านนิยายภาษาไทยมากขึ้นเลย (แต่หลังจากนี้ขออ่านเป็นภาษากลางบ้างนะ)

[Kanokjan Atisakchanon · Rating 4 out of 5]

ชอบสององค์แรกของคุณทวดและคุณยาย โดยเฉพาะแม่อุ้ยนาค แทนใจลูกสาวที่เป็นลูกไม่รัก แต่ลงท้ายกลายเป็น the แบกของบ้าน และไม่ได้มีชีวิตของตัวเอง ดีใจที่สุดท้ายคุณยาย embrace เพศสภาพของหลานทั้งสองคน ปริ่ม

ส่วนองค์สุดท้าย (พาร์ทบ่าหงส์) ดันเป็นพาร์ทที่ชอบน้อยสุด รู้สึกว่ามันรวบรัดไป พาร์ทโรแมนติกก็ตัดฉับ ๆ ดูพยายามจะหาลงท้ายแบบ tragedy แต่ก็เข้าใจได้เพราะหนังสือมันความยาวแค่ 21x หน้า ถ้ายาวกว่านี้อีก 100 หน้า อาจจะอินเรื่องราวตรงนี้มากกว่านี้

เป็นเดบิวต์ที่น่าสนใจมาก ๆ เขียนได้ดี อยากอ่านพัฒนาการของคุณนักเขียนในเล่มต่อไป เป็นกำลังใจให้นะคะ 💘

3.5 ดาวปัดขึ้น

[pne · Rating 3 out of 5]

ค่อนข้างผิดหวัง55 ไม่รู้เพราะเป็นคนเหนือด้วยมั้ย ขัดใจภาษาเมียงในเรื่องมากเลย คนเมียงแต๊ ๆ บ่อู้จะอี้ ละเดี๋ยวก็ออกเสียงบ่ตรงกัน เดี๋ยวเยียะเดี๋ยวยะ มันควรเป็นสำเนียงเดียวไปเลย ดำเนินเรื่องไวมาก เลยไม่ลงลึกอะไรมาก ประเด็นน่าสนใจแหละ มีความเควียร์ของแม่ญิงทั้ง 3 หม่อนก็แอบรักตุ๊ อุ๊ยก็แอบรักเพื่อนสนิทลูกเลี้ยง เหลนชายก็กลายเป็นสาว แต่ดำเนินเรื่องเร็วมากจนไม่ค่อยได้สำรวจจิตใจตัวละครเท่าไหร่ เรื่องสงครามที่ใส่มาก็เหมือนเป็น plot device มากกว่าที่จะทำให้เห็นอะไรจริง ๆ เลยรู้สึกว่ามันยังไปไม่สุดสักทางเลย แต่มันก็อ่านได้เรื่อย ๆ อ่านสองวันจบ เลยให้คะแนนความสนุก เห็นว่าเป็นเล่มแรกด้วย ก็ถือว่าทำได้ดีมาก ๆ แล้วแหละ

[Suphap Duangsan · Rating 3 out of 5]

'แม่ญิงแม่แจ่มทุกคนต้องมีซิ่นตีนจกอย่างน้อยคนละหนึ่งผืน'

----------------------------------------------

เรื่องราวชีวิตที่ถูกถักทอย่อมแตกต่างกันไปทั้งลวดลาย ฝีฟีมและสีลายตามประสบการณ์และจิตวิญญาณของผู้ทอ
.
บ้างเคร่งครัดตามขนบที่ถูกสอนสั่ง บ้างด้นสดไปตามอารมณ์
.
บ้างรื้อแก้ลายใหม่ บ้างก็แก้แล้วกลับมาทอซ้ำลายเดิม
.
ถึงแม้ลายของผู้ที่ทอถักจะแตกต่างไปบ้าง แต่มันย่อมป็นเรื่องราวที่เขาอยากถ่ายทอดด้วยตัวของเขาเอง
.
ในผืนผ้าเดียวกันเรื่องราวที่ถูกเรียงร้อยก็ยังคงต่อเนื่องสมบูรณ์ถึงแม้จะถักทอต่างลายกัน

