Η μέρα της εφημερίας για τον δάσκαλό μας έφτασε! Εκατό παιδιά στην αυλή. Τα μάτια του τα ’χει δεκατέσσερα. Δεν ησυχάζει λεπτό. Τον παρατηρώ από μακριά. Δεν προλαβαίνει να στρίψει στη γωνιά και μια κουκουνάρα έρχεται καταπάνω του. Αναγκάζεται να σκύψει, για να την αποφύγει. – Τι σας έχω πει για τις κουκουνάρες; φωνάζει και πιάνει τον λαιμό του. «Λαρυγγίτιδα» του είχε πει ο γιατρός. Να μη μιλάει καθόλου για τρεις μέρες. – Καλά κι εγώ με νοήματα θα κάνω παρατηρήσεις; μας παραπονιόταν μες στην τάξη.
Νέος δάσκαλος είναι. Δεύτερη χρονιά φέτος…
Ένα βιβλίο για τη μοναδική σχέση δασκάλου - μαθητή.
Ο Βασίλης Κουτσιαρής γεννήθηκε στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας. Εργάζεται ως δάσκαλος στη δημόσια εκπαίδευση. Ήταν συντονιστής της «Παιδικής Λέσχης Ανάγνωσης Κω» (Βραβείο σε πρόγραμμα για την προώθηση της φιλαναγνωσίας από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, 2012) από το 2011 ως το 2018. Παρουσιάζει παιδικά βιβλία στην εφημερίδα «Θεσσαλία». Είχε την επιμέλεια της σελίδας «Ο Μαγικός Κόσμος του παιδικού βιβλίου» στην ηλεκτρονική εφημερίδα Kos Voice (Βραβείο Κυριάκος Παπαδόπουλος για τη χρήση των νέων τεχνολογιών και κυρίως του διαδικτύου για τη Φιλαναγνωσία από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, 2013) από το 2011 ως το 2023. Το 2012 και το 2013 τιμήθηκε με Έπαινο από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών. Το 2013 το βιβλίο του «Ένα αστέρι για μένα» βρέθηκε στη βραχεία λίστα βραβείων Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Το 2014 με την εικονογράφο Κατερίνα Βερούτσου τιμήθηκαν για το βιβλίο τους «Είναι κάτι που μένει» με το Βραβείο Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Το 2015 το βιβλίο του «Μη φοβάσαι Κοκκινοσκουφίτσα» βρέθηκε στη βραχεία λίστα Κρατικών βραβείων. Επίσης, το βιβλίο (το 2018) ήταν η επίσημη συμμετοχή του ελληνόγλωσσου τομέα στην έκθεση: «Και ζουν αυτοί καλά. Η Ευρώπη εικονογραφεί τους Γκριμ» που διοργάνωσε η Διεθνής Βιβλιοθήκη Νεότητας του Μονάχου. Το 2016 το βιβλίο του «Η αποθήκη» βρέθηκε στη βραχεία λίστα βραβείων Κύκλου Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου ενώ το βιβλίο του «Μάγισσες Γόμες» στη βραχεία λίστα βραβείων Public. Την ίδια χρονιά, το κείμενό του «Τα φανταστικά μου ταξίδια» τιμήθηκε με Έπαινο από την Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά. Το 2017 το βιβλίο του «Χιονισμένη πλατεία» βρέθηκε στη βραχεία λίστα βραβείων του περιοδικού ο Αναγνώστης. Τα βιβλία του «Δεν θα σε πειράξει κανείς», «Μ’ αγαπάς, μπαμπά;» και «Δεν θα κοιμηθώ απόψε» βρέθηκαν στις Χρυσές Λίστες του Elniplex με τα καλύτερα βιβλία για τις χρονιές 2018, 2019 και 2021 αντίστοιχα. Κυκλοφορούν 38 βιβλία του για παιδιά (13 από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική).
