Escenas de una infancia/ Scenes from a Childhood

by Jon Fosse

One of Norway's most celebrated authors and playwrights, Jon Fosse is famed for the minimalist and unsettling quality of his writing. Scenes from a Childhood draws together a number of Fosse's most powerful short pieces, spanning his entire career.

In the title work, we are presented with a loosely autobiographical narrative strand made up of multiple shards of memory covering infancy to awkward adolescence. The collection also contains Fosse's haunting and dream-like novella And Then My Dog Will Come Back for Me, along with his first published story, `Him', written in 1981.

Taken from various sources, this will be the first time that these pieces appear alongside each other in the same collection, offering readers the chance to discover the best of Fosse's inimitable spare and poetic prose

Genres: Fiction, Short Stories, Literary Fiction, Nobel Prize, Literature, Contemporary, Scandinavian Literature

200 pages, Paperback

First published January 1, 2018

About the author

Jon Olav Fosse was born in Haugesund, Norway and currently lives in Bergen. He debuted in 1983 with the novel Raudt, svart (Red, black). His first play, Og aldri skal vi skiljast, was performed and published in 1994. Jon Fosse has written novels, short stories, poetry, children's books, essays and plays. His works have been translated into more than forty languages. He is widely considered as one of the world's greatest contemporary playwrights. Fosse was made a chevalier of the Ordre national du Mérite of France in 2007. Fosse also has been ranked number 83 on the list of the Top 100 living geniuses by The Daily Telegraph.

He was awarded The Nobel Prize in Literature 2023 "for his innovative plays and prose which give voice to the unsayable".

Since 2011, Fosse has been granted the Grotten, an honorary residence owned by the Norwegian state and located on the premises of the Royal Palace in the city centre of Oslo. The Grotten is given as a permanent residence to a person specifically bestowed this honour by the King of Norway for their contributions to Norwegian arts and culture.

Reviews

[Gumble's Yard - Golden Reviewer]

Jon Fosse is a leading Norwegian writer and often tipped as a potential winner of his home country’s Nobel Prize - which 5 years after I wrote this he has just won (not I think it is fair to say for this effort).

Fitzcarraldo (the rightly renowned small press, and the recent winner of the 2018 Man Booker International Prize with “Flights”) have published this selection of some of Fosse’s shorter work Ahead of its publication (in three volumes) of the translation of his latest novel.

Now it a cliché when viewing modern art to say “my child could have painted that” – one I often feel but avoid saying as I don’t pretend to be anything other than a Philistine in modern art.

I perhaps flatter myself that I have reasonably sophisticated tastes in literature (albeit with a liking for Neal Stephenson and George RR Martin). I was after all a judge on the Republic of Consciousness Prize whose short list was described as “more radical” than the Goldsmith prize by the Guardian.

The first part of the book is “Scenes from a Childhood”- which contains a number of short, disconnected, narrative pieces which are partly fictionalised versions of his childhood memory.

Here is one such example in full.

ASLE WANTS A DOG OF HIS OWN

On Sundays when he was little Asle and his parents used to go for walks. They used to walk past a little house and the man who lived there had a little white dog with black spots. Whenever they walked past the house the dog leaped over Asle, who patted it and talked to it. Asle wants a dog for himself so badly but his mother says he can’t have one. Asle wants a dog of his own.

Now I don’t think I am exaggerating to say that this would be quite a reasonable effort for my 8 year old.

In case though there is any doubt of Fosse’s dark Nordic credentials a number of the stories feature either copious bleeding or a sudden death. This actually becomes so predictable as to be laughable – for example I started a short 1.5 page story about Fosse’s memories of his grandparents and thought I wonder if his grandfather will die or his grandmother accidentally cut off her leg. Sure enough at the book’s end we are told he finds his grandmother crying because his grandfather is dead – I actually, I am afraid, laughed out loud.

The collection finishes with what is to be fair to Fosse a children’s story (“Little Story”), although one which is extremely simple and I could only imagine reading to a very young child, and even then it is without the clever rhythm or rhyme which distinguishes the best stories for that age group.

Interestingly though it’s clear that Fosse has incorporated many of the elements of Scenes from a Childhood – so I realised perhaps I was being unfair and Scenes from a Childhood was more simple working notes (albeit I have no idea why anyone would choose to publish them).

However I then moved on to his more conventional work – for example a short story Dreamt on Stone. Here is an excerpt:

And then you say. And then there was someone who said something to me and I tried to get up but I couldn’t ,and then there was someone who said something to me and I tried to get up. And then I stood there. And then I opened a door. And then I went in the door and shut it behind me. And then, you say. And I say that I don’t remember anything and then I remember that I woke up and I was lying inside on the floor. I got up. I was standing. I walked. And then? you say. I thought I had to go lie down.

Now I can imagine one of my children writing this – I cannot imagine them actually giving it to their teacher as I would simply tell them to rewrite it.

Hopefully Fosse’s novels are very different to this book – and it is best regarded as the literary equivalent of one of those compilations of outakes, B-sides and experimental songs by famous artists which are sometimes published (although I think one that would have best been published after a translation of his more refined work).

[Salamon]

نمی‌دونم ارتباط برقرار کردن با این کتاب راحت‌تر از "آلیس پای آتش" از همین نویسنده بود که چند سال پیش خوانده بودمش، یا من در برابر این سبک نوشته پوست‌کلفت‌تر شده‌ام. به هر روش، تجربه‌ی دوباره‌ی فضای زندگی نروژی، خانه‌ی نروژی، نحوه‌ی ارتباط برقرار کردن نروژی از زبان یون فوسه برای من با تمام سردی و تنهایی فضای این داستان چیز وسوسه‌‌کننده‌ای داشت.

