Autopsie

by Jilt Jorritsma

Op het drooggevallen wad bij Moddergat wordt het dode lichaam van een vrouw gevonden. Ze wordt geïdentificeerd als Mette Brun, die het wad en getij als geen ander kende.
Haar zussen Riene en Brecht vragen zich af hoe ze heeft kunnen verdrinken en beginnen aan een labyrintische zoektocht langs de barre waddenkust, waar ze vroeger oesters raapten met hun vader en waar, volgens de Romeinse overlevering, waanzin en blindheid regeren.

Autopsie neemt een duik in ene verborgen wereld die onder het oppervlak van het zichtbare sluimert. Een even beklemmend als menselijk verhaal over gebroken familierelaties en de onmogelijkheid aan je eigen blik te ontkomen. Een gelaagde roman waaraan je je moet overgeven als aan de getijden en waarin je telkens opnieuw kopje-onder gaat.

Genres: Fiction

232 pages, Paperback

Published January 15, 2025

Reviews

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 5 out of 5]

Deze was echt zo goed! Supergoede personages, omgeving, en een vet verhaal. Ik zeg er niks over want dan verpest ik het.

[Fabian · Rating 4 out of 5]

Zeer goed! Durf nu alleen niet meer in m’n ogen te wrijven.

[Sofie]

Vanaf de eerste bladzijde meegezogen in dit verhaal. Ik wilde het pas lezen op de Waddeneilanden, maar het boek riep me nu al. Het is anders dan wat ik normaal lees. Ik kan niet goed duiden waarom. Thriller-sfeertje, veel onuitgesproken emotie, obsessie met spijsvertering wordt zowel expliciet als subtiel getoond. Je leeft in ieder geval mee met de personages. De foto’s in het boek vond ik niet nodig, maar stoorden me ook niet. De scènes met de rozeflamingodude gaan me bijblijven. De laatste woorden van Mette ook. En dat verhaal over die kaart en telescoop en het oog. Veel interessante passages en personages in dit boek van 230 blz. Ik ben op 2 dagen door het boek gevlogen en heb er al veel aan moeten denken sinds ik het uit heb. Voorlopig geen sterren omdat ik nog niet goed weet of het wel blijft hangen.

[Booksieman · Rating 2 out of 5]

— Niet voor gevoelige lezers —

"Waar is de stront?"
"Dat weet ik niet, Jilt."
"Maar vertel me nu eens, waar is de stront?"
"Ik zei toch dat ik het niet weet?"
"Ik vraag je waar de stront is!?"
"AAAAAAGGGGHHHH!"

Dit citaat vat ongeveer samen hoe dit boek aanvoelt: chaotisch, absurd en soms gewoonweg bizar.

Wat hebben we geleerd?

1. Dat een eenvoudige vraag een filosofische lading kan krijgen.
2. Dat bepaalde lichamelijke ongemakken je niet hoeven te weerhouden van… eh, zelfontdekking.
3. Dat hyperventilatie blijkbaar op te lossen is door één keer te ademen en met je ogen te knipperen.

Het boek begint met een moord, introduceert vervolgens een reeks personages met vreemde namen en eindigt in een complete uitweiding over ontlasting en oesters. De verhaallijn? Die is er vast, maar ik kon ‘m niet echt vinden. Het voelde eerder als een verzameling losse flarden informatie, zonder duidelijke samenhang.

Wat ik wel een toffe gedachte vond zijn de afbeeldingen die in het boek werden verwerkt.

Toch heb ik af en toe inwendig gelachen, dat moet ik toegeven. Maar verder? Dit boek heeft me niet echt iets gedaan. Misschien is dat het hele punt. Misschien moet ik niet te veel nadenken en gewoon accepteren dat sommige verhalen simpelweg existentiële vragen oproepen. Zoals:

WAAR IS DE STRONT?