[nisemono偽者 · Rating 3 out of 5]

จากกี่บาดสู่กี่บท(จะจบนะ)
ตอนเจอพี่นักเขียน เขาบอกว่า “แรกๆอาจจะยากหน่อยนะครับ ต้องรอหลังๆถึงจะต่อติด”
ตอนนั้นก็คิด มันจะขนาดนั้นเลยหรอ พี่รู้จักผมน้อยไปเสียแล้ว

พอมาหน้างานจริง เออว่ะ ช่วงต้นแม่งจืดสนิทศิษย์ส่ายหน้าเลยจริงๆ (ต้องพักสั่งอองตองมาช่วยแบบ fr)
น่าจะเพราะว่าวัฒนธรรมภาคเหนือ ไม่ได้เป็น mass media เหมือนกับภาคอื่นๆ ต้องใข้ระยะเวลาในการปรับจูนสักระยะ
ความเนิ้บช้า ต๊ะต่อนยอน จริตจะก้านของชาวบ้านชาวล้านนา โดยเฉพาะภาษาเหนือที่เดาแทบจะไม่ได้เลยว่าคืออะไรนะ ต้องลากสายตาลงมาอ่าน subtitle ด้านล่างทุกรอบ (มีลืมด้วยซ้ำ จำได้แค่ ปี้สาว (มันสมองชายแทร่ activated))

แต่พอคุ้นเคยแล้วไปได้ยาวๆจริงๆ ทรงเหมือนอ่านงานของปาจิน มีความขมระคนความเศร้าหมองอยู่ในเรื่องที่ไม่ได้มีความหวือหวาอะไร การเล่าแบบไปเรื่อยๆ ซึ่งทำงานสอดรับกับวัฒนธรรมชาวเ��นือเป็นอย่างดี แถมเข้ากับการทอผ้าในแต่ละลวดลายที่ต้องใช้ระยะเวลานานในการซึมซับ ฝึกฝน ผู้อ่านอย่างเราเองก็ค่อยๆ รับรู้ความเจ็บปวดรวดร้าวของแม่ญิงชาวล้านนาในช่วงระยะห่างของแต่ละบรรทัด

ในบรรดา 3 arc ตรงกลางถือว่าตราตึงใจที่สุด ส่วนพาร์ท intro และ หงส์ นาตาชา อันนี้ดมหงส์ไทยไปอ่านไปประคองสติ
อาจจะไม่ใช่ผลงานที่ bravo let her ทอ แต่ก็พอได้รับ message หลายๆอย่าง จาก S.E.A Write เล่มนี้ วัฒนธรรมและความเชื่อของชาวล้านนา โครงสร้างที่กดทับผู้หญิงในสมัยนั้น (อาจจะ valid มาถึงสมัยนี้)

ว่าแต่สังคมสมัยนั้นถึงไม่มี Instagram หรือ Social Media แต่ outgoing people ยังต้อง bling bling งัดผ้าซิ่นมาขิงกันในวัด ฮาดีเหมือนกัน แต่ก็เป็น statement ที่แยบคายที่สุดเช่นกัน คือการถูกประเมิน ผู้หญิงจากผ้าซิ่นที่เธอถูกสวมใส่เท่านั้น แต่ผู้สวมไม่ได้มีความสลักสำคัญอะไร ดังนั้นอยู่บ้านกันเต๊อะ อย่าไปหาตุ๊เจ้าเลย อีกหน่อย Uniqlo ก็เข้าล้านนาแล้ว

[Natpimol Somboonsinchai · Rating 5 out of 5]

