Doe normaal, wees dankbaar en werk hard. Dat is altijd het mantra van Bie Chan geweest, maar alles wat ze zo zorgvuldig had opgebouwd raakt ze in een paar weken kwijt: haar relatie met een opgeruimde man uit een goed nest, haar baan op de Zuidas en een comfortabel huis met hoge plafonds en designmeubelen.
Ze trekt zich terug in een krap appartement met schimmel in de badkamer en neemt haar oude en eigenzinnige moeder in huis. Heeft ze het recht op geluk verspeeld of is er een weg terug? Ze denkt aan haar Oom Kit, die haar ouders ervan overtuigde naar Nederland te komen, maar zelf zijn leven lang door ongeluk werd achtervolgd, zelfs nadat hij de loterij had gewonnen.
Kom maar liggen is een schrijnende en tegelijk lichte roman over ergens deel van uitmaken en er buiten staan. Sun Li weet de hunkering naar succes, het belang van familiebanden en de dwingende kracht van woorden met elkaar te verbinden.
Sun Li (1980) werd geboren in Hong Kong en groeide op in het noorden van Nederland. Ze studeerde aan de universiteit van Groningen en die van Durham, en werkt als consultant. De zoetzure smaak van dromen is haar debuut. Daarnaast schreef ze mee aan Bedtijdverhalen voor rebelse meisjes, het Chin. Ind. Rest. kookboek en het theaterstuk Happy in Holland.
Het is een lastig boek om een mening over op te schrijven. Ik vond hem goed, maar waarom? Dit boek gaat meer over de personages, de gevoelens, de relaties, dan om een verhaal. Dat is echt knap gedaan. Het duurt een tijdje voor je doorhebt waarom Bie zich voelt zoals ze zich voelt, maar het komt wel hard binnen als je langzaamaan haar situatie leert kennen. Zoals op de achterkant staat: schrijnend en tegelijk lichte roman over ergens deel van uitmaken en er buiten staan.
Een bijzonder geschreven verhaal. Ik heb nog niet eerder zoiets gelezen (of nouja: het audioboek geluisterd). Wel deed het me denken aan het theaterstuk Happy in Holland dat mede door Sun Li is geschreven.
Ondanks het relatief korte verhaal, wordt er veel verteld en lopen er meerdere verhaallijnen door elkaar: - Het heden waarin de moeder van Bie bij haar intrekt en de bijkomende ongemakkelijkheden, en waarin Bie probeert om te gaan met haar verbroken relatie, en haar beste vriend die kunstenaar is; - Het verleden waarin haar vader het gezin heeft verlaten voor een andere vrouw, haar jeugdervaringen, en wat er is gebeurd met Alex waardoor het uit is gegaan. - Wat er is gebeurd met haar overleden oom Kit.
Door de vele verhaallijnen en het soms plotseling verspringen, is het soms lastig volgen. Echter vind ik dat deze manier van schrijven ook juist het boek interessant maakt. Wel vind ik het jammer dat door het beperkte aantal pagina’s, ik niet meer te weten ben gekomen over sommige karakters of verhaallijnen. Daarbij voelde het einde van het boek plots. Ik had graag willen weten hoe het afliep met de moeder van Bie en tussen Alex en Bie. Desondanks vond ik het einde passend bij het verhaal.
Als tweede generatie Oost- en Zuidoost-Aziatische Nederlander herkende ik veel dingen: de relatie tussen Bie en haar moeder en familie, racistische ervaringen, relaties met witte Nederlanders. Hierdoor voelde het verhaal persoonlijk en ‘echt’. Al met al ben ik blij met de Aziatische representatie en voelde ik me door dit boek gezien.
Er waren aardig wat elementen die me stoorden tijdens het lezen, zoals de duim die ontelbare keren in de handpalm werd geboord, de aanhoudende stem van de perfecte modelminderheid die wordt belichaamd door Coco en wat uiteindelijk een los eindje blijft, de platte kunst waarmee haar beste kunstenaarsvriend haar verraadt (je wenst dan iets wat goed slecht is) en het feit dat we er niet achterkomen waarom Alex en zij uberhaupt met elkaar hadden.
