In 2019 arresteerde de Russische politie een man in een bos voor de grens met Finland. Hij had er een fake grenspost neergepoot waar hij tegen betaling vluchtelingen ‘omheen loodste’. Met dat bizarre verhaal opent Albina Fetahaj haar essay. Om daarna droog op te merken: een lijn trekken die er voordien niet was en er een checkpoint installeren, eigenlijk deed die oplichter in het bos niets anders dan wat staten al decennia doen. Grenzen, muren, hekken: de woorden zijn niet weg te denken uit de Europese politiek. Fetahaj legt het debat in een andere bedding. Grenzen, zo stelt ze, zijn meer dan droge lijnen op een dode kaart. Het zijn machtsmechanismen verweven met kapitalisme, kolonialisme en imperialisme. Een wereld zonder fysieke grenzen? De auteur wil nog een stap verder en gaat voor een planeet waarin grenzen simpelweg bizar zijn. Een pleidooi voor het herdenken van onze wereld.
Albina Fetahaj studeert aan de UGent. Met haar Belgische paspoort kan ze zonder visum 133 landen bezoeken, met haar Kosovaarse paspoort heeft ze in 108 landen een visum nodig.
This is a book that is border-critical and links border control regimes to colonialism. It is an edited or expanded version of the author's M.A thesis, it is a clear piece of work that flows and is easy to read. Plainly her teaching staff were (reasonably enough) impressed by it, and the admiration seems to have been mutual since the professor who wrote the forward to the book is, I think, mentioned four times in the course of the book.
Border control regimes are something that many of us may well take for granted - that you have to have a passport to travel internationally and maybe also a visa, and that there is an infrastructure to check the document and to register your movement, in short that as individuals our freedom of movement has limits which can prevent or constrict us, determining where we can or can't be.
The book follows theory and ideas critical of border controls linking these to colonialism while supportingthe idea of there being absolute freedom of movement and no restrictions as a matter of standard usage on people crossing international borders.
Historically this is were we came from, and what we have seen, I suppose really since the twentieth century, is the invention of controlled international borders. So while I am sympathetic to her objective, I suspect it is the opposite to our actual direction of travel.
Linking international border controls to colonialism is interesting, but I suspect it is more of a rabbit hole than an explanation just as a matter of thinking about the emergence of border controls, passports and visa systems in history which seems to be concurrent with the expansion of the franchise and the redefinition of the national community. Anyway that is just my suspicion.
So my one line review would be: good on the ideas, weak on history. Still for a M.A thesis worked up in to a book, it is a nice piece of work.
“Noem me jong of naïef, maar een wereld die ons tot passieve getuigen van een genocide maakt, die levende migranten problematischer acht dan dode en een wereld waarin geracialiseerde mensen nog steeds hun recht op bestaan moeten bewijzen, is een wereld die ik graag aan mij voorbij wil laten gaan.”
"Hoe zijn we eigenlijk in een wereld terechtgekomen waarin de droom van een grenzeloze wereld utopisch en zelfs irrationeel lijkt, terwijl het opsluiten van mensen in vluchtelingenkampen of ze laten verdrinken aan gemilitariseerde grenzen als 'realistisch' en 'rationeel' wordt beschouwd? De wereld staat op zijn kop. Dit boek zet haar weer op haar beide voeten en wekt daarmee onze verbeelding weer tot leven."
4,5 - blies me bij de eerste bladzijdes al weg. Heel interessant uitgangspunt en zo goed onderbouwd. Ik heb veel geleerd en tegelijkertijd ook eindelijk door waar mijn frustratie en ongemak over grenzen vandaan komt.