De vervreemding

by Jean Oury, Geert Adriaens (Translator)

Sinds mijn eerste stappen in het psychiatrische veld, in 1947, heb ik het nodig gevonden om het concept 'vervreemding' beter af te bakenen. Het werd inderdaad vaak slechts ruwweg aanvaard - zonder nog te spreken over het verbod dat in 1932 door de stalinistische ideologie ertegen uitgevaardigd werd. Sinds 1948 - op het moment van de veroordeling van de psychoanalyse door het 'jdanovisme' - heb ik gehamerd op het onderscheid tussen 'sociale vervreemding' en 'psychopathologische vervreemding'. Een fundamentele stellingname die één van de factoren vormt van de huidige verwarring tussen resocialisatie en zorg. Het is noodzakelijk om enkele bakens voor te stellen om een een proces van 'de specificatie' van het psychiatrische feit te bestrijden. Deze houding leid, op basis van een rudimentaire medische ideologie inderdaad naar een hypersegregatie onder het mom van een 'modernistische' techniek op maat van het mediatieke 'gezond verstand' en een eensgezindheid van de weldenkenden. Het woord 'vervreemding' dat een Latijns oorsprong heeft, maakt zijn opwachting in verschillende domeinen: juridische, metafysische, esthetische, religieuze. Maar wij baseren ons vooral op de Duitse uitdrukkingen, deze die door Hegel en later ook door Marx hernomen werden. De studie van de processen, van de sociale contexten die in het spel zijn in dat soort 'semiose' is des te belangrijker omdat de analyse van de sociale vervreemding de basis zelf vormt van elke 'institutionele analyse'.

Als herneming van het seminarie van Sainte-Anne (1990-1991), stelt De vervreemding zich voor als een inleiding op het traditionele probleem van de verhoudingen tussen de mens en zijn milieu. De pertinentie van de metapsychologische uitwerkingen van Freud en de logische verdieping van Lacan maken het mogelijk het 'vervreemdend' proces dat zich slechts kan dialectiseren in zijn articulatie met de 'scheiding' te begrijpen. Zo wordt de paradoxale relatie tussen 'socius' en het 'singuliere' en de gevolgen ervan in het veld van de psychopathologie verhelderd.

Genres: Psychoanalysis

256 pages, Paperback

Published January 1, 2017

About the author

Psychiatre et psychanalyste, père de la psychothérapie institutionnelle et fondateur de la clinique de La Borde.

Reviews

[Seppe · Rating 5 out of 5]

Het seminarie over de 'dubbele verveemding', de mens kan 'sociale vervreemding' en 'psychopathologische vervreemding' ervaren volgens Oury. Het is nog maar de vraag wat dit 'en' kan betekenen. Met een collage-achtige woordenvlucht associeert directeur Oury over vervreemding. Van politieke actualiteiten, over Duits idealisme van Hegel tot Marx tot middeleeuwse logica. Een onvoltooide aanzet tot verdere bespiegelingen. En net daardoor waardevol. Mooi dat dit vertaald is in het Nederlands.