Άλκη Ζέη – Μάτια σαν γαλάζια θάλασσα

by Μαρίζα Ντεκάστρο

«Κυρία Ζέη, είστε σαν τη γαλάζια θάλασσα» της είπε μια φορά ένας μικρός μαθητής στη Χίο. Ο μαθητής μεγάλωσε, θα έγινε πατέρας, ίσως παππούς τώρα πια. Είμαι βέβαιη πως δεν την ξέχασε, πως έδωσε τα βιβλία της στα παιδιά του, τα ίδια βιβλία που θα διαβάσετε κι εσείς, αναγνώστες.
Δεν έχει σημασία που δεν τη γνωρίσατε προσωπικά όπως εκείνος.
Θα σας μιλήσει από τούτες τις σελίδες και θα ’ναι λίγο σαν να είσαστε μαζί γιατί θα σας πει ιστορίες, αυτές που έγραψε και άλλες που λίγοι άκουσαν.
Θα τη συναντήσετε πάντα με μάτια που έλαμπαν!

Τα μάτια της Άλκης Ζέη,
μάτια αεικίνητα σαν τη θάλασσα, άλλαξαν χρώματα και χρώματα,
άλλοτε φωτεινά ανοιχτογάλανα
άλλοτε ανταριασμένα, σκοτεινά και γκρίζα σαν τη χτυπούσαν τα κύματα.

Μάτια που φέγγουν κάθε που διαβάζουμε τις ιστορίες της.
Όταν έχουμε συντροφιά τον Πέτρο
της Κατοχής, το Καπλάνι της βιτρίνας του σαμιώτικου σπιτιού,
την Κωνσταντίνα απελευθερωμένη
από τις αράχνες της, τα κοριτσάκια
με τη Μωβ ομπρέλα, την Αλίκη
των Μαρμάρων, τον Παππού
που δεν έλεγε Ψέματα, τον Αννίβα,
τον

128 pages, Paperback

Published November 9, 2023

About the author

Η Μαρίζα Ντεκάστρο γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στη Σορβόννη Παιδαγωγικά και Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους. Δίδαξε στην ιδιωτική εκπαίδευση Ιστορία και Λογοτεχνία σε μαθητές του δημοτικού. Έχει γράψει βιβλία γνώσεων για παιδιά, σε θέματα ιστορίας και τέχνης, και μεταφράζει λογοτεχνία για νέους και ενήλικες. Από το 1998 γράφει κριτική παιδικού και εφηβικού βιβλίου σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, της IBBY-Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και της συντακτικής επιτροπής του ηλεκτρονικού περιοδικού Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ.
Βιβλία της έχουν τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων (2006, 2018, 2020, 2023), το Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων της IBBY – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2012, 2016, 2021) και το Βραβείο Μετάφρασης Νεανικού Βιβλίου της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας (2014). Αναγράφηκε στον Τιμητικό Πίνακα της IBBY 2016 για τη μετάφραση στα ελληνικά του νεανικού βιβλίου Θαύμα. Βιβλία της περιλαμβάνονται στον κατάλογο White Ravens 2017 και 2018 της Διεθνούς Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου.

(Πηγή: "Εκδόσεις Μεταίχμιο")

Reviews

[Kou Noupi · Rating 5 out of 5]

Τέλειο.
Άλκη Ζέη για πάντα!!!

[Πάνος Τουρλής · Rating 5 out of 5]

Η Άλκη Ζέη, η αγαπημένη συγγραφέας πολλών παιδιών, είχε μάτια αεικίνητα σαν τη θάλασσα, που άλλαζαν χρώματα και φωτεινότητα. Τα αντίκριζε κανείς άλλοτε ανοιχτά και άλλοτε ανταριασμένα, εξ ου και η Μαρίζα Ντεκάστρο προτίμησε τον κομψό υπότιτλο «Μάτια σαν γαλάζια θάλασσα» για τη βιογραφία που ετοίμασε. Η προσεγμένη αυτή έκδοση είναι μια διαφορετική ματιά στη ζωή, στα συναισθήματα, στα επιτεύγματα, στη νοοτροπία, στις αντιλήψεις, στις σκέψεις, στην ψυχοσύνθεση της Άλκης Ζέη κι όλα αυτά αναδύονται μέσα από ένα κείμενο τυλιγμένο με γαλάζιες κλωστές, ένα χρώμα που κυριαρχεί με πρωτότυπο τρόπο σχεδόν σε κάθε σελίδα. Φωτογραφίες, λόγια, κείμενα μας ξεναγούν σε μια ζωή γεμάτη συγκινήσεις και τρυφερότητα, σκληρή και ταυτόχρονα γλυκιά.

