Pleibak

by Miren Amuriza

Nerabe paisaia rural-poligonero bat, institutuko korridore atenporalak, Morora busean jaistea eta belodromora motorrean igotzea, Hemendik At, Chenoa, Su Ta, lokaleko maromoak eta txosnetako Goi Gerlariak, Largo eta Beda Agarreko sukaldean, erantzun gabeko perdidak, behor hezurrak, istripu bat.

Umezaroa elkarren itzalean zabuka igaro ostean, gaur da eguna kalean gurutzatu eta batak bestea ignoratzen dutena. Distantzia horrek sorrarazten dion amorrazio retroaktiboak sakatuta zuzentzen zaio Jone Pollyri; neskatotan, ahoak nola-hala estali eta eskugaina eskugainaren kontra igurtziaz musukatzen zuen txaleteko bizilagunari.

Ezer gertatu ez zenean gertatu zen guztia jasotzen du Miren Amurizaren bigarren nobelak, egonezin primario bat, partekatua izan zen bide baten adarkatzea. Sasoi baten erretratua da kontakizun hau, belaunaldi bat ordezkatzen duten erreferentzia ugarirekin eta zikinak jandako hizkuntza batekin eraikia.

Paperback

Published November 18, 2024

About the author

Estudió Filología Vasca y posteriormente se especializó en Literatura Infantil y Juvenil. Ha colaborado en diversos medios de la prensa escrita y ha publicado varios libros infantiles. Basa es su primera novela (premio Igartza Saria 2017, Premio Siete Calles 2019). Compagina la escritura con el bertsolarismo.

Reviews

[Marta Cava]

M'ha agradat per què la meva amiga de tota la vida em va deixar parlar quan érem adolescents? Per què jo després vaig entrar en la militància política? Per un tema generacional? Per què la manera en la qual està escrit és semblant al ritme que té el meu cap quan té ansietat? No ho sé ben bé, però m'ha agradat molt"

[Maddi · Rating 5 out of 5]

IRUNTZI in dot ze lehenengo orritik pila bat sartu nau istorioan ta ke pena ke bonito ke genia miren 😭❤️

[izaro · Rating 5 out of 5]

maisu-lana

[lilinho · Rating 5 out of 5]

ma ki no na

[Amalia Rodríguez · Rating 2 out of 5]

La verdad que me ha costado la vida empatizar con la protagonista. El hecho de que siga tan anclada en el pasado y con ese rencor, me ha cansado un poco. Me ha dado la sensación de que se queda en una queja vacía y en un papel de víctima que no ayuda a que la historia avance. Retrata una amistad muy tóxica, pero al no haber una evolución real en ella, he desconectado por completo. Realmente me he quedado igual que si no lo hubiera leído. Quizás habría estado bien ver el punto de vista de Polly, aunque fuera brevemente. Aunque tanta verborrea también me agota, destaco que los capítulos son cortitos y hace que se lea más rápido.

[arkaitz · Rating 5 out of 5]

ze ona... euskal literaturak bihar zuan aire freskua da. benetan espero det aurrekari bezela balio izatia. 10/10 inungo zalantzarik gabe.

"gaur martxauko dau euzkijjek eta bijjer urten eingo dau barriro; zer esplikaziño deko horrek?"

[Jon Otegi · Rating 5 out of 5]

pop culture references go brrrrr 🫰🫰🫰

[Conima]

Tiene una voz narrativa auténtica. Me encantan los juegos de palabras, el uso y abuso del lenguaje y las referencias de una localidad en los noventa que nunca conocí y, sin embargo, habité por un par de días.

[Irati · Rating 4 out of 5]

Empezó no gustándome y ha terminado siendo al revés

[june · Rating 5 out of 5]

pf sakada

[Edurne · Rating 4 out of 5]

Ez dut inoiz hainbeste zalantza izan puntuazioa emateko orduan. 4 edo 5 emango nizkioke, 3 ere agian? Zergatik? Liburuetan istorioek izan beharko luketen protagonismoaz hausnartzera eramaten nauelako Amurizaren azkenengo lanak.

Zenbateraino dira liburuak kontakizunak, eta zenbateraino du garrantzia nola eta nork kontatzen duen? Zer da liburu baten xedea? Esango nuke, bidaiatzea dela, eta liburu honek soberan transportatzen gaitu denboran, leku batetara, pertsonaiengana, adin jakin batetara.

Askotan itsatsita geratzen gara kontakera jakin batzuetan; ia zer esaten den baino gehiago, kontatzeko moduak enamoratzen gaitu. Zenbat aldatzen den istorio bat kontatzen duenaren arabera; narratzaile soso batek guztia plano kontatuta edo hitz egokiak, isiluneak eta erritmoa maisuki erabiliko dituen narratzaile baten bitartez.