[Aike · Rating 3 out of 5]

ik vond de eerste helft heel goed maar de tweede helft was niet raar genoeg

[Daya · Rating 3 out of 5]

ja interessant! Heb lang getwijfeld of ik dit 3 of 4 sterren wilde geven. Even wat random thoughts in bullet points

- Leesbaarheid: 1000 prima, 147 pagina's, korte hoofdstukjes, je vliegt er zo doorheen
- plot: semi non existent? Er gebeuren gewoon een beetje dingen. En gedurende het boek vraag je je de hele tijd waarom bepaalde dingen gebeuren. Dus je hebt t gevoel dat het naar antwoorden opbouwt en wanneer je het dus allemaal begrijpt. En yes, (enige) verduidelijking komt, maar vooralsnog moest ik echt ff alles laten bezinken en een plekje geven toen ik het uit had.
- absurditeit: ha, ja ook wel aanwezig. De setting is 'normaal' maar de vertelling heeft gewoon ergens zo'n gek mysterieus tintje. En dan dat hele darm gebeuren (ha ja poep). En daarbij andere verschillende random tropes die alles gewoon net dat gekke tintje geven

Interesting read dus!

misschien geen 4 sterren omdat ik echt meer fan was van 'was' (andere boek van jilt jorrisma) want holy kneiter wat voor kaulo vage shit was dat, blies me helemaal weg. Misschien had ik beetje hoge standaarden.

Aanrader: ja! T is maar 147 pagina's en je hebt m zo uit dus might as well. Gewoon lekker weird boek voor tussendoor ja leuk toch!

[Tessa · Rating 2 out of 5]

Ik wilde dit zo graag goed vinden want Was is echt een geweldig boek, maar helaas. De personages trokken me niet echt. Als je multi-pov gebruikt, moeten ze ook wel echt een eigen stem hebben. Nu moest ik te vaak terugbladeren wie van de zussen ook alweer aan het woord was. Er werden veel vragen opgeroepen die maar half beantwoord zijn. De stijl is nogal droogjes en feitelijk, veel minder dat poëtische dat Was wel had. Zo'n infodump halverwege het boek doet me dan ook weinig. Toen ik het boek uit had, bleef ik met een onbevredigd gevoel achter. Voor een boek over een moord was dit best wel saai..?

[Jip · Rating 3 out of 5]

jullie gaan denken dat ik een grap maak, maar: dit boek is voor mensen die graag over poep lezen

[Kim · Rating 4 out of 5]

4+ ! Echt een aanrader

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Indrukwekkende roman die je best een literaire thriller zou kunnen noemen. De jongste zus van drie Friese zussen vindt op geheimzinnige wijze de dood op het wad. Zij had als enige geen colitis, de darmziekte waar hun moeder aam overleed. Om en om worden de zussen Riene en Brecht gevolgd inde drie dagen tussen de dood en de uitvaart van hun zus Mette. Ook het zoontje van Brecht krijgt af en toe het woord. Een ijzingwekkend drama waarin steeds duidelijker wordt hoe hun darmziekte hun leven en gemoedstoestand bepaalt. Waar zit de stront?

[Roma · Rating 5 out of 5]

Wat een tof boek, waar ik op meerdere vlakken zoveel herkenning in vond. Colitis als rode draad, en mentale kwetsbaarheid, het wad en het noorden. Ik had wel moeite om erin te komen door de snelle perspectiefwisseling, maar las hem uiteindelijk snel uit. Bijzonder verhaal!

[Loes · Rating 4 out of 5]

Had van mij nog meer stront in mogen zitten.

[Petra · Rating 5 out of 5]

verschrikkelijk en goed

[Remco Sleiderink · Rating 4 out of 5]

In het begin een beetje lastig om erin te komen door het snel wisselende meervoudig personaal perspectief (Riene, Brecht, Jarre). Maar dan begint het bouwwerk te fascineren. Er blijven raadsels genoeg maar dit is zo’n roman waarin alles op zijn plaats lijkt te vallen, alles in elkaar lijkt te haken. Is de ziekte een metafoor voor het innerlijk leven of is het juist andersom? Welke invloed heeft de kleine en grote geschiedenis op mijn leven? Besta ik naast de woorden, de woorden van anderen, word ik de ander, of ben in de ander? Literaire bluf of geniaal?
De mooiste beelden: het leven op Venus en de binnenkant van het oog (p. 133-134).

[Helga · Rating 3 out of 5]

Wat een ervaring om dit boek te mogen lezen. In één adem uit, van begin tot eind geboeid, alleen het einde voelt dan toch te gehaast. De samenhang met de vreemde mails en het project in New York ontgaat mij ook (behalve de kolonist/colon link? Is dat het echt?) of ben ik daar niet slim genoeg voor?

