Miejsca odległe

by Maciej Wnuk

Opowieści o „tu i teraz”, ale też o świecie „za chwilę”. O ciemnych stronach technologii, jej coraz większym wpływie na psychikę, ludzkie zachowania i chaos informacyjny. O językach, które wymierają, rozmywających się definicjach życia, migracji stającej się nieodłącznym elementem codzienności. W debiutanckim zbiorze opowiadań Macieja Wnuka poznajemy między innymi żyjącego w Norwegii mechanika, którego historia staje się viralem, gdy ten znajduje na plaży osobliwy przedmiot. Przyglądamy się, jak pracowniczka dublińskiej korporacji moderującej media społecznościowe traci kontakt z rzeczywistością. Towarzyszymy mieszkającemu w sąsiedztwie rezerwatu przyrody chłopcu, który stara się o lepszą przyszłość dla siebie. Widzimy, jak w Australii natura wystawia ludzkości rachunek i kładzie kres rozwojowi technologii cyfrowej nieśmiertelności. Historie bohaterów Miejsc odległych uświadamiają nam ogrom problemów zglobalizowanej współczesności i zadają główne pytanie: czy jest jeszcze coś, co łączy nas w sieć bliskich sobie jednostek?

Genres: Poland, Short Stories

136 pages, Paperback

First published November 11, 2024

Reviews

[ola ✶ cosmicreads]

topka roku

[Elwira Księgarka na regale]

„Jest to ton, w którym pobrzmiewa koniec.”

„Wyjść z tego limbo na zawsze.” Z wszystkich światów wykreowanych w niebanalnym umyśle autora, najbardziej porusza mnie narracja migranta, Afgańczyka, który przez przypadek staje się viralem, ale w sieci komentarzy zalewa go jedynie hejt. Opowiadania wymagają czułej uwagi, ponieważ bohaterowi i wątki przeplatają się ze sobą i wędrują pomiędzy opowieściami. Zbiór otwiera postać Homera Lopeza, który ustawicznie o czymś zapomina, a jedynym co pozostało w jego pamięci to wspomnienie śmierci babci. Od pierwszych stron dajemy się pochłonąć niebanalnie i lirycznie rozrysowanej postaci, która dotyka czułych strun czytelnika.

„Świat nie przeżyłby tylu nieszczęść, gdyby ludzie częściej patrzyli w niebo.”

Maciej Wnuk tworzy alternatywne światy, trochę rodem z „Czarnego lustra.” Nie brakuje tutaj technologii, która ingeruje, a momentami nawet steruje ludzkim życiem i prowadzi często do nieuniknionych nieszczęść. Wszyscy bohaterowie tych mikroopowiadań szukają bliskości, uwagi, ale w zimnym świecie, one wciąż umykają. Takie debiuty to coś bardzo obiecującego. Wizje, pomysły, język - tutaj nie ma słabego elementu. Padają tutaj zdania tak literacko dotkliwe, że zatrzymują przy sobie wymuszając pauzę na zachwyt. W „Miejscach odległych” autor snuje rozważania nad kondycją ludzką, które poruszą każdego uważnego obywatela życia zamartwiającego się globalizacją i problemami współczesnego świata.

[boniifacyk]

„pozwolić opowieści żyć, docierać do odbiorców, rozpalać wyobraźnię” Wnuk zdecydowanie osiągnął ten efekt, świetny zbiór opowiadań, które są ze sobą połączone, choć nie zawsze od razu to widać. Działa tu efekt motyla, małe wydarzenia mają duże konsekwencje gdzieś indziej. Książka porusza tematy ekologii, kryzysów psychicznych i problemów współczesnego świata.

[Tylkotrocheczytam]

Wiem, że wiele osób nie podchodzi do zbiorów opowiadań z dużym entuzjazmem lub nawet omija je kompletnie. Typowa krytyka dotyczy tego, że często bywają one nierówne, czy też nie tworzą sensownej całości, pozostając przypadkowych zestawieniem odrębnych od siebie historii.

Debiutancka książka Macieja Wnuka bez trudu odparowuje podstawowe zarzuty, które często imają się tego gatunku literackiego; obietnica z opisu realizuje się w doskonałym stylu, a powiązania są oczywiste, choć nienachalne. Nić, która łączy bohaterów opowiadań, symbolicznie pokazuje też jak w erze globalizacji nasze życia związane są z innymi ludźmi. Niezależnie od różnic w czasie, czy przestrzeni.

Nie wyobrażam sobie lepszego komentarza dotyczącego naszej obecnej rzeczywistości niż „Miejsca odległe”. Od topniejących lodowców, pogłębiania się różnic między najbogatszymi odbiorcami żyjącymi w bezpiecznych krajach a rolnikami, dowożącymi na ich stoły awokado, po historie z przyszłości, pokazujące potencjalny koniec czasów, które znamy.

Zaczynamy od motyla, który porusza skrzydłami, by zakończyć na bezkresnej pustce i samotności małej grupy rodzaju ludzkiego. Autor co krok nam pokazuje, że nie istniejemy w próżni – każda nasza decyzja ma swoje konsekwencje i ustala kierunek, w którym podążamy. Z jednej strony te powiązania mogą przytłaczać – z drugiej, dzięki nim coś nas łączy z resztą świata.

Przy wyciąganiu wniosków z pouczających historii natkniemy się też na zwyczajne tematy takie jak konflikty rodzinne, miłość, która nie może się spełnić, pragnienie wydostania się z przestrzeni małego miasteczka, czy życie na emigracji.