นวนิยายเรื่องกี่บาด ช่วงตอนต้นที่มีการปูเนื้อเรื่องอาจจะรู้สึกอืดไปบ้างจนทำให้เผลออ่านค้างไว้นาน แต่พออ่านไปเรื่อย ๆ จนถึงช่วงเกือบ ๆ กลางเรื่องก็เริ่มเข้มข้นขึ้น จนถึงช่วงบทละกอนกลางที่มีความเข้มข้นของเนื้อเรื่องมากจนวางไม่ลง เรียกว่าเนื้อเรื่องมันส์มากจริง ๆ ทำให้เห็นมิติของตัวละครทุกตัวซึ่งมีความเป็นมนุษย์มาก ในช่วงท้ายของเรื่องยังมีทั้งอารมณ์ขบขัน เขินด้วยฉากรัก ๆ ใคร่ ๆ น่ารัก ๆ และฉากเศร้าของการจากลา ทำให้นวนิยายนี้มีความครบทุกรสชาติ ไม่แปลกใจว่าทำไมถึงได้รับรางวัลซีไรต์ในปี 2024 ด้วยความที่เป็นคนหลงใหลในภาษาเหนืออยู่แล้วทำให้อ่านเรื่องนี้ได้ค่อนข้างลื่นไหล และรู้สึกสนุกมากที่ได้เรียนรู้คำศัพท์ใหม่ ๆ หลายคนที่อ่านช่วงแรกอาจจะรู้สึกขัดใจกับเชิงอรรถหรือ foot note ที่มีคำอธิบายภาษาเหนือค่อนข้างมาก แต่หากอ่านไปเรื่อย ๆ จนเริ่มเคยชินกับภาษาเหนือแล้วจะยิ่งอินกับการที่นวนิยายเรื่องนี้ใช้ภาษาถิ่นมากขึ้น แม้จะมีคำผิดบ้างบางจุดแต่ไม่ขัดต่ออารมณ์การอ่านเท่าไหร่นัก พอจะมองข้ามไปได้ ด้านเนื้อเรื่องจัดว่าสมบูรณ์แบบทั้งการร้อยเรียง การวางองค์ประกอบ และการไล่ระดับความเข้มข้นของเรื่อง ส่วนเรื่องการใช้ภาษาถือว่าบรรยายได้สละสลวย การใช้ภาษาถิ่นที่เข้ากับเนื้อหายิ่งทำให้เรื่องมีความสมจริงและทำให้ผู้อ่านอินมากขึ้น เป็นนวนิยายเรื่องแรกของปีสำหรับเราที่อ่านจนจบในเวลาไม่กี่อาทิตย์ ที่ทำให้ประทับใจมาก ๆ 🤍

[thuleedara · Rating 4 out of 5]

ส่วนตัวอ่านแล้วชอบมากๆ ช่วงแรกที่ปูพื้นเรื่องอาจจะน่าเบื่อหน่อย เพราะความสัมพันธ์ตัวละครเยอะ ชื่อก็ค่อนข้างจำยาก เลยอ่าน ๆ วาง ๆ แต่พอเลยจุดเกริ่นมา อ่านแล้ววางไม่ลงเลย555555555 ตัวเรื่องเล่าถึงคน 3 รุ่นที่เติบโตมากับการทอซิ่นตีนจก แล้วแต่คนแต่ละคนก็จะมีเรื่องราวในชีวิตตัวเองที่ผูกโยงอยู่กับซิ่นตีนจก ซึ่งของแต่ละคนก็มีความ Queer และ Feminism พอสมควร (เพราะอย่างนั้นแล ฉันเลยชอบ) ชอบที่ผู้เขียนใส่แนวคิดต่าง ๆ ไว้แนบเนียนมาก ๆ อาจจะเพราะเขียนถึงอารมณ์ตัวละคร เลยทำให้คนอ่านซึมซับแนวคิดนี้ไปโดยไม่รู้ตัว (อีกอย่างนึงชอบที่ถ้าในสมัยนี้คนอาจจะมองว่าคนพื้นเมืองเป็นชายขอบ แต่ในเรื่องกลับกัน คนกรุงเทพดูจะเป็นชายขอบในเรื่องซะงั้น มันส์เกิน) ส่วนตัวชอบเรื่องของหงส์อยู่ การเป็น Queer ในบริบทสมัยนั้นมันยากมากกกก แต่รู้สึกว่าพาร์ทนี้เขาเหมือนรีบ ๆ เล่ายังไงก็ไม่รู้แฮะ ถ้าขยี้อีกหน่อยนี่คงจะชอบมากกว่านี้

