De wetten van Alex

by Myrthe van der Meer

Alex Zee heeft haar leven perfect op ze heeft een goede baan als archeoloog, absoluut geen huisdieren, geen vrienden en nauwelijks contact met haar familie. Haar motto als het om sociale contacten less is more.

Maar dan krijgt ze ongewild een niet meer functionerende autismehulphond. Al snel verandert Alex' leven in een rollercoaster aan rampen en nog emoties. De hond blijkt namelijk een mensenmagneet. En als er iets is waar Alex niet op zit te wachten, dan zijn het wel mensen.

Alex wil maar één haar oude leven terugkrijgen. En de hond weg. Dus besluit ze om een zo normaal mogelijk functionerend mens te worden, zodat iedereen haar zo snel mogelijk weer met rust laat. Maar wat is eigenlijk normaal?

Genres: Autistic Spectrum Disorder, Contemporary, Fiction, Audiobook

370 pages, Kindle Edition

Published May 20, 2025

About the author

Myrthe van der Meer (pseudoniem, 1983) werkte als redacteur toen ze na een burn-out vijf maanden lang op een paaz opgenomen werd. Over deze ervaring schreef ze haar debuut PAAZ. Het boek werd meer dan 50.000 keer verkocht en het werd genomineerd voor de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs. Myrthe won de Psyche Mediaprijs en de Viva400-Award. In 2013 verscheen haar tweede boek, de roman Kalf.

Reviews

[Alex · Rating 4 out of 5]

Naar omstandigheden goed

[Iris van der Knaap · Rating 5 out of 5]

In één ruk uitgelezen, er zijn veel tranen van herkenning gevallen. En dat vanuit iemand die zelden huilt om media (of überhaupt, eigenlijk).

Autisme is veel, maar het is vooral eenzaam. Autisme is (voor mij) in de kern een onoverbrugbare kloof tussen jou en anderen. Die kloof bestaat uit een wederzijds onbegrip: ik snap jou niet en jij snapt mij niet, op zo’n fundamenteel cellulair niveau van zijn dat we dit nooit op een toereikende wijze zullen kunnen communiceren naar elkaar. En dat onbegrip betekent ook dat je niet gezien wordt, niet erkend wordt, niet écht ontmoet wordt in wie je bent. Dat heeft niets te maken met de goede intentie van de ander, of hoeveel liefde en moeite iemand erin probeert te stoppen. Sommige dingen zijn gewoon onmogelijk. We kunnen niet een ander zijn.
Een mens heeft erkenning nodig om diens bestaan bevestigd te krijgen. Om te mógen bestaan misschien, of in ieder geval te voelen dat dat mag. Ik denk dat mensen met autisme zich daarom vaak zo vervreemd voelen van zichzelf. Omdat dat gevoel mist.

Als je dan ineens wel die erkenning en dat begrip voelt in een boek, een personage leest op de pagina’s die net zo goed jou had kunnen zijn, dan is dat een hele verwarrende warme knuffel die 25 jaar te laat voelt en heel veel in je losmaakt. Althans, in mijn geval wel. Het is me echt zelden voorgekomen dat een boek zoveel met me heeft gedaan. Ik kan dan ook alleen maar lof uitspreken naar de auteur, dat zij deze manier van zijn op zo’n heldere en mooie wijze heeft weten te vertellen.

Dit boek bewijst voor mij nogmaals de ongeëvenaarde kracht van fictie tegenover non-fictie om iets écht te begrijpen, of kennis te ‘belichamen’ zoals Kierkegaard dat zou zeggen. Na mijn diagnose in 2023 heb ik zo ongeveer alles gelezen wat er in de non-fictie wereld (online en offline) geschreven is over autisme. Dat hielp me toen zeker wel, maar komt in de verste verte niet in de buurt van de hulp en het begrip over mezelf die dit boek me geboden heeft. De troost, vooral.
Ik raad iedereen die in een diagnoseproces voor autisme zit, of dat nu ervoor, tijdens of al ver erna is, dit boek te lezen. Het wordt voor mij een vriend voor het leven, denk ik.