از همون ابتدا با خواندن پشت جلد این رمانک و یا سه صفحه‌ی اول داستان متوجه میشیم که با سگ‌مرده‌ای از جنس چیزی شبیه مش‌حسنِ گاومرده مواجهیم. با این تفاوت که اینجا راویِ اول شخص و تنهای داستان که عمدتاً درون ذهن خودش زندگی می‌کنه در عین بهت‌زدگی از ضربه‌ای که دریافت کرده طبیعی می‌پنداره که باید خون در برابر خون جاری بشه و از لحظه‌ی تصمیم‌گیری (و حتی قبل از اون) باید قدم به قدم و لحظه به لحظه تا پایان روایتِ انتقام همراهش بشیم.

بیش از این در مورد سیر داستان نمی‌گم که خودش هم چندان بلند نیست و با اندک تلاش تنبلانه‌ای در یک روز خواندمش. ولی به نظرم از داستان مهم‌تر ساختار روایت و سبک نوشتار نویسنده‌ست که درون‌مایه‌های شخصی ذهنیش رو از طریق اون‌ها منتقل می‌کنه. توی مقدمه‌ای که با عنوان "درباره‌ی نویسنده" در ابتدای کتاب آمده هم در مورد چند ویژگی زبان نروژی و هم سبک و سابقه و مقصود این نروژی به‌خصوص اطلاعات مفید و جالبی گنجانده شده.

برای مثال برای اشاره به این زبان آمده که، "...دستور این زبان ساده است و زمان‌ها و پسوندهای کم و دایره‌ی واژگان محدودی دارد؛ و تمام این کاستی‌های ظاهری دستمایه‌ی نثر پُرتکرار، شعروار و آهنگین فوسه می‌شوند که وسواس‌گونه حول محور پیچیدگی‌های معنا می‌چرخد."

جایی دیگر در مورد ویژگی نثر نویسنده ذکر می‌کند که، "...تکرار خلسه‌آوری که زخم بی‌مرهم زمان را آرام‌آرام در پیکر خواننده می‌تراشد، عریانی و فشردگی کلام، صدای سکوتی که به بانگ بلند خود را تحمیل می‌کند، و نیز سیل بی‌بند جملاتِ بی‌نقطه."

باید بگم هر دوی این موضوع در این کتاب برای من کاملاً محسوس بودند. هم گستره‌ی نسبتاً محدودی از واژگان و زمان‌ها می‌بینیم و هم تکرارهای پی‌در‌پی که از جایی به بعد ذهن خواننده به طور ناخودآگاه دنبالش می‌گرده.

دوباره اضافه می‌کنم که هیچ‌یک از این دو ویژگی تجربه‌ی خواندن این کتاب رو برای من ناخوشایند نکرد ولی مطمئن نیستم همه بتونند این‌طوری ببینندش علی‌الخصوص اگر نگاه سنتی به فرم روایی داشته باشند. گرچه باید خاطرنشان کنم که برخلاف انتظارم داستان نوعی پایان رو به تصویر می‌کشه.

پ.ن: ترجمه‌ی آقای امامی هم روان و تمیز و در خدمت خواننده بود.

[David]

There is something about Jon Fosse that I can’t seem to get out of my head? Mystical? Spiritual? Repetitive? Mesmerizing? Simple and yet, oh so deep? Disturbing and oddly different? Maybe it’s that French word, délicieux? Delightful, divine, supremely good, superb, wonderful.

Whatever it is you can find all these attributes in these five short stories published here. “Scenes from a Childhood” is a reflection of Fosse’s own childhood, but it’s novelized. Factual and story blends together. If you have read Septology then it’s all here, just told “differently.” They are scenes, like a movie or a play, we get just enough information as the story unfolds.

The masterpiece in my mind is “And then my dog will come back to me.” This horror story tells the story of a person, who dog is allegedly killed by a creepy neighbour down the street. Revenge with a capital “R” unfolds in that hypnotic manner. We almost side with the narrator but our better judgment holds us back.

The other three stories, “How it started,” “Dreamt in stone,” and “Little sister” all complete his ideology and views. Great snippets on his writing style.

If you haven’t read Fosse, this is a good starter piece. If you have read his masterpiece Septology, then this is a reminder that the Nobel committee made the right choice.

[Younes Fahimi]

