Uittocht naar Gaza

by Fatena Al Ghorra

Oktober 2023. Voor het eerst in vijftien jaar bezoekt de Belgisch-Palestijnse schrijfster Fatena Al Ghorra haar familie in Gaza. Als op 7 oktober de hel losbarst wil ze haar bejaarde ouders niet achterlaten. Onder een Israëlische bommenregen vluchten ze halsoverkop, haar mama op blote voeten, naar het Al-Quds-ziekenhuis. Dat wordt hun schuilplaats. Met twaalfduizend anderen blijven ze er bijna een maand. Terwijl Gaza in een ruïne wordt herschapen, zit Fatena op haar kleine vierkante meter in een gang op de vierde etage van het ziekenhuis: zonder privacy of licht. Ze schrijft. Brieven zijn het aan haar nichtje Lamar. Er zit miserie en dood in haar teksten, maar ze zinderen ook van het leven. Ze schrijft en doet wat gevangenen en werklozen doen: ze koesteren hoop, zoals ook Mahmoud Darwich en Rifaat Alareer schreven.

Uittocht naar Gaza is een boek over de gezichten en stemmen van Gaza, over de sensatie van een glas drinkbaar water, over zingen als verzet en woorden als enige pijnstiller.

Met een voorwoord van Rachida Lamrabet

160 pages, Paperback

Published December 10, 2024

Reviews

[Leone Mattheus]

"Ik denk niet dat ik ooit trotser op mezelf ben geweest dan op dit moment, omdat ik hier was, omdat ik elk detail van de slachtingen en het bloedbad heb meegemaakt, terwijl de wereld toekeek zonder iets te doen. Tijdens de coronapandemie hebben ze acht miljard mensen twee jaar lang opgesloten en alle mogelijke maatregelen genomen. En nu zou diezelfde wereld niet in staat zijn om deze slachtingen en deze waanzin te stoppen?"

Fatena Al Ghorra belandt in het begin van de genocide die tot op vandaag nog steeds hevig woedt in Gaza. Honderden beelden, filmpjes en boodschappen hebben onze ogen al bereikt maar blijkbaar niet altijd die van onze leiders, zowel op academisch als op politiek vlak. Apathisch mogen we niet worden. In Uittocht naar Gaza neemt Al Ghorra de lezer in zeventien brieven mee naar het Al-Quds-ziekenhuis, waar honderden mensen meer dan honderd dagen verbleven. Wachtend op vrede.
Het is een boek over het mensenleven achter het gruwelijke conflict, een aangrijpende getuigenis van hoop, wanhoop en volharding. Hier en daar zijn er enkele spelfouten en ontbreekt soms wat nuance, maar dat is een minimale peulschil in vergelijking met al die verwoeste levens.

[Eva M]

Een boek over de gezichten en stemmen van Gaza dat iedereen zou moeten lezen.

“Ze zijn ons langzaam aan het vermoorden, Lamar. De dood is niet alleen bloed dat vloeit en een lichaam dat verbrijzeld wordt en vergaat onder het puin van huizen. De dood is ook het geluid van een bom of raket die onze dromen verbrijzelt.” (p.103)

[Chaimae]

Het verhaal is nog niet voorbij Lamar, en ik heb nog veel achtergehouden brieven die ik je op een later moment zal sturen.
....

Maar ons weerzien komt er, onvermijdelijk als het licht van de zon in de ochtend, en standvastig als de wilde olijfbomen van Gaza.

[Fabienne]

4,5 ⭐️

[Jelle Mostien]

Zeer aangrijpend verhaal waarmee de gruwelen in Gaza een gezicht krijgen. Menselijke verhalen raken altijd het diepst.

