De apenrots, hoe het misging op de redactie van NOS sport

by Menno de Galan

272 pages, Paperback

Published November 1, 2024

About the author

Menno de Galan ( 1959 ) is a Dutch journalist and publicist.

De Galan worked as an editor for RTL Nieuws before moving to NOVA. In 2002 he and Jutta Chorus published the book In the ban van Fortuyn , about Pim Fortuyn . Chorus and De Galan received the Prize for Daily Journalism in 2003 for a series of articles in the NRC Handelsblad about supporters of the LPF .

In 2006 he published De Trots van de wereld , a book about the rise and fall of football club AFC Ajax between 1964 and 1974. In 2011, the book De coup van Cruijff was published , in which De Galan reported on a coup by Johan Cruijff in 2011 at Ajax.

Reviews

[Charlotte · Rating 2 out of 5]

Het meest hilarische aan dit boek is dat ongeveer elke man die hierin voorkomt zelf al een of meerdere boeken heeft geschreven over z’n tijd bij studio sport. Deze narcistische mannetjes lijken niets liever te doen dan over zichzelf en deze verder niet zo interessante redactie schrijven - en dan vooral om te vertellen wat voor een eikels de andere mannen zijn. Ik vraag me oprecht af wie al deze boeken koopt (my guess: mannen).

Zelfs als NOS’er (van het moederschip dan, niet van sport) vond ik het boek vaak moeilijk te volgen. Wie is wie en wie zit waar op de rots? De Galan heeft soms de neiging z’n eigen sportkennis over de 20e eeuw etaleren (boeie), terwijl ‘t boek zou gaan over de redactiecultuur, toch? Ook krijg je tijdens het lezen het idee dat de schrijver een appeltje te schillen heeft met Mart Smeets. Alhoewel het heerlijk is die man te haten, gaat ongeveer 1/3e van het boek over deze oninteressante man en z’n adoratie voor Lance (wederom, boeie).

Volgens mij gaat het op blz 200 pas voor het eerst over een vrouw, met nadruk op over. Zelf komen ze niet aan het woord. De Galan presenteert het als een grote scoop dat Marghadi niet is weggepest omdat ze een vrouw was, maar vanwege incompetentie. Meeega interessant. Hij maakt wel het seksisme van de studio sportmannen belachelijk, maar tilt het gesprek niet naar een hoger niveau. Jammer.

Wat positieve noten dan. De Galan heeft (ondanks dat het soms alle kanten uitgaat) een vlotte pen en is niet bang. Het meest leerzame vond ik dat je een cultuur niet zomaar verandert. Het begon met een paar Amsterdamse mannen met een grote bek en dat zit nog steeds in het DNA. Ook geinig om te leren: de Volkskrant heeft blijkbaar een traditie van juicy stukken schrijven over deze redactie.

Laten we hopen dat de cultuur bij NOS sport snel verbetert - voor de mensen daar, maar ook zodat er geen boeken meer hoeven te verschijnen over deze paar vierkante meters in Hilversum.

[Frank Beijen · Rating 3 out of 5]

‘De Apenrots’ is volgens de achterflap een boek dat de recente toestanden bij NOS Sport uitdiept. Het Volkskrant-artikel uit 2023, dat met name Tom Egbers en Jack van Gelder noemde als daders van wangedrag, is de aanleiding voor het boek. In werkelijkheid is dit boek vooral een geschiedenis van Sport in Beeld / Studio Sport / NOS Sport sinds de jaren zestig, met de nadruk op persoonlijke verhoudingen in de (hoofd)redactie en directie, met ook nog een heleboel zijpaden. Het is allemaal vermakelijk voor mij, als kijker van duizenden uren NOS Sport opgeteld in mijn leven. Maar ik kan me voorstellen dat lezers zich bekocht voelen wanneer ze merken dat ze op pagina 100 nog in de jaren tachtig zitten en pas op pagina 200 in het tijdperk van de kop van Jut Aïcha Marghadi.

Dat tv-aandacht niet goed is voor een mens, schetst dit boek aan de hand van gesprekken met betrokkenen op overtuigende wijze. Van boven op de apenrots hebben de kijkcijferkanonnen geen enkel idee hoe machtsverhoudingen werken. Tom Egbers ‘zoende als gelijken’ met een vrouw die net was aangenomen na haar stage en maakte haar het leven zuur toen de affaire eenmaal was afgelopen. Wat niet eens in dit boek staat, is dat hij zijn dochter, die héél toevallig ook bij NOS Sport werkt, liet verklaren dat hij wel degelijk heel lief was op de werkvloer. Dat laat juist alleen zien hoe onzuiver Egbers omspringt met persoonlijke verhoudingen op zijn werk.