وحشت به مثابهٔ psycho هیچکاک؟ نمیدانم، شاید.
اولین مواجهه با آثار یون فوسه بدون آگاهی از زمینه‌های فکری، مذهبی و جایگاه او در ادبیات معاصر، مزیتی مهم دارد: متن فرصت می‌یابد پیش از نام نویسنده سخن بگوید. “بعد سگم برمی‌گردد پیشم” برای من بیش از آنکه دریچه‌ای به جهان‌بینی فوسه باشد، تجربه‌ای از اضطراب و فروپاشی تدریجی ذهن بود.
در سطح روایی، داستان با یک اتفاق آغاز می‌شود: کشته شدن یک سگ. اما این رخداد تنها محرک اولیه روایت است. آنچه متن را پیش می‌برد نه خود حادثه، بلکه بازتاب آن در ذهن شخصیت اصلی است. فوسه با استفاده از جملات تکرارشونده، بازگشت‌های مداوم به یک واقعه و حرکت دایره‌وار روایت، خواننده را در چرخه‌ای از اضطراب گرفتار می‌کند. این تکرارها نه نشانه فقر روایی، بلکه ابزار اصلی نویسنده برای بازنمایی ذهنی هستند که قادر به عبور از یک تجربه نیست.
در جریان خواندن، بیش از آنکه با یک نوولای روان‌شناختی مواجه باشیم، به تدریج وارد قلمرو وحشت می‌شویم. البته نه وحشت به معنای متعارف آن؛ در اینجا نه موجودی تهدیدکننده وجود دارد و نه رخدادی فراطبیعی. سرچشمه ترس، ذهن شخصیت است؛ ذهنی که در مواجهه با یک واقعه، مدام به خود بازمی‌گردد و هر بار عمیق‌تر در آن فرو می‌رود.
در ابتدا تصور می‌کردم این متن اگر در قالب نمایشنامه نوشته می‌شد، تأثیر بیشتری داشت. بسیاری از عناصر آن -تکرار، سکوت، مکث و تمرکز بر یک موقعیت محدود- ظرفیت نمایشی بالایی دارند. می‌توان تصور کرد که چگونه یک میزانسن ثابت، همراه با مونولوگ‌هایی بریده‌بریده، می‌توانست اضطراب اثر را تشدید کند. با این حال، تأمل بیشتر نشان می‌دهد که بخشی از قدرت متن دقیقاً در نثر آن نهفته است. خواننده در اینجا نه شاهد اضطراب، بلکه زندانی آن است. روایت او را به درون ذهن شخصیت می‌کشاند و امکان فاصله گرفتن را از او می‌گیرد؛ امکانی که در تئاتر، دست‌کم تا حدی، همچنان وجود دارد.
نکته مهم دیگر منشأ این وحشت است. آنچه بیش از هر چیز احساس هراس ایجاد می‌کند، مرگ سگ نیست؛ بلکه احساس گناهی است که پس از آن بر شخصیت سایه می‌اندازد. فوسه گناه را نه به صورت یک خطای روشن و قابل قضاوت، بلکه به مثابه وضعیتی ذهنی ترسیم می‌کند. شخصیت در برابر وجدان خود قرار گرفته است و هر بار که می‌کوشد از واقعه فاصله بگیرد، دوباره به آن بازمی‌گردد.
از این منظر، “بعد سگم برمی‌گردد پیشم” را می‌توان روایتی درباره سازوکار وجدان دانست. حادثه اهمیت خود را از دست می‌دهد و آنچه باقی می‌ماند، تجربه زیستن با آگاهیِ گناه است. به همین دلیل، وحشت اثر نه از جهان بیرون، بلکه از ناتوانی انسان در رهایی از خویشتن سرچشمه می‌گیرد.
شاید مهم‌ترین دستاورد فوسه در این نوولا همین باشد: تبدیل یک رخداد ظاهراً ساده به تجربه‌ای اگزیستانسیال که در آن خواننده، همزمان با شخصیت، در هزارتوی تکرار و اضطراب سرگردان می‌شود.

[Ringa Sruogienė]

Labai trumpi sakinukai. Kapoti. Su pasikartojimais. Kapotais pasikartojimais. Pasikartojimais sakinukuose. Labai trumpuose sakinukuose. Labai trumpuose.
arba kaip tik labai ilgi sakiniai, kurių pradžiose nėra didžiosios raidės, ir kur tiek daug kablelių, tiek daug kablelių, kiek ir pasikartojimų daug tuose ilguose sakiniuose, kuriuose daug kablelių, sakiniuose, kurių pradžiose nėra didžiosios raidės, bet yra pasikartojimų.
Nesužavėta... Priminė vaikystėje skaitytą knygą apie kažkokį Gustą, kur tas sugalvoja rašyti kino scenarijų, pasiima lapą, žiūri pro langą, nieko nevyksta, nieko parašyti nepavyksta.

[Alireza]

داستان کوتاه بعد سگم برمیگردد پیشم، نوشته‌ی یون فوسه، داستان مردی است که سگش را از دست می‌دهد. و بعد او می‌ماند، قاتل سگ، و یک چنگک.
سبک نوشتار خاصی دارد. جملات مقطع، کوتاه و پرتکرار. تکرار وقایع و تکرار افکار و تکرار وقایع در افکار.
پشت جلد کتاب، این اثر را یادآور آثار داستایفسکی و آلن ‌پو می‌داند. موافق نیستم.

[Hugh]

Reading The Other Name: Septology I-II was one of my personal highlights of this year's Booker International longlist. This short collection seems rather slight by comparison, but it is still an interesting read, and is to some extent complementary. For me the most impressive piece, and also the darkest, is the novella "And then my dog will come back to me".

[Miglė]

Nobelio literatūros premija reikalinga tam, kad plačioji visuomenė paskaitytų biškį kitokių knygų, negu būna leidyklų topuose, o skaitydami galvotų: "Ale už ką čia tas Nobelis?.."
Change my mind.

O jei rimtai, knygos pavadinimas tiksliai atitinka jos pirmąją, ir man labiausiai patikusią, dalį.
LABAI LABAI paprasti ir paprasta kalba surašyti vaikystės / paauglystės vaizdeliai, skaitant beveik kelia abejonę "tai kur čia literatūra?", bet man kaip tik patiko tas maksimalus apvalymas nuo literatūriškumo, autentikos ieškojimas kiek priminė kitą nobelistę Annie Ernaux, tik Ernaux labiau spaudžia ir reflektuoja, o Fosse lieka tik aprašymo lygmenyje, kas tas situacijas paverčia lyg ir atpažįstamomis.

Antra dalis apie sesutę kiek žodingesnė, irgi faina, nors mane kiek suglumino, kad atsikartoja pirmoje dalyje minėtos situacijos.