เรื่องการใช้ภาษาก็ชอบมากเหมือนกัน ตอนแรกคิดว่าเขาเป็นคนเหนือแท้ แต่สรุปเป็นคนภาคกลาง อายุไม่ได้เยอะด้วย ช็อก ๆ นิดหน่อย เขียนเหมือนอยู่แม่แจ่มมาทั้งชีวิต555555555 อาจจะอ่านยากนิดหน่อย แต่นี่ชอบนะ อ่านได้อรรถรสไปอีกแบบเหมือนกัน อีกอย่างเนื้อเรื่องก็ครบรสดี สุข เศร้า โกรธ เสียว(ห้ะ) นั่นแหละ สมมงซีไรต์นั่นแหละ ถ้ามีโอกาสก็อยากให้ทุกคนลองอ่านดู นะนะ<33

[Somsom · Rating 5 out of 5]

เล่มแรกที่อ่านในปี 2026 ถึงแม้หนังสือจะออกมาสักพักนึงแล้วก็ตาม หนังสือประกอบด้วย3 องก์ แล้วทำเราเสียน้ำตาทุกองก์ ชอบมากคือกลิ่นอายของการเล่าเรื่องของทั้ง 3 generation แตกต่างกัน แต่ล้วนน่าติดตามไม่แพ้กันเลย ส่วนตัวเราอินองก์ของแม่อุ้ยนาคที่สุด เป็นตอนที่ทำให้เราเสียน้ำตามากที่สุด อ่านจนจบเรื่องของแม่อุ้ยเราก็ดีใจกับแก แกเป็นคนเดียวในเรื่องที่เรารู้สึกว่าแผลสมานที่สุด ในส่วนของหงส์ก็สนุกมาก อ่านตื่นเต้นลุ้นระทึกทุกบท ให้ฟีลเหมือนอ่านนิยายเซอไววัล แผลของหงส์เองก็ใหญ่มาก ใหญ่จนเราจินตนาการไม่ออกว่าถ้าเป็นเราเราจะเป็นไง จะแข้มแข็งได้เท่าหงส์ไหม ส่วนองก์ของแม่หม่อนเฮือนแก้วก็ชอบ แต่ส่วนตัวรู้สึกไม่ค่อยชอบการกระทำของนางเลย (เพราะเราเมนแม่อุ้ยนาค) พยายามทำความเข้าใจ โกรธนาง แต่ก็ทำใจเกลียดไม่ลง ชอบความที่ทุกตัวละครเกี่ยวพันกันด้วยเส้นฝ้าย ถักทอออกมาเป็นผืนซิ่นที่งดงาม ชอบมาก ถ้ามี100อย่างน้อยต้องได้99ละ

[KF Chi · Rating 5 out of 5]

ยอมรับว่าช่วงนี้เราอ่านหนังสือช้า แต่เล่มนี้อ่านรวดเดียวจบเลย เนื้อเรื่อง สอดเกี่ยวกันเหมือนลายซิ่นที่สอดประสานออกมาสวยงาม เรื่องแบ่งพาร์ทสามพาร์ทเล่าเรื่องแม่หม่อนเฮือนแก้ว แม่อุ้ยนาค แล้วก็หงษ์ คือฉันเป็นเอ็นดูบ่าหงษ์มาก เกย์แม่แจ่มน่ารักขนาด (แต่ทำไมคุณนักเขียนใจร้ายกับหงษ์จังคะ) เรื่องราวเล่าถึงสิ่งที่แม่ญิงถูกกดทับจากสังคมชายเป็นใหญ่ ภายใต้ฉากหลังคือสงครามโลกครั้งที่ 2 ความลำบากของแม่ญิงสามรุ่น ผู้เขียนถ่ายทอดออกมาได้ดีจริงๆ
อนึ่งการใช้คำเมืองในเรื่อง ฉันไม่ใช่คนเมืองอ่านก็ม่วนได้ ได้เปิดโลกวัฒนธรรมล้านนา ได้รู้จักลายผ้าซิ่นต่างๆ ที่เอาจริงๆก็ไปค้นกุเกิ้ลหาลายผ้าต่างๆ แต่ก็ดูไม่ออกน่ะ ฉันมันแม่ญิงแบบจั๋นติ้บ เรื่องลายผ้าไม่ถนัดนักน่ะแฮะๆ