Het bullebakgedrag van de kijkcijferkanonnen van NOS Sport is nog sneuer als je het afzet tegen hun dubieuze journalistieke prestaties. Oog in oog met hun sporthelden verliezen ze de realiteit uit het oog. Dat begon al met Henk Terlingen, die in de jaren zeventig een Ajax-speldje op de revers droeg. Met het gele bandje van Lance Armstrong om zijn pols ontwikkelde Mart Smeets zich tot volgeling van de Amerikaan, die de terechte dopingverwijten krachtig bleef bestrijden. Egbers wilde blijkbaar bemiddelen tussen twee kampen in de bestuursstrijd van Ajax rond 2011, omdat hij vreesde dat de club ten onder zou gaan. Een volkomen belachelijke houding, alsof Xander van der Wulp het CDA de helpende hand zou bieden. Diezelfde Tom Egbers presteerde het trouwens om een boek te schrijven over Steve Mokone en daarbij over het hoofd te zien dat zijn jeugdheld twaalf jaar in de gevangenis had gezeten.

Dat Egbers nu niet meer de autocue mag lezen bij de Eredivisiesamenvattingen op zondag om 19 uur: ik ken niemand die dat erg vindt. Egbers vindt dat zelf wel. Kennelijk is zijn ego nog net zo groot als voordat zijn gedrag op straat kwam te liggen.

[Daniël · Rating 2 out of 5]

Dit boek legt door de jaren heen de giftige mannencultuur bij NOS Sport bloot. Dit is een wereld van puur machtsvertoon, haantjesgedrag, ego en misbruik: Smeets eindeloos zelfingenomen en macho, Jansma autoritair en genadeloos, Van Gelder even smerig als zijn zonnebank kleurtje, Egberts een wannabe-casanova die stagiaires gebruikt voor eigen plezier. Het boek legt veel pijnlijkheden bloot en laat zien dat bij NOS Sport seksisme niet individueel maar een structureel gegeven is. Een schaamteloze mannencultuur die is blijven hangen in de jaren ‘80. Vies, eng en doof zijn deze personen. Matig aan het boek is de vele stukken geschiedenis over de opbouw en trage voortgang van de redactie.

[Francien · Rating 2 out of 5]

Vanwege de veroordelende schrijfstijl slechts 2 sterren, historie van Studio Sport was het leukst om te lezen

[Jorg · Rating 1 out of 5]

Boek is niet de moeite. Het pretendeert een doorwrochte schets te geven van hoe het misging op de redactie van Studio Sport maar is meer een soort incomplete geschiedenis van SS. Pas op t laatst komen de affaires die door de VK al waren blootgelegd aan bod. En t bevat helemaal niets nieuws maar warmt dat prakje nog een beetje op.

Verder staat het vol met irrelevante dingen. Wie boeit het dat er bij talkshow villa bvd, een rtl-programma dat niet verwant is aan SS in 1998 erben wennemars en marianne timmer te gast waren en wennemars een oogje op haar had en de galan dat ook nog gaat verifiëren bij Timmer. Totaal onnodige zijpaden.

Daarnaast wordt er in verschillende aparte hoofdstukken afgerekend met Mart Smeets. De hoofdstukken hebben meer weg van een persoonlijke vete dan eerlijke geschiedschrijving. Mening vd auteur komt er wel erg gekleurd in naar voren. Nooit doen!

Al bij al lekker laten liggen in de boekhandel

[Erik Snel · Rating 2 out of 5]

Ik geef niet 1 ster aan een boek dat ik snel uitgelezen heb, dat vind ik onaardig. Maar dat leesbare is wel echt van de ranzige soort. Bij Studio Sport werken sinds mensenheugenis nare mannen, seksistische mannen, ijdele mannen, laffe mannen, oneerlijke mannen, arrogante mannen en vooral mannenmannen. Het zijn kortzichtige, lompe coryfeeën zonder al teveel liefde voor de sport. In elk geval, dat is geen onderwerp. Ik dacht dat dit boek vooral over de werksfeer in de laatste tien jaar ging, maar we krijgen de hele klotegeschiedenis van het programma erbij. het is altijd kut geweest en het zal altijd wel kut blijven. Vroeger omdat het een mannenbolwerk was, nu omdat het geen mannenbolwerk meer is maar te woke. Ergens blijf je benieuwd naar wat Tom, Mart, Martijn en Jack drijft, nou ja, hunzelf. Behalve Martijn Lindenberg. dat is de enige die zich onderscheidt. ook een klootzak, maar een briljante klootzak. Poeh, een volle zak kouwe friet, je blijft dooreten omdat je het nou eenmaal zonde vindt om voedsel weg te gooien.