Trečia dalis sugadino nuotaiką. "Paprastiems kaimo žmonėms" gimsta vaikas, ir žodžiai, žodžiai, ir sakiniai nesibaigiantys, ir puodas verda, ir vaikas papo ieško, o dabar iš kūdikio perspektyvos pažiūrėkime, o tėvas štai galvoja, kaip dukterį reikia parsiplukdyti, vat ir į to žmogaus pasaulį reikia įsijausti, ir į ano, ir grįžta ta "literatūra", kurios nebuvimas taip džiugiai nuteikė pirmoje dalyje.

[Ugnė]

Man labai patinka istorijos, kuriose gali būti nepaminėtas nei vienas jausmą įvardinantis žodis, tačiau jį lengva pajausti iš visos atmosferos. Toks pasakojimo būdas šiek tiek primena dokumentiką, tačiau tik iš pažiūros atrodo, kad faktai čia svarbiausi:

Kirvis

Vieną dieną, kai jį aprėkia tėvas, jis nueina į malkinę ir paima ten didžiausią kirvį, atneša į svetainę, atremia į tėvo krėslą ir paprašo tėvo nusižudyti. Kaip ir galima tikėtis, tėvas įsiunta dar labiau.

Visgi čia knyga ne kiekvienam, nes atrodo, kad nėra jokios intrigos ir gal tada ir jokio tikslo, ir kam iš viso tą rašyti reikėjo. Tačiau leidus sau įsijausti ir susitapatinti, galima nukeliauti ir savo asmeninių istorijų keliais, nes Norvegijoj ar Lietuvoj, kaime ar mieste, mes visi buvom vaikai ir paaugliai su savo norais, baimėm ir jausmais.

[Edita]

Jaučiasi toks vienas. [...] jaučiasi toks vienui vienas. Ir jis visada liks toks vienas, pagalvoja ir priglaudžia galvą prie sesutės peties, o ši uždeda ranką jam ant pilvo. Jis visada bus vienišas, galvoja ir klausosi sesutės alsavimo, kaip ji įkvepia Ir iškvepia, kaip jos alsavimas vilnija it bangos, it žolės stiebeliai vėjyje, pirmyn ir atgal, viskas siūbuoja pirmyn atgal kaip bangos, vienišai kaip bangos.
*
Jaučiu, kad gyvenime, koks jis yra dabar, trūksta kažko labai svarbaus.
*
[...] bet jis niekada ir nesuprasdavo tų moterų, mat jos žino kažką, ko jis niekada nesupras, kažką, ko jos nepasakys ir tikriausiai negali pasakyti, nes tai neišsakoma žodžiais.

[امیرمحمد]

بی‌نظیر بود، واقعاً یکی از بهترین داستان‌هایی که تا به‌حال خواندم. متن فوسه، یک سرگیجه، یک اکو، یک مارپیچ وحشتناک داشت که تک‌تک احساسات کاراکتر اصلی را تا عمق وجود به آدم فرو می‌کند و چاره‌ای جز احساس‌کردن‌شان نداری. تکرار لغات، تکرار افکار و جملات، هیچ‌کدام حوصله‌سربر یا اذیت‌کننده نیستند، بلکه کاملاً در جهت القای آن دیوانگی خاصی‌ست که کل کتاب را در بر گرفته.

[Jolanta (knygupė)]

2023-jų metų literatūros Nobelio nugalėtojo apsakymų ir apysakų rinkinys.
Kai kurie apsakymai/vaizdeliai priminė Lietuvos rašytojų M. Martinaičio biografinius užrašus, R. Lankausko istorines noveles. Štai ši pirmoji knygos pusė man labai tiko ir patiko. Parašyti apsakymai paprastu, bet ne prastu stiliumi, gal tik „Sesutėje“ ir "Taip viskas prasidėjo" man pritrūko mozaikos dalių.

O štai apysakoje „Rytas ir vakaras“ jau jaučiamas autoriaus modernesnis ateities stilius. Skaičiau jo garsiosios septologijos pirmąją knygą („The Other Name“), kuri man ir buvo labiausiai apie stilių.
Ir kad ir kaip man būtų įdomi „Ryto ir vakaro“ stilistika, bet mirimo/ kėlimosi iš vieno pasaulio į kitą tema man atrodo aprašyta iš pradžių visai žaviai, link pabaigos išsikvėpė ir pati pabaiga man buvo banaloka.

[Fantastiškų KŽL]

https://knyguziurkes.wordpress.com/20...

[Matthew Ted]

141st book of 2023.

2.5. Really worth it for the short novella, And Then My Dog Will Come Back to Me, which is a feverish, running sentence like his Septology that feels in the vein of Crime and Punishment. The fragments or 'scenes' from childhood were mostly bad. For example,

BICYCLE AND GUITAR CASE
Asle was riding around on the roads on his mother's old bicycle, he'd repainted it blue. He almost always had a guitar case in his hand. s he rode the bike his long hair fluttered behind him.

That's it. Or,

I ALWAYS AGREE WITH THOSE WHO DISAGREE
I understand that some of what matters, most is missing from our lives. So there needs to be a revolution.

That's also it. Fosse was apparently trying to capture childhood and its essence. I guess he was going for simplicity. It didn't pay off. It's only a three-star because of the novella.

[Paul Fulcher]

Jon Fosse is one of Norway's leading writers, often cited as a Nobel Prize contender (if that prize is ever awarded again) and while perhaps best known as a playwright is prolific and praised across many mediums: poetry, children's books, novels and short stories.