Hechtingen lossen op als ze niet meer nodig zijn.
Ik verstijf. Want de mijne zijn er nog steeds. Het Handboek. Alle regels en voorschriften, onderzoeken, voorspellingen, vergelijkingen en verbeteringen… Ze zijn nooit verdwenen. Ze zijn nooit opgelost, zijn nooit overbodig geworden. Het zijn dikke zwarte draden, kriskras door mijn bestaan geregen, die stuk voor stuk nog net zo diep in mijn vlees snijden als op de dag dat ik ze aanbracht. Omdat ik ze nog elke dag nodig heb. Omdat ik als ze er niet zouden zijn uit elkaar zou vallen. Omdat ik zonder al die regels niet aanvoel wat ik moet doen, hoe ik dat moet doen, en hoe ik om zou moeten gaan met de reacties van de wereld daarop.

[Julicke · Rating 5 out of 5]

Zo vaak wordt er over autistische mensen geschreven (meestal door goedbedoelende neurotypicals en verstandige psychologen), maar we hebben ook zeker meer fictie en non-fictie nodig geschreven door autisten, over hoe het echt voelt om met de stoornis te leven, zonder te stigmatiseren of sugarcoaten. Dit boek is een geweldig voorbeeld hiervan.

350 pagina's lang leef je in het hoofd van Alex Zee, die volgepropt is met handboeken over hoe ze 'normaal' over kan komen, regels en gewoontes om de dag structuur te geven, een leger aan prikkels die op hun beurt wachten om verwerkt te worden, een encyclopedie aan kennis over dierenbotten, en de onwrikbare overtuiging dat als ze gewoon beter haar best doet en stopt met lui en ongevoelig zijn, ze net zo kan functioneren als de mensen om haar heen. Alex' struggels, het gebrek van begrip en steun uit haar omgeving, haar zelfkritiek... het werd zo rauw en eerlijk weergegeven dat ik er zowaar emotioneel van werd (zowel voor Alex als mij zeer ongebruikelijk). Zowel haar sterke kanten (haar analytische vermogen, verfrissende blik, intelligentie, consistentie, etc.) als haar struggels (sociaal inzicht, omgaan met veranderingen, registreren van emoties, meltdowns, etc.) worden heel realistisch en oordeelloos gepresenteerd en maken dat je intens meeleeft met Alex.

Daarnaast was het verhaal zelf ook verrekte vermakelijk. De droge humor kreeg me vaak aan het lachen, de miscommunicaties hadden interessante resultaten en de romantische wending was onverwacht en juicy. Het was dan niet perfect. Richting het eind werd het wel voorspelbaar en ik had ook wel gedacht dat de hond een grotere rol zou spelen in het verhaal gezien de beschrijving op de achterkant. Richting het midden verdwijnt hij helaas een beetje op de achtergrond. Het is dus niet zozeer een verhaal over hoe de plotselinge komst van een hulphond in Alex' leven alles op z'n kop zet, maar meer over hoe de hond én veranderingen op werk én nieuwe mensen in Alex' leven én de val van haar moeder én de vermoedens over haar diagnose alles veranderen. De hond is dus maar een deel van het verhaal, maar wel het allerliefste deel 🩷

In ieder geval een heel goed boek, die hopelijk veel gaat doen om autistische mensen (met name vrouwen!) zichtbaarder te maken 😊

[Nancy · Rating 4 out of 5]

Een serieus onderwerp met humor en liefde gebracht. En Billy… 🥰

[Ashly · Rating 4 out of 5]

Billy ❤️

[Peter Kuin · Rating 5 out of 5]

heel fijn om te lezen. bijzonder herkenbaar. meelevend zonder al te dramatisch te zijn. vooral vol humor, iedergeval mijn soort

misschien niet zo complex als waar ik normaal 5 sterren voor uitdeel maar sowieso al een bonus ster voor de hoofdrol van de hond.

[Myrthe · Rating 5 out of 5]

Aantal keer hardop gelachen omdat het zo herkenbaar was haha. Eerst dacht ik nog hoe in de hemel heeft Alex niet door dat ze autistisch is en dan bedenk ik me dat ik er ook zo heb bijgelopen tot mijn 23e en is het alleen maar heel erg mooi beschreven in het verhaal. Petitie voor meer boeken met vrouwen met autisme als main character!

[Iris Kappert · Rating 5 out of 5]

De wereld is zoveel rijker met romans geschreven door iemand met autisme over een personage met autisme ❤️‍🩹 En voor mij zeker ook als het over vrouwen gaat.

Dit boek heeft een plekje in m’n hart. Ook al was het soms echt pijnlijk herkenbaar en heb ik er zelfs gehuild; ik voelde me gezien en gehoord. Je bent niet alleen.