[Femke · Rating 3 out of 5]

Omdat ik zelf in de media werk en vroeger veel sport keek via de NOS, vond ik het leuk een kijkje in de keuken te krijgen. Een fascinerende cultuur vol mannetjes en gedoe. Dat Mart Smeets een aandeel had in het toxic haantjesgedrag wordt overtuigend geschetst en is belangrijk om te benoemen. Toch begreep ik de hoofdrol die de auteur hem geeft niet helemaal. Zit daar iets persoonlijks in de weg? Ook rond het Ajax-gebeuren voelt het alsof hij zelf nog een appeltje met de NOS te schillen had. Desalniettemin een interessante geschiedenis. Wat mij betreft niet over hoe het mis kon gaan, maar hoe het altijd al mis was. Met levendige anekdotes en gestoeld op sterke research.

[John Jansen · Rating 3 out of 5]

Wat een gekonkel. Op zich wel aardig om over te lezen.

[Natan Mulder · Rating 3 out of 5]

Een thema met veel potentie, maar wat mij betreft wat te vaak en te diep ingaand op zijpaden. Wel een interessant stukje geschiedenis van NOS Sport.

[Rob Feenstra · Rating 2 out of 5]

Tegenvaller. Veel aandacht voor wie er wanneer in de leiding zat, weinig aandacht voor hoe de werkomgeving was voor de "gewone" mensen. Er worden buitensporig veel woorden gewijd aan Mart Smeets. Zo wordt er uitgebreid ingegaan op zijn kritiekloze bewondering voor Lance Armstrong. Dat is oude koek en staat helemaal los van het apenrotsverhaal. Aan de andere kant: de naam van Evert ten Napel, toch jarenlang een vaste waarde van Studio Sport, wordt voor zover ik me herinner zelfs nergens genoemd.
Ik geloof best dat er jarenlang een nare, ongezonde werksfeer was bij Studio Sport, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de schrijver zelf ook nog wel wat te verhapstukken had met (sommige mensen van) Studio Sport.

[Sikko Debbenhof · Rating 3 out of 5]

Mijn opa zette vroeger altijd al de tv uit als Mart Smeets in beeld kwam: “Wat een nare man”. En hij kwam nog wel eens in beeld.

Het beeld dat in dit boek wordt geschetst is zelfs dat van een extreem nare man. Hoewel ik dat geloof, gaat de schrijver nogal zijn boekje te buiten. Opzet: een verhaal over een naargeestige werkplek met vervelende mannetjes met grote en gekrenkte ego’s waarin misgunnen en nepotisme regeert. Praktijk: een aardig boek, maar wel geschreven door iemand die sterk de indruk wekt een rekening met Smeets te moeten vereffenen.

Als zelfs de auteur van een boek over misstanden bij een redactie verzandt in karaktermoord van een collega; wát een wespennest…

[Anneke · Rating 2 out of 5]

Mooi om te lezen hoe de kopstukken bij Studio Sport zich de onaantastbare zilverruggen voelen. Geeft denk ik een goed tijdsbeeld van de sportjournalistiek uit die tijd. Ontluisterend ook hoe oudgedienden wrok hebben over hoe dingen zijn veranderd en volgens hun niet ten goede.
Maar dat was het ook wel. Het boek focust te veel op Mart Smeets. Totaal geen aandacht voor presentatoren en verslaggevers die na 1984 zijn begonnen (nou ja, alleen de mislukking van Maghradi).
Vlot geschreven en omdat ik al decennia sport liyjk, herkenbaar (sommige dingen zoals Sport7 was ik al weer vergeten). Maar de sprong van 1998 naar 2022 is wel heeeeeel groot. Jammer, gemiste kans.

[Jolanda · Rating 2 out of 5]

Als niet “ Studio Sport” kijker is het boek vooral een grote opeenstapeling van allerlei persoonlijkheden, die gedurende de jaren hun stempel op dit programma en de sportverslaggeving op tv hebben gedrukt.
Wat wel snel heel duidelijk wordt, is dat het veelal mensen met flinke ego’s zijn, die met grote regelmaat, schuren en botsen. En dat het werkklimaat er ronduit ongezond en erg onplezierig was….
De term “ apenrots” doet het boek absoluut eer aan en ik denk dat je er helemaal niet rouwig om hoeft te zijn, als je daar niet werkt ….