[Marianne Dagevos]

Poezie uit de hel, brievenroman uit ziekenhuis in Gaza

Lawaai, een kakofonie aan geluiden, alle mogelijke geuren en (de herinnering aan) smaken, alle zintuigen komen aan de orde in de brieven die Fatena al-Ghorra schrijft aan haar nichtje van oktober tot december 2023. Om over de beelden die ze observeert, voelt en ervaart maar te zwijgen. Fatena al-Ghorra is een dichter en dat merk je ook in haar proza. Licht, zachtaardig en vloeiend beschrijft zij de hel die ze meemaakt in Gaza als ze na 15 jaar haar familie weer bezoekt. Volgens haar is het niet toevallig dat ze juist in oktober 2023 terugkeert naar haar geboortestreek. Ze is daar om de ramp mee te maken die haar volk overkomt en om haar familie bij te staan. Als zij, haar ouders en andere familieleden vanwege de aanhoudende bombardementen hun huizen moeten verlaten, nemen ze hun toevlucht tot het Al-Ahli ziekenhuis, een ziekenhuis dat wordt beheerd door de anglicaanse kerk. Ze hopen daar veilig te zijn. Fatena schrijft haar ervaringen op voor haar nichtje Lamar, ook afkomstig uit Gaza maar nu in Belgie, het land waar ook Fatena asiel gevonden heeft. Ze wil deze beelden met haar delen zodat de herinneringen niet verloren gaan en de geschiedenis niet wordt uitgewist. Ze doet dat beeldend, poetisch en diep menselijk. Een citaat om dat te illustreren:
'De rauwe waarheid is dat de oorlog de pijler van ons dagelijks leven vormt. Het is waar dat er geen stabiliteit is in oorlogstijden, maar het vermogen van mensen om stabiliteit te veinzen is inspirerend en indrukwekkend. De geur van de dood en diens aanwezigheid doen de stabiliteit op haar grondvesten schudden. Beeld je in dat de oorlog een en al dans is. Het gebouw danst met elke raket die valt, en de mensen lopen of bewegen op voeten die dansen zonder muziek maar in harmonie zijn met het ritme van de bombardementen en de inslagen.'

[Els]

De beelden die ik niet onder ogen durfde of wilde komen via de media hebben mij net als de geuren en de geluiden van de Israëlische bombardementen via deze brieven toch bereikt en diep geraakt.
Vaak zeggen beelden meer, maar ze kunnen ook zo respectloos zijn tegenover de slachtoffers.
In deze verslagen is daar geen sprake van. In tegendeel, de schrijver laat zowel de liefde van mensen voor elkaar zien als de wreedheid van oorlog.
De beschrijving aan het einde van de tocht naar de zogenaamde veilige zone terwijl iedereen onder vuur wordt gehouden door Israëlische militairen is ijzingwekkend.
Ik kan iedereen dit boek erg aanraden. De titel begrijp je pas als je het boek leest, dat is jammer. Ik zou misschien gekozen hebben voor Brieven uit het Al-Quds ziekenhuis, de ondertitel.

[Remi Kerkhoven]

Ik kan dit boek niet minder dan 5 sterren geven. Het is echt ontzettend schrijnend om te lezen hoe een genocide eruit ziet als je er middenin zit. Het laatste hoofdstuk is ijzingwekkend: “Ik was hier om te schrijven en zo wraak te nemen voor al dat ons is aangedaan. En ik bedoel niet wat er sinds 7 oktober is gebeurd, want dat was nooit het begin van ons verhaal. Onze wraak is oud, Lamar, net zoals ons verhaal oud is en complex. Decennialang werd ons verhaal verdraaid en op leugenachtige manier bij de hele wereldbevolking ingelepeld door alle denkbare media. Ons verhaal is er een van landroof en het doden van iedereen die zich durft te bezetten tegen de bezetter.”

[Belinda Torres-leclercq]

Heel mooi geschreven.

[Zosha]

heel ontroerend en belangrijk om te lezen hoe de genocide in Gaza is voor de Palestijnse mens zelf (NB schrijfster is Belgisch-Palestijns, maar goed).

[Robin]

pijnlijk belangrijk om te lezen

[Frederik Dhlu]

Via brieven tussen moeder en zoon krijgt de oorlog in Gaza, of de belegering van een volk, een gezicht.

[Selma Lønne]

Stil van geworden.

[Bernice Van dijck]

..must read for everyone..

[Julie]

"Moge God elke brutale ziel die je tegenkomt kalmeren, en elk harde hart voor je verzachten."