Νέος δάσκαλος εδώ και δυο χρόνια στο σχολείο προσπαθεί να κατανοήσει και να γνωρίσει τα παιδιά της τάξης του. Εκείνα όμως δε σταματούν να κάνουν σκανταλιές και με αφορμή τις ριγμένες στην αυλή κουκουνάρες να του κάνουν τη ζωή δύσκολη ακριβώς τη μέρα που ένα σοβαρό κρυολόγημα τον υποχρεώνει σε αφωνία. Τελικά θα αγαπήσουν τα παιδιά τον άνθρωπο που τα διδάσκει; Ο δάσκαλος πώς θα καταφέρει να κερδίσει την αγάπη και την εμπιστοσύνη τους;
Ο κύριος Βασίλης Κουτσιαρής, μέσα από ένα πρωτότυπο και διαφορετικό παιχνίδι, αυτό με τις κουκουνάρες, που αφηγείται παραστατικά, καταφέρνει να ζωντανέψει έναν μικρόκοσμο γεμάτο φωνές, γέλια και πειράγματα. Οι κουκουνάρες είναι απλώς η αφορμή για να δυσκολέψουν τις παραδόσεις του δασκάλου όμως οι καταστάσεις που περιγράφονται δε φτάνουν σε ακρότητες, παραμένουν παιδικά σκαριφήματα. Ο συγγραφέας περιγράφει παραστατικά έναν άνθρωπο ταγμένο στους τύπους και τη διδακτέα ύλη του σχολείου, με άτσαλες προσπάθειες γνωριμίας με τους μαθητές του και καταφέρνει σταδιακά να τον αλλάξει, να του δείξει μια άλλη πλευρά και συν τω χρόνω να κερδίσει τα παιδιά.
Μου άρεσε που η ιστορία ξεκινάει απότομα σχετικά, αποφεύγοντας τις εισαγωγικές περιγραφές τύπου «μια μέρα» ή «σε ένα σχολείο κάπου στο τάδε σημείο» κλπ. Έτσι βάζει τον μικρό αναγνώστη απευθείας στην καρδιά της εξιστόρησης και σταδιακά του δείχνει το γύρω περιβάλλον, του συστήνει τους μαθητές και τον δάσκαλο, αρχίζει την πλοκή κλπ. Οι σκανταλιές δεν είναι προσβλητικές ή επικίνδυνες αλλά αθώες, αντικατοπτρίζουν ακριβώς τη συμπεριφορά και τις αντιλήψεις των παιδιών του δημοτικού, κάτι που δείχνει πως ο κύριος Κουτσιαρής, δάσκαλος τόσα χρόνια, ξέρει πολύ καλά την ψυχολογία, το σκεπτικό και τα συναισθήματα των μικρών πλασμάτων που καλείται να εκπαιδεύσει κάθε άνθρωπος που στέκεται πάνω σε μια έδρα.
Η εικονογράφηση της κυρίας Θέντας Μιμηλάκη ακροβατεί ανάμεσα στον σουρεαλισμό και την πραγματικότητα, είναι αφαιρετική, εκφραστική και παραστατική. Γεμίζει τις σελίδες του βιβλίου με άφθονες κουκουνάρες, ζωντανεύει με όμορφο τρόπο τη σχολική καθημερινότητα, αποτυπώνει γελαστές, σκανταλιάρικες (αλλά και μετανοημένες, βλ. σελ. 15) φατσούλες και χαρίζει άφθονα χρώματα στην περιπέτεια που περιγράφει ο κύριος Κουτσιαρής.
Το βιβλίο «Ας μιλήσουμε για κουκουνάρες» είναι ένας τρυφερός και εύληπτος οδηγός για την κατανόηση της συμπεριφοράς που οφείλουν να έχουν τα παιδιά στον δάσκαλό τους και το αντίστροφο. Δεν είναι κακό μερικές φορές να είμαστε αυθόρμητοι και να αφήνουμε τη φαντασία μας ελεύθερη ώστε να βοηθήσουμε τα αθώα πλασματάκια γύρω μας να αγαπήσουν περισσότερο και να κατανοήσουν καλύτερα τον γύρω κόσμο!