De onvermijdelijkheid van verlies Elke keer dat we om iemand of om iets geven, worden we geconfronteerd met het fundamentele levensfeit dat wij diegene of datgene ook weer zullen verliezen, én dat wij zelf ook verloren zullen gaan. Verlies is daarmee net zo fundamenteel voor het menselijk leven als de liefde.
Verlieskunst: een integratieve benadering In Verlieskunst integreren psychotherapeut Mai-Britt Guldin en theoloog-filosoof Carlo Leget de vijf dimensies van rouw: de fysieke, emotionele, cognitieve, sociale en spirituele. Door bestaande therapieën, hulpmiddelen en modellen uit de psychologie, de filosofie en de theologie te verbinden ontstond een geïntegreerd procesmodel (IPM) dat ons helpt de alomvattendheid van rouw te bevatten.
Groei door tegenslag Hoewel de confrontatie met de donkere en zware kant van het leven nooit een garantie is dat we veranderen in wijzere mensen, bestaat er wel degelijk een mysterieuze relatie tussen tegenslag en existentiële groei. De groei waarmee wij onszelf en anderen kunnen helpen.
Dit was mijn eerste kennismaking met een theoretische uitwerking van rouw en het heeft me niet teleurgesteld. Een pleidooi voor het integratieve procesmodel (IPM) waarin rouw (in al haar vormen) o.a. vanuit modellen uit de psychologie, filosofie en theologie wordt benaderd en verwerkt in vijf dimensies (fysiek, emotioneel, cognitief, sociaal en spiritueel). Het benadrukt o.a. dat verlies niet alleen een einde betekent maar ook een begin kan zijn van existentiële groei. Liefde en verlies zijn identiteitsvormende krachten. Rouw geeft ruimte voor het transformerende potentieel van verlies/ de paradoxale theorie van verandering (krachten die pijn en lijden veroorzaken kunnen ook verandering veroorzaken). Het boek daagt, middels reflectieve vragen, uit tot kwetsbaarheid, moed, verbondenheid en een herbezinning op eigen aannames en betekenisgeving. Wat ik waardeerde was met name het voorbeeld van een zekere ‘Anne’. Haar verlieservaringen werden als een rode draad door het boek gebruikt. Het gaat daarin niet alleen om een overlijden, wat men wellicht bij een boek over rouw zou vermoeden, maar om verschillende verlieservaringen (een relatiebreuk als katalysator van het proces, verlies om een onbezorgde jeugd - dronken vader, jong gestorven moeder, geen kinderen willen krijgen, geen relatie ondanks het blijvende verlangen, veranderingen in het lichaam/ de menopauze). De kracht of waarde van het boek ligt mijns inzien in die brede benadering van verlies. Zij benadrukken: ‘in de nasleep van een actueel verlies rouwen we opnieuw over verliezen uit het verleden’. Dat kan overweldigend zijn, en wellicht beangstigend, maar dit boek biedt juist hoopvolle gedachten en handvatten tot eerlijke, authentieke reflectie. Of zoals zij zeggen: tot mogelijke existentiële groei.
Een aanrader dus.. voor iedereen.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Na de lezing die ik heb bijgewoond over deze schrijver was ik geïntrigeerd door het nieuwe denkkader waarmee hij rouw en verlies benaderde. Vaak worden deze onderwerpen behandeld vanuit wetenschappelijke paradigma’s, echter kan het ons ook confronteren met grote existentiële levensvragen en paradoxen, hoe moet een mens hiermee omgaan, en hoe kan het wellicht ons helpen om te groeien? Het boek is geen simpel self-help boek met een pleidooi voor dit thema, dat zou immers de existentiële authenticiteit ondermijnen. Het geeft wel nieuwe inzichten die voor ieder mens nuttig kunnen zijn.
Hoewel ik onder de indruk ben van het eerdere werk van Leget, kon dit boek me niet bekoren. Jawel, er staat zinvolle informatie in. Maar het was voor mij nauwelijks leesbaar, omdat vrijwel iedere pagina een kader en/of quote(s) bevat. De quotes voegen met name niets toe, omdat ze doorgaans alleen herhalen wat al op de bladzijde stond. Aangezien de hoeveelheid tekst per pagina laag is, leidt dit alleen maar af.
Ern waardevol boek dat houvast geeft bij verlies en rouw. De reflectievragen die na ieder hoofdstuk worden gegeven bieden een mogelijkheid de theorie ook praktisch bespreekbaar te maken. De boodschap dat verlies ook tot groei kan leiden (“Pas in het donker zie je de sterren”) is soms ongemakkelijk en pijnlijk, maar wel waar. Verlies is onontkoombaar in het leven, dit boek geeft waardevolle inzichten hoe na verlies verder te leven.
Mooi boek met heel wezenlijke inzichten in rouw maar het had wel veel korter gekund. De eerste en de laatste twee hoofdstukken zijn het meest boeiend. En het model haalt cognitie en emoties onterecht uit elkaar.