Ik had eerst meegenomen willen worden in de liefde. Dan had ‘het verraad’ in Parijs ook harder aangekomen. (Explainer: ze verlaat haar ex omdat hij racistisch naar haar toe is en het zelf niet eens doorheeft.)
Ik vond de stukken over oom Kit ontroerend. De relatie met haar moeder en broer was benauwend close en tegelijkertijd afstandelijk, ook die tegenstrijdigheid kwam goed naar voren. Had Bie nu maar een goede (vrouwelijke) bondgenoot/vriendin gehad!
Wel benieuwd naar een volgende en sowieso leuk om meer hedendaagse Oost-Aziatische personages in de Nederlandse literatuur te verwelkomen.
Mooi verhaal, heel anders dan dat ik gewend ben van boeken. Er zit voor mijn gevoel soms verschillende stukken verhalen door elkaar, het verspringt af en toe en dan ben ik zelf als lezer door de war. In het begin vond ik het lastig inkomen maar naarmate ik meer las, kreeg ik meer details over het leven en subtiele hints naar wat Sun Li wilt vertellen in het boek. Ze geeft de lezer de ruimte om het te interpreteren voor mijn gevoel op bepaalde momenten.
Mooi hoe oom Kit wordt omschreven door het boek heen, wat hij heeft meegemaakt en de verhalen van hem.
Ook vroeg ik mij vaak af waarom de relatie tussen Alex en Bie precies uit ging, ik weet het niet helemaal precies. Iets wat er was gebeurd in Parijs, maar ik kon het nog steeds niet plaatsen toen er eindelijk wat erover werd geschreven. Beetje vaag.
Ook het stuk dat ze bij hem kwam liggen en dat hij haar ging aaien, hoe is de dynamiek precies want het was toch uit? Ze had een appartement gevonden en woonde samen met haar moeder. 😮
De dingen die werden omschreven over Bie’s relatie en haar moeder, de gesprekken en de momenten die er waren was voor mij soms wel herkenbaar en voelbaar als lezer. Sun Li kan mooi gedetailleerd schrijven, het gevoel dat ze wilt overbrengen in bepaalde stukken is ze goed in.
De stukken voordat een hoofdstuk begint vond ik eerst verwarrend maar ik vermoed dat het over oom Kit gaat, hoe hij is overleden. Weet het nog steeds niet helemaal. Het wordt niet expliciet gezegd naar mijn idee.
Ook wordt er racistische uitspraken aangegeven in bepaalde stukken, voor mijn gevoel op een subtiele manier. Kan als lezer als schokkend worden ervaren zeker als je dat zelf hebt meegemaakt.
Bedankt Sun Li, ben enorm benieuwd naar je volgende werk. Bedankt voor de shout out. Tot de volgende ❤️❤️❤️❤️
Mooi geschreven en met momenten word ik in het boek gezogen. Tegelijkertijd ben ik niet helemaal mee met het verhaal. En blijven er vele vraagtekens bij de personages en het verhaal rijzen. Het verhaal heeft iets droevigs en is nog niet “af” op het einde voor mij. Maar zo gaat dat misschien in een mensenleven. Soms is het on(be)grijpbaar.
Het verhaal las heel prettig, omdat het op een lichte manier is geschreven. Ik kwam makkelijk in het verhaal en werd steeds nieuwsgieriger naar wat ertoe heeft geleid dat Bie, de hoofdpersonage, thuis is komen te zitten. Bie's familie komt oorspronkelijk uit Hong Kong. Op het moment dat ze thuis komt te zitten, meldt haar broer Kwan dat hun moeder een ongeval heeft gehad. Hierdoor heeft ze zorg nodig. Kwan heeft een gezin met twee kinderen en met zijn neerbuigende communicatie en dominante houding richting Bie maakt hij duidelijk dat hun moeder bij haar komt inwonen.