Als je dit een fijn boek vond is ‘Indigo’ van Roxanne Wellens ook zeker een aanrader!! :)

[Lieve · Rating 5 out of 5]

》Ik ben dus geen slecht mens. Ik ben alleen verschrikkelijk slecht in mensen. En het ergste is: Ik ben er zelf ook een.《

》Ik hoef ook niet meer te leren hoe ik autist moet zijn. Ik wil leren hoe ik mens moet zijn. Hoe je een normaal mens kan zijn, in een normale wereld, en toch jezelf kan zijn. Hoe ik autistisch moet zijn heb ik al lang zelf uitgevonden.《

[Saskiasauce · Rating 4 out of 5]

Mooi en ook wel iets voorspelbaar boek, vakkundig voorgelezen door Ricky Koole.

[Hanneke Wildschut · Rating 5 out of 5]

Geweldig meeslepend verhaal.
Alex heeft voor allelei facetten van het leven een handboek en dat werkt voor haar tòt Zara en Billy haar leven binnen komen wandelen.
Alex' moeder revalideert na een val; haar zus is druk met reünies, haar kinderen en haar scheiding; haar baas wil van alles van haar en dan is daar ook nog Simon, haar oude klasgenoot en vervangend dierenarts...
Alex probeert alles te structureren, te vangen in logische wetten, maar alles loopt anders.
Fantastisch boek dat laat zien dat autisme meer inhoudt dan veel mensen denken.

[Lieke Polak · Rating 3 out of 5]

Genoten! Deed sterk denken aan The curious incident of the dog in the night-time en/of The Rosie Project. Soms beetje onwaarschijnlijk (waarom is Zara verliefd op Alex? Cmon mensen) maar wel een fijn boek om mensen (leerlingen) aan het lezen te krijgen.

[Suzanne · Rating 4 out of 5]

Wat een heerlijk boek was dit weer. Aanrader

[Gioia Van ‘t Spijker · Rating 5 out of 5]

Ik 💖 Billy!

Echt een must read!

[Hannah · Rating 5 out of 5]

Zowaar een boek waarin de autistische hoofdpersoon niet word weggezet als een emotieloze robot. Heel verfrissend. Ik heb er erg van genoten en kon er ook herkenning in vinden!

[Loes Hilhorst · Rating 4 out of 5]

Ik bleef maar lezen, tot ik het uit had. Wel een beetje een makkelijke verhaallijn. Toch wederom heel interessant, mooi én pijnlijk tegelijk om een kijkje in het brein en leven van iemand met autisme te krijgen:

"Slechte mensen doen geen moeite om zichzelf te verbeteren. Ik doe niets anders dan mezelf proberen te verbeteren. Ik ben dus géén slecht mens. Ik ben alleen verschrikkelijk slecht in mensen. En het ergste is: ik ben er zelf ook één."

"Ik heb altijd gedacht dat als ik maar alle regels zou ontdekken en op zou schrijven, ik op een dag eindelijk ook gewoon normaal zou kunnen zijn. Maar dat klopt niet. Want ík klop niet."

En ook heel mooi om te lezen wat een autismehulphond kan bijdragen en op welke manier.

[Patricia De Boer · Rating 5 out of 5]

Wat een heerlijk geschreven boek dat van het begin tot het einde weet te boeien.
Enige minpuntje is dat ik vind dat het autisme van het hoofdpersonage wel erg wordt uitvergroot, wat mijn inziens niet bijdraagt aan algehele erkenning van autisme bij, in dit geval, vrouwen.

Alex is een vrouw die erg op zichzelf gewezen is en een teruggetrokken bestaan leeft.
Ze werkt als archeoloog op een universiteit en vermijd iedere vorm van sociaal contact.
Bovendien raakt zij van de rel van veranderingen, en neemt zij alles letterlijk wat er tegen haar wordt gezegd.

Er zijn genoeg mensen met autisme die wel genieten van sociaal contact, die hebben geleerd om niet alles letterlijk te nemen wat er tegen hen wordt gezegd, en niet hoog begaafd zijn.

Maar verder is het een geweldig geschreven boek, waarin ook de overige personages goed zijn uitgewerkt.
Het boek riep regelmatig plaatsvervangende boosheid op jegens de supervisor van Alex, maar ook haar zus.
Een compliment voor de schrijfster om dat bij de lezer voor elkaar te krijgen.
Al met al dus een zeer geslaagde roman die ik met plezier heb gelezen.
Ook vanwege de humor die absoluut aanwezig is in dit boek.