Norwegian literature is perhaps, per capita, my favourite in the world, and Damion Searls, the translator of this book, who learned Norwegian to read Fosse in the original, set some of the greats in context in an article in The Paris Review:

I think of the four elder statesmen of Norwegian letters as a bit like the Beatles: Per Petterson is the solid, always dependable Ringo; Dag Solstad is John, the experimentalist, the ideas man; Karl Ove Knausgård is Paul, the cute one; and Fosse is George, the quiet one, mystical, spiritual, probably the best craftsman of them all.

That is a bit harsh on Per Petterson (and perhaps also on Ringo) and it did make me wonder who would represent The Rolling Stones: Lars Saabye Christensen, Jan Kjærstad, maybe Roy Jacobsen)

The wonderful Fitzcarraldo Editions - Britain's finest publisher? - will present Fosse's latest work Septology in three volumes, starting in 2019, but in the meantime, Scenes from a Childhood is a good introduction to the writer's shorter works.

It consists of 5 pieces originally written between 1987 and 2013.

The first in this volume, Scenes from a Childhood (1994) perhaps seems the least typical. Fosse explained in an interview in 2017:

In writing Scenes from a Childhood, my goal was to write about my own childhood, what actually happened. That turned out to be impossible for me. What I wrote was similar to my own experience in some ways, but not a single one of these pieces ended up being entirely accurate. I cannot help writing fiction.

I also decided that if the book were published, the texts would appear as written, without revising or reordering the pieces, or removing any of them.

The resulting 57 page work consists of individual pieces mapping episodes from the narrator's childhood, for example:

POTATOES AND ONIONS

I am sitting in the living room with my grandmother. Since she’s recently got a new radio, I sit and turn the dial from station to station, and on one of the stations there’s usually music you can’t hear anywhere else, slow music with long dark guitar solos, no singing, no big fuss, music that just is, and between these slow dark guitar solos someone speaks a language I don’t know, in any case it’s not English, I can understand a little English and it’s a language I don’t like.

I find the station where they play those long dark guitar solos, and I sit in front of the radio and listen. My grandmother, who I love, is sitting in the armchair where she usually sits, she’s looking out the window, I don’t know at what, but she’s sitting there looking out at the fjord, I think, anyway I always look at the fjord when I sit in that chair. I’m listening to the slow dark guitars. My grandmother sits looking out at the fjord.

Are you hungry? my grandmother asks.

I nod and my grandmother says that since it’s Saturday she can make what they used to make on Saturday evenings when she was little, then she goes to the kitchen. I listen to the slow black guitar music. I hear the fat start to sizzle in the frying pan. I lean against the kitchen door and see my grandmother standing in front of the kitchen sink chopping onions.

Bacon and eggs, potatoes and onions, my grandmother says.

I go back into the living room. I sit down in the chair in front of the window and look out at the fjord. I hear the sizzling from the frying pan and the slow guitars.

(from an excerpt at Asymptote Journal)

The prose here is relatively simple. The following, much shorter, piece How it Started (1987), while again a coming of age story, is less episodic and the prose more involved. And in the third, Dreamt on Stone (2013), the text is almost hypnotic, Krasznahorkaiesque (if I can be permitted a neologism):

Shards of stone, these stones too, small stones, shining in the grey fog. They shone weakly but they shone, and then the light gathered and I saw that I was lying on a sofa. I stood up. I went out a door. I shut a door behind me. I walked. I stood waiting for a bus. It was hard to stand. And then it fell apart again. I was lying on a sidewalk. I suddenly knew I was lying on a sidewalk. Somebody came running. He helped me up. I was standing. I tried to get on a bus but another man came running and said that I couldn’t go by bus, this was not a bus for someone like me, the man said. I asked if I couldn’t just sit down on the bus, but no, no, this wasn’t a bus for someone like me, he said. I asked the driver, it was a woman, and she smiled and shook her head. She said nothing, or maybe she said no. And then, I think it happened like this if I’m not misremembering, the man who had helped me to my feet came and took me to a car, a taxi. He put me in the taxi and I sat down and the driver and I drove off. The man driving said that he often thought about nothing, how nothingness is in everything. Nothingness is in everything, the taxi driver said.

(from an earlier translation Searl did for Granta)

And Then My Dog Will Come Back to Me (1991) is a 57-page novella telling in deliberately repetitive and breathless prose the first person account of a violent dispute between two neighbours, and, in contrast, the last Little Sister (2000) was originally published as a children’s book, a limited third-person narrative from the perspective of an overly adventurous 4 year-old boy.

Overall, the work was an interesting introduction to Jon Fosse, and one that has left me looking forward to his coming work, but this particular collection, rather like the title story, was perhaps too fragmentary.

3.5 stars

[Parmyc Grimm-pitch]

عنوانی که مترجم برای کتاب انتخاب کرده از کل داستان جالب‌تر بود.

[Tommi]

I think it says something about my reading experience that I put the book down when I had 10 pages left and only picked it up now some three months later in order to demolish the currently-reading pile that’s been staring at me all this time. Feeling good now. Oh right, the book. The short stories in Scenes from a Childhood demonstrate a variety of writing styles, from very short and simple pieces (chiefly in the “slice-of-life” tradition) to e.g. one in which a feverish paragraph goes on for nearly 20 pages. In general, Fosse’s sentences are really short and to the point with no subclauses whatsoever.

Ultimately nothing quite struck me, and there was an overall feeling of an author trying quite hard to emulate different kinds of prose styles established by other authors. I could obviously be wrong. I am willing to give Fosse (and his translator Damion Searls) another chance and look forward to his upcoming Septology, the first parts of which Fitzcarraldo will publish later this year.

[Loki]

These stories capture the disturbing aspects of love and childhood very precisely. The dog story in particular is fantastic; the character's odd state of mind is conveyed right from the beginning, with the seamless repetition and circularity being exceptionally effective. Every story is good, though, and Fosse obviously relives his life in each.