A do tego należy jeszcze podkreślić, jak pięknym językiem napisane są opowiadania. Wielokrotnie cofałam się i czytałam konkretne fragmenty ponownie, ciesząc się lirycznymi sformułowaniami. Sami wiecie, jak bardzo lubię pierwsze zdania i tutaj każda historia ma tak dobry początek, że od razu mamy ochotę dowiedzieć się o co chodzi i co będzie dalej.

Podsumowując, jeśli macie przeczytać jedną książkę w tym roku, podsuwam wam „Miejsca odległe”. Będzie to trochę klimat brutalności jak u Parry w „Ziemi niczyjej”, a trochę splotów losów bohaterów jak u Ogawy. Tylko wiecie. Tu jest lepiej. Znacznie lepiej.

[Agnieszka Kaminska]

Miejsca odległe, które jak się okazuje, są sobie bardzo bliskie. Przedstawiony przez autora świat, to taki, który się kurczy, a człowiek z tym kurczeniem musi sobie jakoś poradzić. Znajoma narracja o determinizmie, ryzykach technologicznych, języku, tożsamości i śmierci podana jest w sposób wciągający i zgrabnie połączona. Opowiadania, które sklejają nie tylko postaci i wątki, ale przede wszystkim wielkie pytania o sens i przyszłość człowieczeństwa, a także szerzej - o istotę bytu w ogóle.

[Łukasz Zych]

bardzo

[kraksa_inc]

ojakietodobre

[Edyta]

Gęste od znaczeń i ubogie w akcje. Takie są te opowiadania. Próba opowiedzenia problemów dzisiejszego świata bez popadania w truizmy i przesadny sentymentalizm. Dobrze spędzony czas.

[Aleksandra Gratka]

Z debiutami różnie bywa - wiadomo. Z opowiadaniami tym bardziej. Mam jednak zaufanie do Biura Literackiego, bo tu zawsze znajduję coś co najmniej intrygującego.

"Miejsca odległe" to tom, w którym nie ma słabego opowiadania. Powiązane bohaterami lub wątkami, są przy okazji osobnymi bytami, które mocno uderzyły w moje czytelnicze serce i zostaną w nim na długo.

Homero Lopez zapomina o wszystkim - o drodze między domem a szkołą, o dobrych i złych rzeczach, pamięta jedynie śmierć babci, która wydawała się jedyną życzliwą osobą w jego życiu. Ona opowiadała mu o motylach i ona zaszczepiła w nim miłość do przyrody. Miłość, która rodzi konflikt interesów...
Motyl - danaid wędrowny, pojawia się i w innym opowiadaniu, które rozgrywa się już nie w Meksyku, a na Grenlandii. W Norwegii z kolei dotykamy tematu afgańskich uchodźców i trudnego życia imigrantów w nowym kraju, który powinien być Ziemią Obiecaną, a z różnych względów nie jest. To też opowieść o miłości, o ukrywaniu prawdziwych uczuć i o życiu w kłamstwie, bo inaczej nie można.
Moim ulubionym opowiadaniem jest "Miodożerka" - o kobiecie, która zajmuje się czyszczeniem Internetu z treści, które nie powinny się tam znaleźć. Zgłoszeń są nieprzebrane ilości, potworność i okrucieństwo, z którym kobieta obcuje na co dzień - nie do opisania. Internet pełen jest strasznego ścieku, ofiara "umiera tak często, jak często ktoś włącza odtwarzanie". Oglądanie czegoś takiego - nawet w ramach pracy - musi mieć wpływ na odbiorcę. I tu ma również i to tak zaskakujący, że aż trudno dźwignąć.
Finałowe opowiadania idą w stronę rozwoju technologii. Ludzie, których można ożywić, ale ta forma nie będzie idealna - temat mocno kojarzył mi się z serialem "Czarne lustro", bo i tu przestroga przed zachłyśnięciem się możliwościami nowatorskich rozwiązań. Postęp jest ważny, ale bawienie się w jakąś kolejną odsłonę boga może mieć konsekwencje, jakich się nie spodziewamy.

Pomysły, konstrukcja, język - tu zachwyca wszystko, naprawdę. Tak debiutować - marzenie wielu!

[Katarzyna Wajda]

Bardzo dobrze napisane! Niepokojące, dające uczucie dyskomfortu i lęku przed przyszłością. Świat zmienia się na naszych oczach i część tych zmian już widzimy w niektórych opowiadaniach, dzieją się dziś. W innych autor rysuje mrożącą krew w żyłach wizję przyszłości, co gorsza wrac z rozwojem technologi i nauki wszystko wydaje się całkiem prawdopodobne. I to nie jest dobra wiadomość. Ale książkę polecam!

[katrus.]

ciąg dalszy plejady mocnych 4 gwiazdek

co za debiut! będę śledzić następne tytuły tego autora

[morzesnu]

To debiutancki zbiór opowiadać, które subtelnie się ze sobą łączą. Opowiadania poruszają tematy dotyczące postępu technologicznego, rozwoju, dezinformacji, wpływu mediów społecznościowych na psychikę i problemów klimatycznych.

Czytając, obserwujemy pozornie ułatwiający nam życie ciągły rozwój społeczeństwa, a tak naprawdę powoli zabiera nam on to, co jest ogromnym przywilejem - coś, czego nie jesteśmy w stanie stworzyć i zastąpić.

Opowiadania oczywiście są fikcyjne, ale tak naprawdę nie są nierealne. Nie jesteśmy w stanie przewidzieć, do czego to wszystko nas doprowadzi, co zyskamy ani jakie będą konsekwencje.

Uważam, że książka jest naprawdę warta przeczytania. Opowiadania są dobrze napisane i ciekawe, a jednocześnie poruszają bardzo ważną tematykę.