[Sarah · Rating 2 out of 5]

In Autopsie vertelt Jilt Jorritsma het verhaal van de zussen Riene en Brecht, die geconfronteerd worden met de onverwachte dood van hun zus Mette. Haar lichaam wordt gevonden op het drooggevallen wad bij Moddergat, een plek waar de drie als kinderen met hun vader oesters verzamelden. Deze setting, rijk aan symboliek en herinneringen, vormt het decor voor een roman over verlies, familiebanden en de diepten van het menselijk bestaan. De titel, die verwijst naar het Grieks voor "met eigen ogen zien", benadrukt het belang van waarneming, herinnering en perspectief binnen het verhaal.

De auteur slaagt erin om personages neer te zetten, waarvan de onderlinge dynamiek geloofwaardig en menselijk is. De relaties zijn zorgvuldig opgebouwd, maar het trage verteltempo zorgde ervoor dat ik moeilijk echt werd meegezogen in hun belevingswereld.

De roman wisselt regelmatig van perspectief, wat in theorie voor gelaagdheid zou zorgen, maar vaak werd pas aan de hand van een naam duidelijk wie aan het woord was. Deze onduidelijke overgangen onderbraken de leesflow en zorgden voor afstand in een verhaal dat juist gebaat zou zijn bij intensiteit en betrokkenheid.

De thematiek van rouw, ziekte en familierelaties loopt als een rode draad door de roman. Hoewel deze onderwerpen duidelijk aanwezig zijn, wist het verhaal mij niet écht te raken. De schrijfstijl is afstandelijk en weinig meeslepend. Hoewel het taalgebruik past bij de ingetogen sfeer en de persoonlijkheden van de personages, wist de stijl mij als lezer niet te betrekken. De zinnen blijven vaak op de oppervlakte, waardoor ik moeite had om me in het verhaal onder te dompelen. De spanningsopbouw ontbreekt grotendeels, waardoor ik mijn aandacht moeilijk kon vasthouden. Na afloop bleven er weinig details hangen, wat voor mij een teken is dat de stijl onvoldoende weet te beklijven.

Autopsie beschikt over sterke elementen, maar het verhaal wist mij niet te grijpen. Ondanks de mooie intenties en het thematisch potentieel, was de leeservaring voor mij uiteindelijk teleurstellend.

[Marnix Verplancke · Rating 4 out of 5]

Nadat de tegen alcoholisme en depressie strijdende Mette dood is aangetroffen op een Fries waddenstrand, gaan haar zussen Riene en Brecht in Autopsie op zoek naar mogelijke redenen voor haar zelfmoord. Het leidt tot een scherp familieportret dat toont hoe moeilijk, maar ook hoe mooi, het is om samen te leven met mensen waar je niet zelf voor gekozen hebt. In het geval van de drie zussen is dit nog prangender omdat Rien en Brecht aan de chronische darmkwaal colitis lijden, in tegenstelling tot Mette, die hen in het verleden fecestransplantaties bezorgde om hen beter te maken. Nooit eerder lazen we een roman waarin stront zo’n prominente rol speelt en die toch geen afkeer wekt. De verklaring daarvoor is wellicht dat Jilt Jorritsma, bekend van zijn fel geprezen debuut Was, niet wil shockeren, maar wel aanzetten tot denken, want stront kan ook in je ogen zitten, waardoor je niet doorhebt hoe vertekend je beeld van het heden of het verleden wel is.

[Caroline · Rating 4 out of 5]

We volgen de zussen Brecht en Riene 3 dagen als het derde zusje Mette in mysterieuze omstandigheden is verdronken.)p Samen proberen ze te begrijpen wat er gebeurd is en hoe. Want ze zijn opgegroeid met de grillen van de Waddenzee en kennen de getijden.

Als je denkt dat oesters, een chronische darmziekte, Hitler, een bouwproject in Manhattan en de plotse dood onmogelijk in één verhaal te verwerken zijn, dan vergis je je. Dit dunne boekje (232blz) breit deze onderwerpen vlot aan elkaar. Soms was het :;me niet allemaal even duidelijk waarom het ter sprake kwam, maar het wérkt.

Al vanaf de eerste bladzijde zat ik in het boek. De tweede roman van Jilt Jorritsma is opgesplitst in korte hoofdstukjes waarin elke zus afwisselend aan het woord komt en lees je daardoor zeer vlot uit.

