Laatste man: Over schuld, straf en sterfelijkheid

by Stijn Franken, Miek Smilde

In Laatste man vertelt Stijn Franken, die gedurende zijn carrière onder andere Lucia de Berk, Volkert van der G. en Willem Holleeder bijstond, aan de hand van enkele spraakmakende zaken over zijn ervaringen als strafrechtadvocaat. Via de processen tegen Charles Z. en Kobus L. in de jaren negentig en de gerechtelijke dwalingen uit het begin van deze eeuw, komt hij te spreken over de verharding van het strafrechtklimaat, de toename van het aantal levenslang gestraften en het gevaar dat ontstaat als mensen het vertrouwen in het strafproces verliezen.

Ook zijn eigen sterfelijkheid komt aan bod. Een paar jaar geleden kreeg Stijn te horen dat hij ernstig ziek is. Om iets van zijn gedachtengoed te bewaren voor komende generaties heeft hij samen met Miek Smilde, oud-journaliste en schrijfster, zijn verhaal op papier gezet.

Laatste man is een boek over het zoeken naar waarheid, de kracht van verhalen en de kloof tussen zij die oordelen en zij die veroordeeld worden.

Genres: Nonfiction, Audiobook

223 pages, Paperback

First published December 6, 2024

Reviews

[Paulien · Rating 4 out of 5]

Saaiheid heb ik altijd een ondergewaardeerde eigenschap gevonden.

Via het programma Kijken in de ziel leerde ik Stijn Franken kennen, samen met andere strafrechtadvocaat liet hij zich door Coen Verbraak interviewen over hun vak. Enige tijd later zag ik hem in het Paleis van Justitie en werd mij wederom bevestigd wat voor kundige man hij was.

Was, want Stijn Franken is onlangs overleden. Toen hij vorig jaar dit boek aankondigde in combinatie met zijn ziek zijn was ik daar erg van geschrokken, ik herkende hem in eerste instantie niet eens. Tot hij begon te vertellen.

In het boek bespreekt hij een aantal grote zaken die hij heeft gedaan, leren we hem als persoon kennen, maar laat hij vooral zien wat strafrecht is. Daarnaast laat hij zien dat hij ook kritisch is op het systeem en wat voor hem anders zou moeten of kunnen.

Een aanrader voor iedereen die in strafrecht geïnteresseerd is.

[Nelline Zondag · Rating 5 out of 5]

Zo'n boek waarbij álles wat ik tijdens mijn master heb behandeld afgelopen half jaar op zijn plek valt. Zo interessant om de leefwereld, gedachten en ambities te lezen van een bijzonder bevlogen, ambitieuze, intelligente en vooral ook bescheidenheid advocaat.

[Tirsa Dekker · Rating 3 out of 5]

Het boek bevat interessante analyses van het strafrechtelijk systeem vanuit een helikopterview, maar ik had er toch wat meer van verwacht. Ik miste hier en daar wat diepgang in de voorbeelden die hij aanhaalt bij de geschetste problemen, evenals meer oog voor de andere kant van het verhaal. Al lezende was ik steeds benieuwd wat er op zijn stellingnames valt af te dingen, maar een kritische bevraging door de auteur lijkt er niet te zijn geweest. Ook vraag ik me af waarom de auteur niet op de voorkant of achterkant van het boek staat vermeld. Alsnog is het boek de moeite waard voor wie geïnteresseerd is in de spraakmakende zaken waarbij hij betrokken was.

[Karin Betten · Rating 5 out of 5]

Vijf sterren vanwege de ware dingen die Stijn Franken zegt over de juristerij en hoe je zaken aan zou moeten pakken. Veel standpunten gelijk aan hoe ik in het juridische leven sta ;Sommige juristen denken te veel in patronen. Waarom denken we niet meer na over wie vanuit welke sociale context (hoogopgeleide rechter) een oordeel velt over een ander (vaak geen hoogopgeleide rechter) en binnen welke regelcontext. Bij dat laatste met name het voorbeeld van het doorgeven adreswijzigingen onthouden. Dus belangrijke lessen; kijk naar de mensen en patronen achter de zaak en richt het systeem in zodat je mensen ook echt helpt, lever maatwerk en wees flexibel (doch rechtvaardig).