I have now resolved to learn Norwegian, because his work can only be better in the original.

[Ilona]

Mažos jaukios istorijos. Ir kiekvienoje - po aštrų žeidžiantį akmenėlį.

[Mohaaaamin]

چقدر استاده این آقای یون فوسه!

[Juan Francisco]

Primer libro de relatos que leo del autor; no todos los cuentos me gustaron, pero los que sí son maravillosos. Rescato particularmente "El cabello de Line" y "Ya puede venir el perro".

[Keiralika]

The legs that used to make me fall now become a part of my life. Without them I wouldn’t know how to go from one place to another. I wouldn’t know how to stand up, to feel the tingling sensation when someone touches my feet. Without them, I wouldn’t realize that I have been growing up. And then suddenly my legs stopped growing, and the world has felt different since then. I thought, my heart also already stopped growing.

Can you blame a human for having emotions? When someone is having a breakdown, let out the anger and cry, the suffering that’s been held since whenever we never knew. Tell me, can you blame a human for having a heart? It’s all just never enough. So many sounds and waves, so many bodies, so many heads, so many opinions, everybody just keeps talking. Where’s the silence we used to long for? Can you sit and understand why? Can you sit and just let the silence pass by?

[Negar Noshadi]

موقعیت ساده است. مردی سگش از خانه بیرون می‌رود،
بعد از مدتی به او خبر می‌دهند که همسایه‌ی سر پیچ، سگش را با تیر زده.
حالا مرد چیزی نمی‌خواهد جز اینکه همسایه‌ی سر پیچ را بکشد
و بعد با خیال راحت سگش را دفن کند. همین.
اما فوسه با عنصرِ «تکرار» که ابزارِ همیشگیِ دستِ اوست،
این موقعیت را با تکرارِ مداومِ جملات کوتاه و افکارِ راوی،
به شکلی وسواس گونه و جنون آمیز جلو می‌برد.
فوسه صدای ذهنِ راوی را بلند می‌کند. گویی که نشخوارِ ذهنی کسی را بلند بلند بگوید. بنابراین ما بیش از آن چه در بیرونِ ماجرا می‌بینیم، شاهدِ روندِ درونیِ شخصیت‌ایم.
‌
اکثر کارهای فوسه با تکرار گره خورده. چرا؟ چون در اکثر آثارِ او ما با شخصیت‌هایی روان رنجور رو به روییم! شخصیت‌هایی که با نوعی فقدان و رنجِ مداوم درگیراند. شخصیت‌هایی که هرکدام به نوعی در تعلیق به سر می‌برند. در موقعیتی گیر افتاده‌اند. و این سکوت و‌ انتظار را جز با صدای تنهای درون خودشان که به شکلی بیمارگونه و از سر ناچاری تکرار می‌شود پر نمی‌کنند.
وقتی شخص با موقعیتی هیستریک رو به روست، طبیعتا در ذهنش بارها و بارها چیزی را تکرار می‌کند ولی به زبان نمی‌آورد.
کار فوسه این است که همین درونیات پرتکرار را به همان میزان در زبان جاری می‌کند. چراکه این لازمه‌ی عیان شدنِ روانِ رنجورِ شخصیت است.
در داستان «آلیس پای آتش»، شخصیتِ زن سالهاست که در رنج فقدانِ شوهرِ مفقودش خودخوری می‌کند. و این بار در این کتاب، یک شخصیتِ مرد، در بُهتِ از دست دادنِ سگش است.
‌‌
فوسه شخصیت‌هایش را معرفی نمی‌کند. بلکه ما طی روند داستان و شنیدنِ افکارِ درونشان خود به خود آن‌ها را می‌شناسیم. در مسیر این داستان می‌فهمیم مرد تنهاست، احتمالا سنش زیاد است، فقط به‌ تنها سگش دلبستگی داشته، و البته که دارد مشاعرش را از دست می‌دهد!
این را نه ابتدای داستان، که در مسیری که راوی طی می‌کند می‌فهمیم. چراکه رفته رفته حرف‌هایش ضد و نقیض می‌شوند، نمی‌داند همسایه‌اش را کشته یا نه، نمی‌داند سگش مرده یا زنده است. او واضحا در مسیر فروپاشی روانی‌ست و راهی دایره‌وار را از ابتدای ماجرای کشته شدنِ سگش آغاز می‌کند و به شکلی سرگیجه‌آور و جنون آمیز در انتهای راه دوباره به نقطه‌ی آغاز و انتظار برای سگش برمیگردد.
این دایره را نه تنها در‌ موقعیت راوی، که در فرم روایت هم می‌بینیم.
دایره‌ای که راوی در آن گیر‌ می‌افتد
و نهایتا به شکلی غم انگیز در آن محبوس‌ می‌ماند

[Katinas Čiobrelis | knygos, kelionės ir kiti įdomūs dalykai]

Idomi, tokia savotiska knyga, grynai skandinaviska. Nezinau ar del to, kad skaiciau su pertrauka ar kaip, bet pirmos dalies vargiai beatsimenu, nors patiko kazkiek, norejau deti vienoki ivertinima, bet paskutinis apsakymas viska istempe i aukstesni ivertinima.