[Christine Bonheure · Rating 4 out of 5]

Mette verdrinkt in de Waddenzee terwijl ze het landschap en de gevaren zo goed kent. Haar zussen twijfelen: was het een ongeluk of toch zelfmoord? Als lezer vraag je je dat natuurlijk samen met hen af. Maar dit verhaal gaat vooral over hoe je nooit echt kunt ontsnappen aan je lichaam, afkomst en verleden. In deze familie speelt de darmziekte colitis ulcerosa een grote rol. Hoe ingrijpend verstoorde darmen iemands leven kunnen beïnvloeden, wordt hier pijnlijk duidelijk. In het begin vind ik het verhaal lastig te volgen. Elk hoofdstuk heeft een ander perspectief, en pas halverwege krijg ik grip op de personages. Toch is het krachtig en zorgvuldig opgebouwd met boeiende, soms heftige verhaallijnen. De stijl is helder en vlot, met korte zinnen en eenvoudige taal, precies zoals ik het graag heb.

[Marie · Rating 4 out of 5]

Veelzijdige en rijke personages die ik graag volgde en waar ik ook graag meer over te weten wilde komen. Ik vond de moeder/zoon-relatie tussen Brecht en Jarre mooi omschreven, heel intiem. Het verhaal was spannend, alleen de ontknoping voelde vrij abrupt en niet evenzeer uitgewerkt als dat ik zou hebben willen zien. Het contrast tussen de aanloop er naartoe en de climax was erg groot, mijns inziens te groot. Wel interessant om je lezer uit te dagen extra scherp te zijn en zelf conclusies te trekken, ik heb er in ieder geval sinds het uitlezen gisternacht al vaak bij stilgestaan. Al met al een indrukwekkend boek wat ik met plezier heb gelezen.

[Camille Vd Meer · Rating 4 out of 5]

Dit boek werd voor mij uitgekozen en het paste eng goed. Net klaar met mijn coschap bij de Maag Darm Levergeneeskunde waar ik binnenkort ook ga werken en dit boek sluit daar in thema perfect bij aan. De hoofdpersonages delen dezelfde darmziekten, wat zowel lichamelijke als mentale challenges met zich meebrengt. Daarnaast voelde ik mij meegezogen in het verhaal en de hoofdpersonen. Alle anekdotes en lijnen in het verhaal hebben hun verbintenis. Wel zijn er wat open eindjes waar ik graag antwoorden op zou willen..

[Camille Vandeputte · Rating 3 out of 5]

Autopsie heeft trekjes van een thriller – een dood lichaam, een zoektocht naar de oorzaak – maar is vooral een psychologische, literaire thriller waarin onderhuidse spanning de boventoon voert. Het verhaal voelt beklemmend; niet door actie of sensatie, maar door de vreemde, soms angstaanjagende ervaringen van Riene en Brecht.

[Jetske B. · Rating 2 out of 5]

er wordt veel overhoop gehaald in deze roman en dan heb je ook nog eens drie vertellers met eigen perspectief die voor mij maar geen personages van vlees en bloed konden worden. Ik haalde ze steeds door elkaar. Buiten het thema ook nog: Auschwitz, discriminatie, pesten, de eerste bewoners van Manhattan en ga maar door.
Plot is leuk bedacht maar vergezocht.

[Hemel · Rating 2 out of 5]

conceptueel precies ambitieus genoeg (het verhaal verweeft ons verdiepte inzicht in het spijsverteringsstelsel met de hyperactuele angst rondom polarisatie en onze gedeelde, tijdloze fascinatie met de psychotische krochten van de menselijke geest) maar helaasch helaasch erg houterig geschreven

[Anne]

🫶🏽

[Bruno · Rating 2 out of 5]

Een aangename leeservaring was dit niet.

[Wieb Devilee · Rating 3 out of 5]

“De bodem onder je voeten is nooit zo vast als je denkt.”

Boeiend verhaal, al was het qua thema’s wat overladen en was het stilistisch niet helemaal mijn smaak (weinig “mooie” zinnetjes waar ik later nog aan terug dacht). Onbewust een boek gepakt waarin chronisch ziek zijn en de relatie de tussen je fysieke en mentale welzijn een grote rol spelen. Dit was een aangename verrassing. Het boek zit ingenieus en mooi in elkaar en een verademing dat Jorritsma zo open over poep schrijft!

[Esther Baar · Rating 3 out of 5]

Intrigerend en coole sfeer maar uhm….het einde? Zo afgeraffeld? Zonde

[Manon · Rating 4 out of 5]

Niet zo goed als Was, maar wel echt een spannende pageturner met interessante thematiek, 2/3e van het boek in een paar uur uitgelezen!

[Laura Witjens · Rating 4 out of 5]

boeiend verhaal met levensechte personages