Amurizak dio liburu bakoitzak bere soinu banda propioa behar duela, bere hizkuntza eta kodea. Eta liburu honek mugarriak zalantzan jartzera bultzatzen gaitu: Zer da hizkuntza? Zer hizkera? Zer da garrantzitsuagoa, kontakizunak leku jakin batetara eramatea ala narratzailearen indarra eta sinesgarritasuna?

Hori dela eta, esango nuke liburu honek bere unibertso propioa duela: erritmoz, sonoritatez eta musikalitatez betetako erregistro berri bat. Kontatzeko modu partikularra sortu du eleberri honetarako, ahozkotasunaren aberastasuna eta gordintasuna mantenduz.

Hitz hautaketak garaian eta testuinguruan irmoki errotuta daude. Ez da soilik lexikoa txertatu eta listo, estetika jakin bat eta estiloa eman dio sintaxi zaindu batekin amalgama bat osatuz.

Eta zer kontatzen digu? Hor dago gakoa: ez zaio axola. Bi lagunen arteko harremana (edo ez-harremana) da ardatza. Pasarte batzuk sakon hausnartzera garamatzate, izan ere ez dugu dolurik eginen lagunak aldentzen direnean, ezta?.

Amurizaren hizkuntzarekiko konpromisoa eta ausardia nabarmendu nahiko nituzke, galderak botatzen ditu etengabe: Zenbat galtzen da ahozkotik paperera pasatzean? Nola islatu erdal ingurune batean errotutako errealitatea euskara jatorrean? Nola zikindu, ardura gabezia dela eman gabe? Amuriza entzun besterik ez dago hontaz ohartzeko eta bere hitzez liluratzeko: esku lanetan abila, bolatxoz-bolatxo hizkuntzaren koilarea egiten maistra.

Eta zergatik ez 5 izar, orduan? Guzti hau esan eta gero, badakidalako iritsiko dela egunen bat non istorioa eta kontatzeko modua bat izango diren.

[Mireia · Rating 3 out of 5]

"Me duele más que ninguna otra cosa no llegar a saber nunca qué clase de amigas hubiéramos sido de mayores".

[Iker Mayor · Rating 5 out of 5]

Asko gusta dazt. Hasieran zaila da haria jarraitzea, baina gero, polly hitzak lagunduta, piezak lotuz nindoala konturatu naiz digresio basati hori bera dela istorioaren koska. Artea, aberastasun aldetik C3 emateko modukoa. Zelako burua izan behar duen horrela idazteko, zer izan behar duen...

[Griselda Vallès · Rating 3 out of 5]

Ha sido muy fácil conectar con la esencia noventera, y con todas aquellas cosas que unieron una generación. Pero me ha costado el ritmo frenético, casi como una verborrea constante desde la primera página.

[Irene Ruiz de Austri · Rating 5 out of 5]

rotisima

[Gina Rocher · Rating 4 out of 5]

El que m’ha agradat d’aquesta inesperada lectura, a part de la història, ha estat sobretot l’ús del llenguatge, les paraules “inventades” i la manera de construir les frases. L’autora ho fa d’una manera que et trasllada a escoltar a una amiga molt rallada o molt enfadada fent una mena de monòleg desordenat sense filtrar els seus pensaments. Directe, cru, enfadat. I tu l’escoltes, i en alguns moments et perds però al cap de dues frases entens què t’esta dient.

Una pena no poder llegir-lo en euskera, segur que llavors es molt més potent, però els meus aplaudiments per la traducció, i pels peus de pàgina que m’han ajudat a entendre el context de Pais vasc a principis dels 2000.

Pel que fa la història, tot i que el context sociopolític té un gran pes, crec que l’esquelet central d’amigues que deixen de ser-ho es una experiència molt universal. Tot i que els motius siguin molt diferents, moltes de nosaltres hem tingut pensaments i monòlegs interns com el de la protagonista.

Molt bon auto-regal de reis, i molt bona troballa, estaré atenta a què fa l’autora!

[Ainhoa · Rating 5 out of 5]

uau❤️‍🩹

[Iruri Altzerreka · Rating 5 out of 5]

Largon gure aittitte ikusi dut, eta Berrizko aldapetan nire nerabezaroa. Marabilla bat, Amu🫶🏼

[Artiote · Rating 5 out of 5]

Top! Erreferentzia oso onak!

[Oiher · Rating 5 out of 5]

10/10. Euskal iteraturaren historioko liburutan agertuko den liburua

[Ainho:) · Rating 4 out of 5]

Euskera aldetik pixkat kostatu zait irakurtzia eta denboa eskeñi ber izandiot ulermenerako, baina istorioa ta era 2000ero horta guztiz sartzea eraman dit Mirenek.