[Tina Marga · Rating 3 out of 5]

Zeker een interessant boek. Met ook een aantal onbeantwoorde vragen. Waarom “laatste man”? Wie was de eerste, of de vorige? Een mens is nooit 100 procent goed of 100 procent fout. Toch doet hij sommige mensen af met een enkele term. Waarom? Is er altijd diepgang in dit beroep als strafadvocaat of is het 95 procent “routine”? De term “leuk” valt ter beschrijving van dit beroep, wat op mij vreemd overkomt. Maar hier staat tegenover dat de dilemma’s in het strafrecht helder worden geschetst. Zeer de moeite waard om te lezen.

[Lotte Nijmeijers · Rating 5 out of 5]

Heel mooi boek. Beschrijft aan de hand van zaken en anekdotes van Stijn Franken hoe we nooit de menselijkheid van de strafrechtspleging (en de menselijkheid in het dagelijkse leven) uit het oog moeten verliezen. Daarnaast vind ik dat hij heel mooi beschrijft hoe die menselijkheid ook niet verloren moet gaan in de kloof tussen degenen die rechtspreken en degenen over wie zij rechtspreken. Inlevingsvermogen, empathie en rechtvaardigheid als kernpunten.

[Selene De Ridder · Rating 2 out of 5]

Zeker lezenswaardig, geeft een interessante inkijk in zijn carrière en levensloop. Maar het boek blijft wel heel erg aan de oppervlakte. Ik had meer diepgang verwacht, meer kritische vraagstellingen en beschouwingen. In het begin van het boek wordt aangegeven dat dat wel de bedoeling is, maar nu krijgt men slechts de hoofdlijnen van bepaalde spraakmakende zaken. Ook vond ik hem wat 'soft' over zijn cliënten en leek hij te vergeten wat zij soms voor vreselijke dingen hebben gedaan.

[Ella van der linden · Rating 4 out of 5]

Interessant boek. En mooi om de strafzaken van een ander perspectief te bekijken!

[Lara Kalkman · Rating 5 out of 5]

Een boek dat elke professional in het strafrecht zou moeten lezen.

[Isa Van Rooijen · Rating 3 out of 5]

Toen Stijn Franken te gast was in napleiten, vond ik hem een hele sympathieke man waarvan je duidelijk kan horen dat hij veel ervaring heeft in het advocaten vak. Toen ik over zijn boek hoorde wilde ik deze dan ook graag lezen/ luisteren (ik heb het boek geluisterd). Stijn geeft een goede inkijk in de wereld van het strafrecht en waar er volgens hem verkeerd gaat/ verbetering in kan komen.

[Noortje O. · Rating 4 out of 5]

Zeer lezenswaardig. Niet alleen vanwege de mooie zaken maar ook vanwege de kritische blik op de rechtsstaat.

[Naad van der Kous · Rating 4 out of 5]

Zeer interessante verhalen, overwegingen, bespiegelingen over strafrecht, rechtspraak, criminaliteit en politiek.

[Fanny Verwoerdt · Rating 2 out of 5]

Ik vond dit helaas een matig boek, vooral door de schrijfstijl en de vele herhalingen in het boek waarbij het gepresenteerd wordt als de eerste keer dat dit gezegd wordt. Heel jammer!

Ik keek enorm uit naar dit boek en vind een aantal punten die Stijn Franken maakt over de werking van het huidige rechtssysteem intrigerend. Dat raakt echter een beetje ondergesneeuwd door de manier waarop het opgeschreven is. Er lijkt een goede redactieslag te missen.

Ik wens Stijn nog een mooi leven toe en hopelijk komt die thriller er waar in het boek aan gerefereerd wordt.

[Fabian van Hal · Rating 3 out of 5]

Interessant inkijkje en waardevolle memoires, als ik het zo mag noemen. Toch is het boek precies waar Franken zich in het begin van het boek tegen ageert: een carousel van zijn meest geruchtmakende zaken. Franken schrijft wel niet te willen pochen, maar zo leest het boek wel. Daarnaast zijn er veel onbeantwoorde vragen over de keuzes van zijn verdediging, terwijl hij expliciet zegt daar de nadruk op te willen leggen.