[Maarten de Groot · Rating 4 out of 5]

Zelden zo'n doorleesdrang gehad in een non-fictieboek. Fascinerende en waanzinnig goed geschreven geschiedschrijving van sportverslaggeving bij de publieke omroep en een goede schets van de cultuur bij NOS Sport. Enige punt waardoor ik geen vijf sterren kan geven is dat de schrijver op het eind een beetje uitglijdt over Mart Smeets, die terecht belachelijk wordt gemaakt, maar wel in een afrekening die persoonlijk van aard lijkt. Oh ja, en over Aïcha Marghadi: ik kan niet uit dit boek een versie construeren die logischer lijkt dan de versie van de Volkskrant.

[Gijs Zandbergen · Rating 4 out of 5]

Ontluisterend boek, dat ik met geheim genoegen heb gelezen, want het gaat over een apenrots en slangenkuil tegelijk, vol meelopers, egotrippers, oncollegiale hufters, slapjanussen, pestkoppen, dictators en zelfingenomen kwasten. Begrijpelijk dat iemand graag sportjournalist wil worden, maar bij NOS-Sport willen werken grenst aan masochisme, zelfs als je gevraagd wordt voor de hoofdredactie of een leidinggevende functie.

[War De · Rating 3 out of 5]

Snapte er soms niks van met alle namen maar alsnog biedt het een mooi overzicht van de geschiedenis van de NOS sportredactie. Wat betreft het 'woke' stukje. Ik denk niet dat De Galan dit met de intentie heeft geschreven om het verhaal van Marghadi te weerleggen. Daar gaat het veel te kort over. Het gaf simpelweg een stimulans om het boek te schrijven. Volgens mij heeft hij er niet echt een mening over.

[Niek · Rating 3 out of 5]

Interessante inkijk in hoe een rotte cultuur ontstaat. Verwacht niet een langere versie van de artikelen die ik de Volkskrant zijn verschenen (van andere auteurs), maar meer een relaas en geschiedschrijving over hoe het zover heeft kunnen komen.

[Joost · Rating 4 out of 5]

Krappe 4.

Boek leest vlot, interessant hoe een cultuur kan ontstaan en voortduren, ook door een enkele hoofdrolspeler en weigeren om te in te grijpen.
Op een gegeven moment heb je het beeld wel, dan is het nog even het boek uitlezen.

[Maike · Rating 1 out of 5]

Niet uitgelezen, ik blijf steken. Oude koeien worden uit de sloot gesleurd en een hoog roddelgehalte. Een erg gekleurde mening, geen objectief verhaal. Ik vraag me steeds af met wie de schrijver nog een appeltje te schillen heeft en dat is totaal niet interessant.

[Jeroennagtegaal · Rating 3 out of 5]

Interessant boek over de grensoverschrijdende cultuur bij Studio Sport - zowel heden ten dage maar vooral ook vanuit een historisch perspectief. Biedt alleen weinig nieuwe inzichten in zaken die al niet bekend waren.

[Frans Van Der Zanden · Rating 3 out of 5]

Haantjesgedrag en pesterijen: dit boek laat zien hoe de redactie van Studio Sport al jarenlang totaal verrot is. Een groot arrogant, elitair mannenbolwerk dat lijdt aan zelfoverschatting. Toch verraste het boek mij niet en viel het me een beetje tegen. Ik ben bang dat deze grensoverschrijding op heel erg veel werkvloeren zal bestaan. Op deze werkvloer staan alleen lampen en camera’s gericht.

[E · Rating 3 out of 5]

Aardig om eens wat meer te lezen over de organisatie achter de programma’s die ik al jaren kijk op televisie. Wat een drama achter de schermen!

[Sandra · Rating 3 out of 5]

Begon goed en interessant. Daarna niet geweldig. Lijkt op een persoonlijke rant af en toe. Wel aardig om inkijkje te krijgen.

[Bert Toebes · Rating 4 out of 5]

Aanklagers, redders en slachtoffers. Je vindt ze overal! Dus ook bij mijn favoriete tv programma Studio Sport. Vermakelijk boek over het spel achter de schermen!

[Kim Schindeler · Rating 3 out of 5]

Boek voor school. Uiteindelijk best wel interessant, maar wel langdradig en niet heel duidelijk.

[Koen Harmsma · Rating 3 out of 5]

Ok

[Lizelot · Rating 2 out of 5]

Dit boek was het niet voor mij helaas...

[Merel]

wat een sneuheid