[Naia Gorostiaga · Rating 4 out of 5]

Buaaa ze gordina

[Saioa Garin · Rating 5 out of 5]

Pasada bat ta ze politxa, jarraitxuko neban irakurtzen istorixo honen 1000 mila orri

Apuntaubiaditxut bi esaldi hauek ze liburuan ezineban apuntau ta hola ezjat ahazten:

Beste ezerk baino pena handiagoa ematen dit gu helduak ze lagun mota izango liratekeen jakin barik gelditzeak. (150 orr.)

Eta ni arrogantziak ez nau uzkurtzen, baina erruak deabruak ateratzen dizkit. (110 orr.)

[Uxu Hernández · Rating 5 out of 5]

Kriston pila gustau iate. Flow 2000 bizitza rural-poligonero euskaldune (Durangaldien) lantzen dau, lagun batzuen istorioen bidez. Osea fantasia pura liburu berien Britney Spears, Su ta gar, Hemendik at ta Chenoa aipatzie. Momento remember askogaz.

[maria · Rating 5 out of 5]

uau. margenetan <3 gehien jarri dizkiodan liburua igual

[Ane · Rating 1 out of 5]

Ez naiz ezertaz enteratu, istorioa saltoka zebilela iruditu zait

[Areta · Rating 5 out of 5]

Liburu honek benetan liluratu nau, ze gordina, ze ona. Erreferentzia oso oso onak eta batzuk oso gertuko sentitu ditut!❤️‍🩹

[ixi_liburujalea · Rating 4 out of 5]

Gustatu zait. Ez dakit zer espero nuen, baina gustura irakurri dut Amurizaren liburu hau.

[Janire Atxurra · Rating 4 out of 5]

Liburuari 4,5 izar eman dizkiot, benetan liluratu nauelako.

Liburu labur bat da, baina edukiz oso sakona. Bi lagunen arteko adiskidetasun istorio eder bat kontatzen du, eta nire kasuan, gai honi buruzko liburu gutxi irakurri izan ditut, beraz, benetan berezia iruditu zait.

Liburua irakurtzea oso erraza da, kapituluak laburrak eta arinak direlako, baina, aldi berean, mezu sakon eta hunkigarria du.

Haurtzaroa eta nerabezaroa erakusten ditu, adiskidetasunen konplexutasun guztiak biluztuz eta akatsak egitea bizitzaren parte dela gogoraraziz. Ez du “onak” edo “gaiztoak” bereizten, eta horrek istorioa are errealago bihurtzen du.

Baina liburuak ez du soilik tristura edo sakontasuna eskaintzen; aldi berean, oso dibertigarria da. Egileak umorea eta nostalgia modu naturalean uztartzen ditu, eta orri gutxitan hainbeste emozio sentiarazten dizu, non guztiz murgildu egiten zaren istorioan. Irakurtzen ari zarela, barre egin, negar egin eta iraganeko uneak gogoratzen dituzu, eta hori benetan esperientzia ahaztezina da.

Nire kasuan, 2000. urtekoa izanik, guztiz identifikatuta sentitu naiz liburuan aipatzen diren erreferentzia guztiekin. Belaunaldi horretakoa bazara, oso posible da zuk ere istorioarekin bat egitea eta zure gaztaroa berriro bizitzea. Ez dut askoz gehiago gehitzeko, baina gomendatzen dizuet irakurtzea, batez ere 90eko, 2000ko edo 2010eko hamarkadetan jaio
Liburu txiki bat, baina benetan handia bihotzean.

[tània! · Rating 4 out of 5]

porto molts dies pensant en si m'estava agradant o no. potser soc massa conservadora i ben bé que em molesta que escrigui com si fos una persona parlant en un registre informal. per la resta, fantàstic!!!!! no parlem prou de les amigues com es fa aquí: que també ens posem geloses, ens enyorem, ens fem ràbia, ens imitem.... "no hi ha res que em dolgui més que quedar-me sense saber quina mena d'amigues hauríem sigut de grans" !!!!!!

i afegeixo que és tan fantàstica l'hegemonia de la izquierda abertzale a euskal herria. és sens dubte una victòria que surti la militància com un element més, de fons, secundari.... veureu, estimades amigues que vau passar-vos la eso sent molt mlestes i que militeu, que no us quedarà més remei que ser la polly, que és la destinatària d'aquest text. això és bastant divertit perquè, al menys a mi, mha fet establir una relació molt estranya amb la narradora perquè de sobte estava com molt enfadada amb mi xd.