Η Αγγελική, η Άλκη της μαμάς της, το Κουτοκούλι των ξαδέλφων της, γεννήθηκε το 1923 στα Πατήσια και πέθανε πλήρης ημερών το 2020. Το κείμενο ρέει σα νεράκι και στην αφήγηση παρεμβάλλονται διάλογοι, μαρτυρίες και απόψεις της ίδιας της Άλκης, αποσπάσματα από τα έργα της, τα οποία εντάσσονται σε σημεία τέτοια που αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο τον ψυχισμό της και τις συνθήκες υπό τις οποίες αποτυπώθηκαν οι σκέψεις, οι φόβοι της, η ίδια της η ψυχή στα κείμενά της. Μέσα από τη συναρπαστική αυτή βιογραφία που έγραψε η Μαρίζα Ντεκάστρο ζωντανεύει μια γυναίκα ελεύθερη, αεικίνητη, δημιουργική, ταλαντούχα, μια αγωνίστρια που εξορίστηκε αλλά δε λύγισε, μια σύζυγος και μητέρα, μια λογοτέχνιδα με ποικίλες απόψεις επί παντός επιστητού μα πάνω απ’ όλα με αγάπη για το παιδί και μ’ ένα ταλέντο που ήξερε να οικειοποιείται πληροφορίες και περιστατικά και να τα αποδίδει με προσοχή και αυθεντικότητα στο κοινό. Το κείμενο είναι τυπωμένο με διαφορετικές γραμματοσειρές για εναλλαγή και έμφαση, ενώ πολλές προτάσεις είναι σχεδιασμένες λίγο πιο παιχνιδιάρικα και παρεμβάλλονται στο κείμενο προσδίδοντάς του χάρη και τσαχπινιά. Τα πάντα συμμετέχουν στην αφήγηση: κεφαλίδες, υποσέλιδα, λέξεις στο περιθώριο, όλα!

Πόσοι χαρακτήρες και πόσες στιγμές περνάνε μπροστά στα μάτια μας! Ο παππούς Γεώργιος Σωτηρίου και η αγάπη του για τα βιβλία, η αδελφή της Άλκης, η Λένα, το νησί της Σάμου, η ανοιχτόμυαλη μητέρα που ανέθρεψε τις κόρες της με τόλμη και πρωτοποριακές ιδέες κρυφά από τον μπαμπά, η θεία Διδώ Σωτηρίου και ο θείος Πλάτων, η Δραματική Σχολή, το πατάρι του Λουμίδη, ο πόλεμος και η Κατοχή, η ΕΠΟΝ και η Αντίσταση, τα Δεκεμβριανά και η «εκτόπισις», ο Γιώργος Σεβαστίκογλου και η Τασκένδη, το «Καπλάνι της βιτρίνας» και οι εκδόσεις Θεμέλιο, οι κατηγορίες ότι ενέταξε την πολιτική σε βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά και οι ανταπαντήσεις της, η αυτοεξορία στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, οι εκδόσεις Κέδρος, οι Βρυξέλλες, οι συζητήσεις με χιλιάδες παιδιά σε πολλά σχολεία της Ελλάδας, η Ξένια Καλογεροπούλου και η Ζωρζ Σαρρή, οι κουζίνες της, μια ζικ-ζακ ζωή ξεδιπλώνεται με ευφάνταστο, λυρικό, γρήγορο και προσεγμένο τρόπο. Σελίδες ντυμένες με γαλάζιο χρώμα, γεμάτες με την αύρα και την προσωπικότητα της σημαντικής συγγραφέως μικρών και μεγάλων, φωτογραφίες και κείμενα, περιπέτειες και οικογενειακά στιγμιότυπα είναι όλα εδώ για μια πρώτη γνωριμία με την Άλκη της καρδιάς μας. Κατάλογος φωτογραφιών και πηγές, βιβλιογραφία βιογράφου και βιογραφουμένης είναι τα απαραίτητα συμπληρώματα αυτής της ξεχωριστής και φροντισμένης έκδοσης.

Πρώτη δημοσίευση στο site μου: https://www.vivliokritikes.com/%ce%ac...