Waar alle wegen ophouden

by Sana Valiulina

De laatste keer dat ik hem zag was door de stoffige achterruit van de bus. De bus sputterde, stootte een stinkende gaswolk uit en kwam in beweging, en ik bleef midden op de rijweg staan om naar het vertrouwde, onbewogen gezicht onder de blauwe pet te kijken totdat het door de afstand en de grauwe Baltische lucht werd uitgewist. Volgens mij stak hij nog een keer zijn hand op als antwoord op mijn wanhopige zwaaien, om het moment stil te zetten. Wat natuurlijk niet gebeurde. Ook het leven kwam weer in beweging – getoeter, autoportieren die werden dichtgeslagen, geschreeuw, rammelende bagagewagentjes, geloei van opstijgende en landende vliegtuigen – en kreeg weer vat op me en voerde me mee naar de glazen deuren van het vliegveld. Weer gingen onze wegen uiteen, ik naar Amsterdam, en hij?

In Waar alle wegen ophouden volgt Sana Valiulina de veertien jaar durende odyssee van haar vader die hem van West-Rusland naar Bretagne en Normandië bracht en via Engeland weer terug naar zijn vaderland, waar hij als landverrader voor tien jaar in de goelag verdween. Wie was deze raadselachtige man, die zo anders was dan andere vaders?

304 pages, Hardcover

First published October 29, 2024

About the author

Sana Valiulina (1964) groeide op in Tallinn (Estland). Na haar studie Noorse taal- en letterkunde in Moskou emigreerde ze naar Nederland en woont sinds 1989 in Amsterdam.

Ze debuteerde in 2000 met de semi-autobiografische en veelbesproken roman Het kruis over het leven in een Moskouse studentenflat, in 2002 gevolgd door de novellenbundel Vanuit nergens met liefde. In 2006 kwam de doorbraak met het epische Didar en Faroek, dat is gebaseerd op het leven van haar ouders tijdens het terreurbewind van Stalin. De roman werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs. De roman Honderd jaar gezelligheid verscheen in 2010, gevolgd door Kinderen van Brezjnev (2014), Winterse buien (2016, winnaar Jan Hanlo Essayprijs), Een wolf bij zijn oren pakken (2020) en Wortel en tak (2021).

Reviews

[Reader · Rating 3 out of 5]

Ik moest erg wennen aan haar stijl: van de hak op de tak en daardoor verwarrend. Het was dat ik net “het kleedje voor Hitler” en “Ze kwam uit Mariepool” had gelezen en inmiddels iets meer wist over (de rol van) Rusland in de Tweede Wereldoorlog, anders was het een verwarrend verhaal. Naar het einde toe vielen meer puzzelstukjes op zijn plaats, maar geen makkelijk boek voor iemand die weinig achtergrondkennis heeft over wat er zoal gebeurde in Rusland en omstreken in de Tweede Wereldoorlog en erna. Uiteindelijk vind ik dit soort historische verhalen wel heel interessant. En ze schrijft op zich wel boeiend en vlot, dat maakte dat ik het boek alles bij elkaar wel interessant vond.

[Aninha · Rating 4 out of 5]

wat een schitterend boek. inhoudelijk is het zeer interessant. maar compositie en stijl dragen duidelijk bij aan de kwaliteit. kan een trauma doorwerken in de volgende generatie? ook als je vader nooit iets verteld heeft..

[Steven Groeneveld · Rating 2 out of 5]

Ooit met mijzelf afgesproken te stoppen als een boek me echt te veel moeite kost om door te komen. Dat was bij deze het geval. Gestopt dus!

Dit besluit is vooral ingegeven door de enorme hoeveelheid historische- en andere details en de vele rondzwervingen die ondanks dat het boek “waar alle wegen eindigen” van mij die wegen wel iets meer samen hadden mogen komen. Het hoofd verhaal het leven van de vader en de plek en plaats in de WO vanuit een Russisch perspectief vond ik echt boeiend. Wellicht ga ik nog eens op zoek of ik die in het boek achter elkaar kan lezen. Wordt het beter van denk ik.

[J.A Boogaard · Rating 4 out of 5]

Een geschiedenisboek in een roman of een roman in een geschiedenisboek. Het maakt me niet uit. Feit is dat de auteur een stuk voor mij onbekende geschiedenis gebruikt om teder en indrukwekkend te vertellen over de liefde tussen vader en dochter en transgenerationeel trauma.