Memoires van een kip. Een Palestijnse fabel

by Ishaq Musa al-Husseini

In 'Memoires van een kip', een in meerdere opzichten opmerkelijke Palestijnse roman uit 1943, verwondert een filosofisch ingestelde kip zich over haar nieuwe ren en deelt zij haar observaties over haar nieuwe eigenaar en medebewoners. Geleidelijk komt ze tot een aantal voorwaarden voor een ideale samenleving, maar de praktijk van het dagelijks leven in de ren blijkt weerbarstiger dan de theorie. Sommige critici, die de roman met het toen al hoogoplopende Palestijns-Joodse conflict associeerden, veroordeelden de afloop als te defaitistisch. Anderen interpreteerden het verhaal als uiting van een algemene utopische toekomstvisie. De schrijver zelf ontkende elke politieke verwijzing: ‘Mijn roman gaat niet over Palestijnen en Joden, maar over kippen.’

Ishaq Musa al-Husseini was een Palestijnse geleerde, criticus, filoloog en vertaler. Hij werd in 1904 geboren in Jeruzalem, in een traditioneel, religieus nationalistisch gezin. Na zijn middelbare schoolopleiding studeerde en werkte hij in Caïro, Londen en Göttingen, waarna hij (in 1934) terugkeerde naar Jeruzalem. In 1948 vluchtte hij (als gevolg van de verdrijving van de Palestijnen tijdens de Nakba) naar Aleppo. Daarna vestigde hij zich in Beiroet en Caïro. In 1973 besloot hij terug te keren naar Jeruzalem, waar hij op 17 december 1990 op zesentachtigjarige leeftijd overleed.

Genres: Fiction

155 pages, Paperback

Published November 15, 2024

Reviews

[Valérie]

“Maar geweld is het tegengestelde van gerechtigheid, want als er gerechtigheid heerst, is geweld overbodig. Maak daarom aan al diegenen die pretenderen dat ze machtig zijn duidelijk dat hun macht niet blijvend is en dat alleen gerechtigheid eeuwig voortduurt, dat afhankelijkheid van geweld het gezag van geweld versterkt en dat schepsels, als ze het gezag van het geweld erkennen, de ernstigste vergissing begaan die er bestaat.”

[Dries Verbrugge · Rating 3 out of 5]

Soms iets te religieus en opvoedkundig …

[naw]

Wat mij heeft verbaasd aan Memoires van een kip is dat er zo weinig vertalingen van bestaan. Ik vond enkel het origineel (in het Arabisch), de Engelse en de Nederlandse vertaling. Ik vind dat dit boek in veel meer talen vertaald zou moeten worden, omdat het een bijzonder interessant werk is dat aanzet tot nadenken en introspectie.

Er is veel discussie over het doel van het boek, sommigen zien het als een utopie, anderen als een politiek verhaal, maar daar wil ik nu niet te diep op ingaan. Wat voor mij vooral telt, is de kracht van de boodschap en de reflectie die het oproept.

Ik zou dit boek aan iedereen aanraden. Tijdens het lezen heb ik verschillende citaten en passages genoteerd die ik erg mooi en betekenisvol vond. Voor nu wil ik afsluiten met dit fragment uit het boek, dat de kern van de boodschap goed samenvat:

“Iedereen volgt de weg die hem leidt naar dat ingebeelde geluk, zonder rekening te houden met de schade die zijn misdaden de gemeenschap misschien hebben berokkend. Als elk schepsel afhankelijk zou zijn van zijn eigen werk, als hij door hard ploeteren zijn eigen kostje zou verdienen en zou afzien van het bedriegen, onderdrukken en misleiden van de anderen, dan zou de gemeenschap pas echt kunnen genieten van de liefde, solidariteit en broederschap.”

[Bruno Vanobbergen · Rating 3 out of 5]

Intrigerend boek, vooral omdat het al meer dan 80 jaar oud is en als Palestijnse fabel tot op vandaag actueel blijft. Bij momenten wat langdradig en belerend, wat de vaart van het lezen niet ten goede komt.

[Sophie Verbecque · Rating 3 out of 5]

"De reuzen stellen zichzelf op de hoogste trede van de ladder, omdat ze zijn behept met rede. De wilde dieren zetten ze op de tweede plaats, omdat die volgend hen niet zijn gezegend met spraak en rede. De planten komen op de derde plaats en de levenloze materie op de vierde. Maar zijn ze wel eerlijk en objectief in hun onderverdeling? Zijn het geen wrede potentaten? Als we deze schepsels zouden beoordelen op het uitvoeren van de goddelijke wil om vrede, gerechtigheid en samenwerking te bewerkstelligen, dan zou de volgorde andersom moeten zijn."

Hoewel het boek een vrij didactische vorm aanneemt, zijn vele van de paragrafen beklijvend. Hoe de fabel reeds in het jaar van publicatie (1943) felle kritiek kende, weerspiegelt voor mij de minimale vooruitgang die de mens als moreel wezen heeft gemaakt. Hoewel al-Husseini politieke gebeurtenissen ontkende te beschrijven, gebruikt hij metaforen die voor zich spreken. Meer dan tachtig jaar oud maar actueler dan ooit.

[Maurice · Rating 5 out of 5]

Voelt wel wat gedateerd aan dit boek. Maar goed, verder toch pijnlijk dat de Palestijnen al zo lang uit hun hok worden verdreven. Volgens de hen, kip hoofdpersoon, zouden ze geweldloos moeten vertrekken.

[Casper Wolfert · Rating 3 out of 5]

In 150 pagina's legde een kip mij zojuist uit hoe we de ideale samenleving kunnen inrichten. Bijzonder boekje. Het nawoord helpt om dit Palestijnse verhaal uit 1943 beter te begrijpen en geef wat voorzetjes voor het interpreteren van de politieke metaforen.

[Jonas · Rating 5 out of 5]

Een boek over menselijke principes vanuit het oogpunt van een vrouwelijke kip die vanuit haar eigen oogpunt haar eigen leefwereld wilt meetrekken in die ethische en esthetische principes. Heel aangenaam en vlot lezend boek!

[Collin Wolters · Rating 4 out of 5]

Interessant boek over kippen en over hoe een ideale maatschappij eruit zou kunnen zien.

[An Ansoms · Rating 4 out of 5]

Intrigerend boek, zeker ook in het licht van de huidige gebeurtenissen in het Midden-Oosten. Dit boek werd geschreven in 1943 en verhaalt op een metaforische manier hoe spanningen in de kippen wereld ons iets leren over ons eigen bestaan.

[Jonnnnnnnnnn · Rating 2 out of 5]

ongeacht de cultuurhistorische significantie, een nogal didactische en humorloze fabel.