30 Sene Evvel İstanbul

Akşam Yazıları #1

by Sermet Muhtar Alus, Yakup Öztürk (Editor)

30 Sene Evvel İstanbul, Sermet Muhtar Alus’un neredeyse yazı hayatının her aşamasında kadrosunda yer aldığı Akşam gazetesindeki yazılarının bir kısmından meydana geliyor. “30 Sene Evvel İstanbul” üst başlığıyla yayımlanan bu yazılar onun aynı zamanda düzenli bir biçimde İstanbul’u yazmasının başlangıcıdır. Bu kitapta, tefrikanın başlığından da anlaşılacağı üzere 1900’lerin başındaki İstanbul’dan manzaralar yer alır. Alus, 1931’den 1952’de vefatına kadar Akşam’da kısa aralıklar haricinde çeşitli tasniflerle İstanbul’u anlatmıştır. “75 Sene Evvel İstanbul”, “Eski Günlerde”, “Eski Defterdekiler”, “İstanbul Kazan, Ben Kepçe”, “Gördüklerim ve Duyduklarım” gibi, farklı yıllarda tefrika hâlinde uzun yazılar kaleme almıştır.
Bu kitapla Akşam gazetesindeki yazıların birinci cildi okur karşısına çıkıyor. Her bir kitap, yazarın kendi tercihi olan tefrika başlıkları ile yayımlanacaktır. Bunlar dışında kalan muhtelif yazıları ve tefrika edilen resimli, macera türünden küçük romanları ise ayrıca kitaplaşacaktır. 30 Sene Evvel İstanbul, Alus’un Türkçesindeki zengin dünyayı daha anlaşılır kılmak için titizlikle notlanmıştır. Alus’un yazılarına açıklayıcı notlar ilave edilirken müellifin kendi yazılarından istifade edildiği de görülecektir. Okur bu vesileyle bir kavram ya da özel isim hakkında daha fazla malumat edinmek istediğinde Alus’un başka yazılarına yönelebilecektir. Kitapta kullanılan görseller aynı zamanda gazetede yer alan resimlerdir ve Sermet Muhtar Alus’un elinden çıkmıştır.

352 pages, Paperback

First published June 1, 2005

About the author

Kaybolan İstanbul’un gündelik hayatını bütün ayrıntılarıyla anlatan, yazdığı eserlerle bir dönemin geniş panoramasını çizen İstanbul aşığı yazar, 28 Mayıs 1887’de İstanbul’da doğdu. Askerî Müze Müdürü Ahmed Muhtar Paşa’nın oğlu olan Alus, Galatasaray Lisesi’nden mezun olduktan sonra hukuk eğitimi gördü. Sait Hikmet’le birlikte el-Üfürük dergisini çıkardı, Davul’da yazılar yazdı. Bu yıllarda Askeri Müze’de çalışan Alus, bir yandan çeşitli gazetelere yazılar yazarken; diğer yandan da telif ve uyarlama biçiminde tiyatro eserleri kaleme aldı. İstanbul üzerine yazı dizilerini yayınlamaya '30’lu yıllarda başlayan Alus, Akşam, Vakit, Tan, Tasvir-i Efkâr, Vatan ve Yeni Sabah gibi gazetelerle birlikte Yedigün, Yeni Mecmua, Akbaba, Amcabey vb. dergilerin vazgeçilmez yazarı oldu. 30 Sene Evvel İstanbul, İstanbul Kazan Ben Kepçe, Masal Olanlar, Eski Defterdekiler, Eski Günlerde, Gördüklerim Duyduklarım ve daha birçok yazı dizisinin yanı sıra yine eski İstanbul hayatının çevresinde gelişen olayları, dönemin kişilerini konu edinen, gündelik hayatın bütün ayrıntılarının tasvir edildiği romanlar yazdı. Kıvırcık Paşa, Harp Zenginin Gelini, Pembe Maşlahlı Gelin vb. gibi kitaplaşmış romanlarının yanı sıra Sülün Bey’in Hatıraları, Agob’un Kazı, Nanemolla, Onikiler, Havalanmalar vb. gibi kitap haline gelmemiş, gazetelerde yayımlanmış eserleri bulunan Sermet Muhtar Alus 18 Mayıs 1952’de İstanbul’da öldü.

Reviews

[kiki · Rating 5 out of 5]

anlattığı dönem itibariyle türk edebiyatı klasiklerini sevenlerin seveceğini düşündüğüm bir kitap. sermet muhtar’dan okuduğum ilk eser ama dili anlatımı o kadar hoş ki -sanıyorum- tek romanı olan onikiler’i de tbr listeme ekledim. özellikle insan tiplerini anlatmada çok yetenekli, okurken sanki bahsedilen tiplerin hepsini kendim de tanımış gibi hissettim. ayrıca dönemi bütünüyle ele aldığı için sosyal yaşantı ekseninde siyasi iklime dair de pek çok anısı kitapta yer bulmuş. benim için hem yazınsal hem de kültürel açıdan doyurucu, okuması zevkli oldu. ayrıca bu kitabı keşfetmemi sağlayan lex historiae’ye de buradan teşekkür etmem gerek muhtemelen favori non fiction kitaplarımdan birini bulmuş oldum