[J]

Why not? he thinks, and he looks over at the tall grass, all the long blades of grass, green and pointy, and he walks over to the grass and the grass is taller than he is, maybe he should walk into the grass? he thinks, yes, he could do that, he thinks, and he steps between the first blades of grass and they hang over his head, green and pointy, and he walks further into the grass and in some places the grass is so high it towers far above his head, and then, when he's in the middle of it, he stops and looks through the blades and all he can see are blades of grass, nothing else, as far as his eyes can reach only blades of grass, green blades, and then he sits down and up above him the green grass waves back and forth, it's like he has a roof up there, a green roof over his head, he thinks, and he lies down and he lies there and he looks up at the sky; it is not a bright blue, it's a soft and yet dark blue, that's what it looks like, and far, far up above is a soft cloud, almost not even a cloud anymore, just a few wisps of cloud moving up above his head the whole time and divided into lots of parts by the blades of grass above his head, and the blades of grass move gently

(grassy transcription for Molly & Caleb)

[Alex O'Connor]

Giving this one another shot!

Update. So glad I gave this one another shot. The micro fiction wasn’t the strongest of Fosse that I’ve read by any means, but I really enjoyed the rest of it. Some very touching and visceral stories.

[verda neverda]

baigiau šįryt ir tariausi garsiai, bus gera diena.
ką ten bus - jau.
nuostabus Rytas ir vakaras, vos blankesni (bet ne blankūs, viešpatie!) kiti apsakymai, gražūs trumpukai iš vaikystės.
tikrai, kažkas tarp mirties ir vaikystės, tai kas, kad kartojuos - kartočiau ir dar, rytą ir vakarą.

[Aung Sett Kyaw Min]

Primitive, stripped down, pastoral
above all, there is a certain sinister quality to the way Jon Fosse employs the device of repetition

favorites: How It Started, And Then My Dog Will Come Back to Me

[Meysam]

نگارش یون فوسه در این نوولا نمونه‌ای از سبک مینیمالیسم رادیکال (radical minimalism) اوست که با انتخاب آگاهانه و دقیق واژگان، به خلق فضایی منحصربه‌فرد و تأثیرگذار دست می‌یابد. جملات کوتاه و غالباً تکرارشونده، فراتر از یک انتخاب صرفاً زیبایی‌شناختی، به‌عنوان ابزاری روایی عمل می‌کنند که ضرب‌آهنگ (rhythm) متن را شکل داده و خواننده را به عمق جریان سیال ذهن شخصیت اصلی فرو می‌برند. این ساختار زبانی، با تکرارهای وسواس‌گونه، نه‌تنها بازتاب‌دهنده‌ی حالات روانی راوی -گرفتار در چرخه‌ای از اندوه، خشم و میل سوزان به انتقام- است، بلکه با ایجازی هوشمندانه، هرگونه پیچیدگی زبانی غیرضروری را حذف می‌کند تا خواننده روی شدت احساسات شخصیت متمرکز بماند.
فوسه با این تکنیک، موسیقی خاصی به متن می‌بخشد که نه‌تنها کشمکش درونی شخصیت را تقویت می‌کند، بلکه خواننده را به‌گونه‌ای درگیر روایت می‌سازد که گویی خود در گردباد عاطفی داستان گرفتار شده است. این رویکرد، که امضای سبک فوسه را تشکیل می‌دهد، گواهی بر توانایی او در تبدیل سادگی ظاهری به ابزاری قدرتمند برای کاوش در پیچیدگی‌های روان انسان است.

بعد سگم برمی‌گردد پیشم، متنی است که در لایه‌های گوناگون فلسفی، روان‌شناختی و ادبی می‌توان به آن نزدیک شد. محور داستان در ظاهر ساده است: قتل یک سگ و انتقام صاحبش. اما پشت این طرح مینیمال، دنیایی پیچیده از معنا، فقدان و شکنندگی روانی نهفته است.

تراژدی اصلی نه در خودِ عمل قتل، بلکه در تجربه‌ی انزوای رادیکال راوی قرار دارد. سگ برای او تنها یک حیوان خانگی نیست، بلکه همان «دیگری» (the Other) است که حضورش زندگی را معنادار می‌سازد. با مرگ سگ، جهان معنادار فرو می‌ریزد و راوی در خلأ پوچی و تهی‌بودگی گرفتار می‌شود. در چنین شرایطی، انتقام نه صرفاً واکنشی احساسی، بلکه نوعی «طغیان اگزیستانسیال» (existential revolt) است؛ تلاشی تراژیک برای بازپس‌گیری عاملیت (agency) در جهانی بی‌اعتنا. قتل همسایه، به‌مثابه «انتخاب در دل پوچی» (choice in absurdity)، بازتاب این آزادی پارادوکسیکال است: انسان حتی در تاریک‌ترین لحظات نیز محکوم به انتخاب است.

از منظر روان‌شناسی، رابطه‌ی راوی با سگش بازتابی از وابستگی ناایمن (insecure attachment) و جابجایی عاطفی (emotional displacement) است. سگ در این روایت نه یک همراه ساده، بلکه ابژه‌ی انتقالی (transitional object) و تکیه‌گاه عاطفی (emotional anchor) است که جای خالی پیوندهای انسانی را پر می‌کند. مرگ ناگهانی او ضربه‌ای روانی است که ساختار دفاعی راوی را در هم می‌شکند و به فروپاشی جهان روانی (psychological world collapse) منجر می‌شود. انتقام در این بستر، نه حاصل خشونت ذاتی، بلکه نتیجه‌ی یک فروپاشی روانی است؛ واکنشی تکانشی (impulsive reaction) و ریشه‌دار در سوگ پیچیده (complicated grief) و میل ناخودآگاه به بازگرداندن حس کنترل.

نوولای فوسه فراتر از یک روایت جنایی یا تراژیک است. سگ در این میان نماد همان پیوند گمشده‌ی انسانی است که نبودش جهان فرد را ویران می‌کند. بنابراین، داستان نه درباره‌ی قتل همسایه، بلکه درباره‌ی شکنندگی روان انسان در برابر فقدان و تلاش نومیدانه‌ی او برای یافتن معنایی هرچند تراژیک در دل پوچی است.