Dit kan Bie in deze fase van haar leven er niet bij hebben, maar zonder er iets tegenin te brengen, bevindt ze zich in deze nieuwe situatie. Wat ik met name zeer goed en raak vond weergegeven waren de korte gesprekken tussen Bie, haar broer en hun moeder: kort door de bocht en zonder enige emoties. Precies zoals vele personen met Aziatische roots de communicatie met hun familie ervaren, waaronder ik. Alhoewel mijn familie uit mainland China komt, herken ik deze korte gesprekken, ontdaan van wat ze werkelijk voelen en denken.
Wat ik opvallend en bijzonder vond was hoe Bie veel van haar gedachten via Coco tentoonspreidde. Coco wordt al vrij vroeg in het verhaal geïntroduceerd en dit riep direct vragen bij me op. Naarmate het verhaal vorderde werd het niet duidelijker of Coco slechts een werknemer is die Bie had ingewerkt alvorens ze haar baan vaarwel zei, vanuit deze korte werkrelatie een vriendin is geworden. In ieder geval speelt Coco een grote rol in Bie's geest. Via Coco wordt wel duidelijk wie Bie niet wil zijn; de perfecte modelChinees die naadloos is geïntegreerd in de Westerse maatschappij. Om een fragment te delen:
"De herinnering aan Coco's benen onder een korte rok dringt zich aan haar op. Lang en teer, glanzend en bleek. Ze hield ze elegant gekruist bij de enkels. Het was alsof ze uit een tijdschrift kwamen, onecht, bijgewerkt. Tijdens de vergadering, toen die benen naast haar zaten, voelde ze de drang ertegenaan te schoppen. Om de compositie te verstoren en een afdruk achter te laten, een rode vlek die zich verspreidde in het porselein tot er een zwarte smet over zou blijven."
Vele thema's waar personen met een bi-culturele identiteit mee kunnen worstelen worden via dit verhaal aangedragen en aangestipt. Ik vond het zeer de moeite waard, mooi ook om meer boeken van Nederlandse stemmen met Aziatische roots te lezen.
De schrijfstijl van dit boek is heel bijzonder. Heel erg beschrijvend. Door de beschrijvingen ontrafelt langzaam het verhaal voor je als lezer. De sfeer in het boek is ook niet definieerbaar soms. De afstandelijke, maar ook verbonden relatie van hoofdpersoon Bie met haar moeder en broer. De hoofdstukken eindigen met een losstaande zin die samen een ander verhaal vertellen (over oom Kit). Het boek voelde soms wat onprettig om te lezen, maar fascineerde me tegelijkertijd.
Sun Li vertelt haar verhaal door verschillende tijden door elkaar heen te weven en man man man wat is ze er goed in.
Het was een leuk boek, de karakters zijn goed en geloofwaardig weergeven zonder onnodige diepgang, nou ja, dit boek weet heel diep te gaan zonder veel te zeggen.
Het boek hield me vast door de manier van schrijven en de hints naar diepere verhaallijnen die werden gedropt. Maar het boek laat me achter met veel vragen en open eindes. Ik wilde eigenlijk gewoon meer.
In het leven van Bie komen verschillende verhaallijnen samen. Dat geeft de lezer nog veel om op te kauwen als het, inderdaad lichte en schrijnende, boek eenmaal uit is. Er valt te kauwen op parallellen in de verhaallijnen van Bie en haar moeder, van haar relatie en die van haar ouders, de lijn die al voor de geboorte van Bie is begonnen en de lijn die via Bie verder gaat nadat alles is samengekomen in de laatste hoofdstukken van haar verhaal tot dan toe.
Met al deze ingewikkelde doorkruisende lijnen raakt het boek ook wel aan ervaringen die ik ken als derde generatie Indische. Steeds rijst de vraag waar lijnen beginnen en eindigen, en wie of wat dat doet: nature of nurture, het lot of de actor. Sun li ontwart maar laat de lezer spelen met een open einde.