Ik ga op reis en ik neem mee: mijn vader, die eigenlijk liever dood wil. Mijn moeder, zijn lichtbaken en kordate gids van jaren. Mezelf, in een ongewone staat van paraatheid. Op naar een vakantiehuis in de Franse Ardennen, waar de vogeltjes fluiten en het uitzicht ons als een groene zee verlokt. Finir en beauté, zonder dat we het weten. Het worden drie dagen waarin we mijn vaders ziekte even de deur proberen te wijzen, zo goed en zo kwaad als dat kan. Dagen waarin we klinken in de avondzon en wanhopen in de hangmat. Dagen waarin we nog niet weten dat de dood ook zacht kan zijn, en zelfgekozen. De nacht is nog niet voorbij, maar wel bijna.
De nacht is voorbij is een roadtrip van een oude man, een mantelzorger aan het einde van haar Latijn en hun dochter, die niet kan geloven dat zij nu de touwtjes in handen heeft.
Mooi om de gedachten van De Vlieger zo puur te kunnen ontdekken. Blij dat ik niet zo lang geleden Hersenschimmen van Bernlef las; dat maakte de leeservaring naar mijn gevoel rijker.
In De nacht is voorbij reist Evelien De Vlieger met haar bejaarde ouders naar Frankrijk, en duikt in grote thema’s als dood en dementie. Ze doet dat met een vleug poëzie.
In enkele rake scènes beschrijft Evelien De Vlieger hoe het is wanneer je je ouders helemaal ziet veranderen. Hoe je eraan moet denken om het kinderslot van je auto in te schakelen wanneer je met hen naar Frankrijk rijdt. Hoe je elk halfuur moet stoppen zodat ze snel ergens kunnen plassen. Hoe gauw je vergeet dat je ooit rustig kon gaan slapen zonder je af te vragen of iedereen de ochtend zou halen.
In 'De nacht is voorbij' vertelt De Vlieger over een driedaagse trip met haar ouders naar de Franse Thiérache. De vader weet op dat moment al even niet meer wie of waar hij is, de moeder is aan “het eind van haar Latijn, een op zich al dode taal, maar zorgen zal ze, desnoods tot ze erbij neervalt”. Samen spelen ze rummikub, drinken picon vin blanc en zien hoe de zwaluwen en de vlinders nooit moe lijken te worden.
Tussen de soms tragikomische vakantiescènes blikt De Vlieger vooruit en achteruit. We zien haar met zichzelf worstelen, als dochter en als schrijver. “Het valt me tegen van mezelf dat ik het zo verstandelijk blijf benaderen. Ik heb nood aan een huilbui maar schrijf een boek”, bedenkt ze wanneer ze over haar intussen overleden vader en het doel van 'De nacht is voorbij' nadenkt. “Ik krijg er mijn vader niet mee terug en aangezien mijn moeder onlangs zei dat ze minstens nog wilde blijven leven tot dit boek klaar was, kan ik beter nog even doorgaan.” (recensie voor De Standaard - 26 oktober 2024)
zoals hier vaker beschreven een mooi samenstelling van momenten over hoe het is om met een dementerende ouder/naaste te leven. om te zien hoe zo iemand langzaam verandert in iemand die je niet meer (her)kent. het is mooi hoe Evelien de vlieger zoveel herkenbaarheid geeft aan hoe dit gegeven, mezelf terugkijkend naar mijn grootvader en leven met dementie.
het enige jammere naar mijn mening is dat het te anekdotisch is. eigenlijk struikel je van de ene anekdote/herinnering in de andere en dat aan een snel tempo waardoor sommige niet volledig voelen of pas vervolledigd worden verder in het boek terwijl het misschien beter was om het gewoon op dat moment te vervolledigen. desalniettemin wil ik nogmaals zeggen dat het een mooi boek is, ondanks de zware thematiek. en dat het voor alle mensen die hierdoor moeten gaan of zij. gegaan ook wel een zekere heilzaam effect heeft/zal hebben.
Ondanks het zware onderwerp (dementie van een vader , geschreven vanuit standpunt van de dochter) een warm boek. Mooie vlotte taal, soms humoristisch, en vaak heel herkenbaar, het leven zoals het is.
Sinds Caravandagen ben ik fan van Evelien De Vlieger. Zij schrijft groots over het kleine dat natuurlijk ook het grote is. Net het alledaagse, persoonlijke maakt verhalen herkenbaar en universeel.
De nacht is voorbij is intiem, maar nergens sentimenteel. Hoewel het onderwerp: de laatste dagen van haar vaders leven, heel pijnlijk is. En hoewel het draait om rouw, verdriet, afscheid nemen is het nergens heel donker. De Vlieger houdt de touwtjes strak in de hand en laat ons meekijken in het dagelijkse leven dat door de ziekte van haar vader zijn alledaagsheid is verloren.
Of ze schrijft over Rummikub spelen, slaapmedicatie toedienen, Nevele, Venetië of poëzie; alles is trefzeker en loepzuiver opgeschreven.
De nacht is voorbij is een belangrijk boekje over mantelzorg, zelf je levenseinde kiezen en familiebanden die veranderen. Mooi om te lezen, nog mooier om cadeau te geven. De Vlieger schrijft over dingen die ons allemaal aanbelangen.
Van een onbeschrijfelijke schoonheid. De pijn, de blijdschap, de angst, de humor, de dankbaarheid en hoe ze met mekaar verweven zijn. Ik lees de laatste pagina's op een bankje in de tuin. Zwaluwen vliegen boven mijn hoofd.
hoewel ik boeken probeer te mijden over ouders die dementeren of sterven, kon ik dit niet laten liggen. Evelien neemt haar ouders mee naar Frankrijk, in haar auto, naar haar huisje. een verhaal van kleine momenten
Een boek over afscheid nemen, over iemand verliezen die er nog is, over de zwaarte van zorgen voor… in zinnen die raken, ontroeren, die soms doen glimlachen en soms doen stilstaan. Mooi!
Een bijzondere leeservaring als je net als Evelien een ouder verloor aan Alzheimer. Elk verhaal is anders, maar dat het lijden ondraaglijk is, staat vast. Afscheid nemen doe je onderweg.