Na 1585 maakt Amsterdam een sterke groei door. Veel van de vreemdelingen zijn armen, die hun heil ergens anders zijn gaan zoeken. Zo ook de bankroete Jerolimo. Een tragische, soms sympathieke, fantast die zich niet alleen voordoet alsof hij rijk en van adel is, maar er ook zelf in gelooft!
Het zijn vooral het levendige Amsterdamse stadsleven, de typerende personen en de humoristische dialogen, die het blijspel tot een literair meesterwerk maken. Bij de vertaling van Spaanschen Brabander is gekozen voor een rijmende versvorm om het karakter van het origineel zo veel mogelijk te behouden. Om een indruk te geven van het karakter van Bredero’s taal en enige vergelijking met de vertaling mogelijk te maken, zijn de eerste vijf pagina’s oude tekst afgedrukt.
De Spaanschen Brabander is een tekst die op een aantal plaatsen vragen oproept. Hoewel de originele tekst zo precies mogelijk gevolgd wordt, zijn op een aantal plaatsen ter verduidelijking toevoegingen in de vertaling opgenomen. In de inleiding wordt naast taalgebruik ook kort ingegaan op het leven van Bredero, gevolgd door een uitleg over de tekst en de tijdsgeest.
T&T Klassieken is de aanduiding voor een reeks literair historische tekstuitgaven van Uitgeverij Taal & Teken. Al sinds 1982 worden deze boeken op vrijwel alle scholen in het voortgezet onderwijs gebruikt.
Gerbrand Adriaenszoon Bredero (1585–1618) was a 17th century Dutch poet, playwright and rhetorician, best known for his comedic plays and folk poetry. His 1617 play Spaanschen Brabander Jerolimo (The Spanish Brabanter) is considered the greatest Dutch comedy to emerge from the Dutch Golden Age, if not from Dutch literature in general.
Soon after his death, his poems were collected in wildly popular songbooks such as the Geestigh liedt-boecxken (Merry Song Book, 1621), the Groot lied-boeck (Great Song Book, 1622) and the complete works (1638) by the Amsterdam book seller and publisher Cornelis Lodewijcksz. Vander Plasse.
Saaiste stuk tekst wat ik ooit heb gelezen. Ik dacht dat ik nooit het einde zou bereiken. Geen idee hoe mensen dit vroeger lazen maar geen wonder dat ze zo vroeg dood gingen. Ik zou ook van een brug af springen als dit de enige vorm van entertainment was.
Goede vertaling van het toneelstuk van Bredero met veel uitleg over de context. 'De Spaanse Brabander' gaat over immigratie en is daarom verrassend actueel. Mijn enige kritiekpuntje is dat sommige van de informatie meerdere keren herhaald wordt. Dat gaat een beetje irriteren.
Another story that I had to read for my Dutch literature history course. Bredero took the idea from the Spanish picaresque novel Lazarillo de Tormes (1554). He moved the action from Spain to Amsterdam, which allowed him to add a lot of colorful characters like hookers, beggers and other people from the street.
Het is een vermakelijk stuk dat goed in elkaar steekt maar Warenar en Klucht van de koe zijn komischer dan deze. Het is wel een goed werk om naast de huidige situatie rondom migratie te houden, daar het toen ook actueel was.
Laagdrempelige en toegankelijke hertaling waar de lezer stapje voor stapje bij de hand wordt genomen. Uitstekend geschikt om scholieren kennis te laten maken met literatuurgeschiedenis.
Een 'vertaling' van dit stuk lezen is als kijken naar een afgebleekte Rubens in zwart-wit. De tekst wordt ietwat toegankelijker (17de-eeuws Nederlands lezen is niet evident en de taal van De Spaansche Brabander is extra moeilijk door het gebruik van verschillende dialecten), maar het verliest al zijn kleur. Maar wie de moeite wil doen Bredero in zijn oorspronkelijke versie te lezen, en dat bij voorkeur dan luidop doet, kan genoeglijke momenten beleven...
'Ick sie in u gherijm des menschen leven door En weer door: en wat faalen dat ick sie, daar voor Wacht ick my naderhandt in alle vlyticheden.'
Ik ben geen specialist in die oude boeken. Het is hard werken om dit heden ten dage uit te lezen. Zeker als ontspanningslitteratuur zou ik het niet (meer) willen bestempelen. Als je de achtergronden van dit boek kent of bent nagegaan wordt het al wat interessanter.
Wat ik wel leuk vond was dat er vanaf de 17e eeuw eindelijk een verstaanbaar Nederlands wordt geschreven. Na een aantal middeleeuwse boeken te hebben doorworsteld is het nu alsof het licht aan gaat! Hrt blijft wel lasting en al dat gerijm spreekt me ook niet zo aan, maar ik geef toch 2 sterren.
Helaas niet de integrale tekst, maar wel een mooi en informatief boekje over de omstandigheden, de maatschappij en het Amsterdam van toen. Het stuk zelf is interessant maar laat ook nog veel te interpreteren over. Gaat het nou over migranten, over betrouwbaarheid, over Noord-Zuid verhoudingen in de Nederlanden, over soberheid versus feestelijkheid en dus over protestantisme versus Katholicisme? Deze versie denkt het makkelijk te maken door de taal te moderniseren, maar daar dan weer een soort fonetisch Vlaams/Frans/Brabants van te maken. Iets makkelijker, maar nog steeds een hindernis.
Ik had veel meer verwacht van de tekst om eerlijk te zijn. De moeilijkheidsgraad ligt ook iets hoger dan ik eerder dacht: Bredero heeft een specifiek dialect gebruikt (wat het decorum goed doet), maar dat maakt het wel moeilijker om de tekst te lezen en te begrijpen. Het duurt eventjes voor je helemaal mee bent.
De discussies van de personages over “vreemdelingen” in de stad Amsterdam zijn nog pijnlijk actueel. Dit is een tekst die je vooral moet horen, i.p.v. in stilte lezen, dan komen de accenten en humor veel beter tot hun recht. Het genre is interessant: geen komedie, zeker geen tragedie, maar ook geen klucht.