فوسه با زبانی ساده و روایتی موجز، ما را به مواجهه‌ای عریان با پرسش‌های بنیادین وجودی می‌کشاند: چگونه فقدان می‌تواند جهان ما را متلاشی کند؟ چگونه انسان، حتی در تاریکی‌ترین لحظات، به انتخاب دست می‌زند؟ و آیا انتقام، هرچند ویرانگر، می‌تواند نوعی مقاومت در برابر بی‌عدالتی هستی باشد؟

* این متن توسط هوش مصنوعی نوشته شده است‌.

[payam Mohammadi]

داستان «بعد سگم برمی‌گردد پیشم» رمانی کوتاه از یون فوسه است؛ روایتی دربارهٔ مردی تنها که ظاهراً جز سگش نه خویشاوندی در این جهان دارد و نه دوستی. داستان در یکی از شهرهای کوچک نروژ، در کنار آبدره‌ای آرام، رخ می‌دهد؛ جهانی که شخصیت‌هایش بی‌نام‌اند و بیش از آنکه با هویت‌های فردی شناخته شوند، با حضور و وضعیت وجودی‌شان معنا می‌یابند.
داستان در عصر دل‌انگیز یکی از روزهای تابستان آغاز می‌شود. راوی از همه‌چیز احساس رضایت دارد؛ از هوا، از نور، از حضور سگش و از زیستن در همان زندگی ساده و بی‌حادثه. او با دیدن جست‌وخیز سگش خوشحال است و جهان را موافق خواست خود می‌یابد. اما این آرامش دیری نمی‌پاید. در همان عصر، طی حادثه‌ای، سگش به دست همسایه کشته می‌شود و از دل این واقعه نیرویی تاریک و وسواس‌گونه سر برمی‌آورد؛ خشمی فروخورده که آرام‌آرام تمامی وجود او را دربرمی‌گیرد و به تنها انگیزهٔ زندگی‌اش بدل می‌شود: انتقام.
آنچه این دگرگونی را برجسته‌تر می‌کند، تضاد میان آشوب درونی راوی و سکون جهان پیرامون اوست. شهری که داستان در آن می‌گذرد، پس از این واقعه همچنان آرام و بی‌جنبش باقی می‌ماند؛ گویی هیچ رخداد سهمگینی اتفاق نیفتاده است. زندگی در همان مسیر همیشگی خود جریان دارد و هیچ نشانی از فاجعه‌ای که جهان راوی را فروپاشیده است دیده نمی‌شود. این سکوت و بی‌اعتنایی محیط، خشم راوی را بیش از پیش برجسته می‌کند و او را در انزوای خود فرومی‌برد.
در نگاه نخست، انگیزهٔ انتقام راوی مرگ سگش به نظر می‌رسد؛ اما هرچه داستان پیش می‌رود، روشن می‌شود که مسئله دیگر صرفاً سگ نیست. سگ به‌تدریج از مرکز روایت کنار می‌رود و آنچه باقی می‌ماند، خودِ میل به انتقام است. راوی چنان در این میل غرق می‌شود که گویی انتقام دیگر وسیله‌ای برای جبران یک فقدان نیست، بلکه به هدفی مستقل تبدیل شده است. او کمتر و کمتر از سگ سخن می‌گوید و بیشتر در جهان ذهنی خود فرومی‌رود.
شاید بتوان گفت سرچشمهٔ اصلی این خشم نه مرگ سگ، بلکه تنهایی عمیقی است که راوی همواره با آن زیسته است. سگ برای او تنها یک حیوان خانگی نبود؛ آخرین پیوندش با جهان بود. با مرگ سگ، او احساس می‌کند آخرین رشته‌ای که او را به زندگی متصل می‌کرد نیز گسسته است. از همین رو، مرگ سگ را به نوعی مرگ خود می‌انگارد. صحنه‌ای که در آن جسد سگ را بر تخت خود می‌گذارد و سرش را بر بالشی می‌نهد که خود بر آن می‌خوابید، از تأثیرگذارترین لحظات داستان است؛ صحنه‌ای که نشان می‌دهد راوی در مرگ سگ، مرگ خویش را نیز به تماشا نشسته است.
«بعد سگم برمی‌گردد پیشم» را می‌توان در کنار آثاری قرار داد که به رابطهٔ گناه، مجازات و وجدان می‌پردازند. از این منظر، داستان یادآور «جنایت و مکافات» داستایفسکی است. همان‌گونه که راسکُلنیکف پس از ارتکاب جنایت گرفتار مکافات درونی خود می‌شود، شخصیت یون فوسه نیز از پیامدهای عمل خویش در امان نمی‌ماند. با این حال، تفاوت بنیادینی میان این دو وجود دارد. راسکُلنیکف سرانجام راهی به سوی اعتراف، رنج و رستگاری می‌یابد؛ اما شخصیت فوسه هرگز به چنین افقی دست پیدا نمی‌کند. او نه به آشتی با خود می‌رسد و نه راهی برای بازگشت به جهان پیدا می‌کند. در نهایت، در هزارتوی ذهن آشفتهٔ خویش گم می‌شود؛ جهانی که مرز میان واقعیت و وهم در آن فرومی‌ریزد و انسان را محکوم می‌کند تا در تنهایی و بی‌سامانی خود سرگردان بماند.
*****
برای خواندن مطالب بیشتر می‌توانید به کانال تلگرامی کتابدار مراجعه کنید:
https://t.me/books_pad0004