[ดินสอ สีไม้ · Rating 5 out of 5]

มันเรียบง่าย และให้อารมณ์
พอดิบพอดี ลงตัว
ไม่มากเกิน ไม่น้อยเกิน
มันถ่อมตัว ไม่อวดอ่า ให้ต้องปีนกระไดอ่าน

ไม่ได้ร้องไห้ให้กับนิยายมานานมากแล้ว
แต่วันนี้ เราน้ำตาไหลให้กับ .. ลูกที่แม่ไม่รัก คนหนึ่ง

[Thanida · Rating 5 out of 5]

ชอบมากกกกกกก

[ReadEatLife · Rating 3 out of 5]

สององก์แรกทำได้ดีละเมียดละไม ความเป็นแม่ญิง ตัวละครมีชีวิต ดีงามมากเลย เสียดายที่เราไม่อินองก์สุดท้ายมากเท่าไหร่นัก โดยเฉพาะความรัก ที่ดูรีบ ไม่เศร้ากับความสูญเสียมากเท่าใด

[Pattie · Rating 4 out of 5]

ชอบ2องก์แรกมาก แต่เรื่องของบ่าหงษ์ถ้ามีเวลาเล่ามากกกว่านี้น่าจะดี

[Supravee Numchan · Rating 5 out of 5]

แม้ไม่ใช่คนเหนือแต่คุณนักเขียนก็รีเสิร์ชเรื่องราวมาอย่างดีมาก ร้อยเรียงเรื่องราว แต่ละอย่าง ผูกขมวด ออกมาได้เสมือนผ้าซิ่นที่ต่างถูกถักทอด้วยคนหลากหลายเจน ในเรื่องได้อย่างดี

[Amita Mpch · Rating 3 out of 5]

อ่านแรกๆใช้เวลานานมากกว่าจะชินกับภาษาถิ่น แต่ไปเรื่อยๆก็เริ่มเพลินค่ะ มีบางฉากที่บรรยายได้เจ็บปวดไปกับตัวละครจริงๆ แต่โดยรวมรู้สึกว่าออกจะเนิบช้าไปหน่อย ชอบการเล่าถึงบทบาทของชายหญิงสมัยก่อน อ่านแล้วสะเทือนใจ..

[pinky promise · Rating 5 out of 5]

ชอบเล่มนี้มากๆ อ่านแล้วรู้สึกเรื่องราวมันมีชีวิตขึ้นมา ภาษาอ่านง่ายไม่ขัดตา ถึงจะเป็นภาษาเหนือก็เข้าใจได้ อ่านแล้วรู้สึกถึงความใส่ใจของนักเขียน เรื่องผ้าซิ่นก็ไม่ได้ใส่มาลวกๆ แสดงถึงความตั้งใจดีของนักเขียนที่ตั้งใจจะนำเสนอเรื่องราวนี้ ดีใจที่ได้อ่านเล่มนี้ ชอบที่ทุกตัวละครมีเหตุผลในการกระทำ แต่ละมุมมองของตัวละครที่ต่างกันทำให้เหมือนมีชีวิตขึ้นมา การเรียงร้อยถ้อยคำต่างๆดีมาก ชอบมากๆ คิดไม่ผิดที่หยิบเล่มนี้กลับบ้านมาด้วย

[Tanaporn Simcharoen · Rating 4 out of 5]

รู้สึกเศร้าใจกับความเชื่อว่าการเกิดเป็นแม่ญิงถือว่าบุญน้อย