Het leven van Alex is duidelijk en voorspelbaar, en met haar geschreven handboek over het leven die haar richtlijnen bieden hoe om te gaan met onvoorspelbare situaties en sociale contacten weet zij zich staande te houden in het leven.
Haar werk als archeoloog geeft haar routine, en in haar huisje dat onder dat van haar moeder grenst, voelt zij zich bij iets dat het dichtst staat bij gelukkig zijn.
Alex moeder is opgenomen in het ziekenhuis met een gebroken heup na een val van de trap.
Wanneer er op een dag iemand voor de deur staat om een, door haar moeder gefokte hulphond terug te brengen, zet dat het leven van Alex op zijn kop.
Ze heeft geen idee wat ze met de hond aan moet, maar uiteindelijk komt ze met een bevriend dierenarts tot de conclusie dat zij voor de hond zal zorgen, tot er een geschikte plek voor hem is gevonden.
Langzaam groeien Alex en de hond naarder tot elkaar, en de hond lijkt haar zelfs te helpen in situaties waarin zij verzeild raakt.
Maar het zet ook haar wereld op zijn kop, want alles wat voorspelbaar was, is ineens anders

[Jette · Rating 3 out of 5]

Goed dat er een boek bij is met een vrouwelijke hoofdpersoon met kenmerken van autisme en dat er echt een kijkje in haar hoofd gegeven wordt. Ik denk dat het voor aardig wat mensen (h)erkenning kan bieden.

Het boek zelf leest makkelijk weg en is op vlakken wel wat voorspelbaar. Ondanks dat ik er een aantal avonden leuk mee gevuld heb, is het niet het type verhaal dat me lang bij zal blijven.

3,5 ⭐️

[Ivette · Rating 4 out of 5]

Misschien eerder 3,5 ster. Ik heb me flink geërgerd aan dit boek en een hoofdpersoon die het allemaal zo moeilijk maakt voor zichzelf, maar daardoor weet de schrijfster ook wel heel goed over te brengen hoe het is om een vrouw met autisme te zijn en hoe het kan dat dat vaak helemaal niet opgemerkt wordt. En de hond, die is natuurlijk helemaal geweldig en zorgt ervoor dat je ook af en toe een traantje moet wegpinken.

[Talitha · Rating 5 out of 5]

(H)erkenning met een lach en een traan.
Myrthe, als je dit leest: bedankt voor dit boek. ❤️‍🩹

'Maar wat als het wel uitmaakt? Wat als ik er wél last van heb? Wat als dat autisme onzichtbaar mijn hele leven heeft beïnvloed? Al mijn keuzes heeft biigestuurd? Want al die tijd was ik allebei. Mezelf en... dat.'

"Plotseling snap ik precies wat ik voel: niet gewoon verdriet, maar rouw. Rouw om alles wat ik had kunnen leren, alles wat ik had kunnen doen, had kunnen zijn."

[Thirza · Rating 5 out of 5]

In èèn ruk uitgelezen. Afwisselend grappig, herkenbaar, verdrietig en hartverwarmend. Eindelijk eens een boek over autisten dat door een autist is geschreven - die dus als geen ander weet hoe het voelt en hoe eenzaam het kan zijn. En dat merk je.
Plus, ik ben ook nog eens gek op honden, dus ook heel leuk om te lezen dat het hoofdpersonage de magie achter honden ook leert te waarderen.

[Anne Korevaar · Rating 4 out of 5]

Wat een intens boek! In dit boek kijken we in het hoofd van Alex de hoofdpersoon. En dat is intens, want dat is het leven met autisme ook.
Het is ook pijnlijk en verdrietig, want mensen zonder autisme weten vaak niet hoe het voelt om zóveel te denken en zó overprikkeld te raken van hele gewone dingen.
Dit boek levert in elk geval meer begrip op, ook al is de vorm van autisme die Alex heeft lang niet representatief voor alle andere "autisten."
Myrthe van der Meer is ervaringsdeskundige en dat merk je echt in dit boek. Af en toe prachtige analyse over onze maatschappij vol gevoelens en emoties.

[Hanna Knecht · Rating 4 out of 5]

Super lief boek en een goede inkijk in het neurodiverse brein, zonder hoe dat in andere films of boeken als alleen maar handige slimheid en een beetje quirky wordt afgebeeld, maar dat het gewoon vaak echt lastig en kut kan zijn.

[Ingrid Wassink · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek over iemand die moeite heeft met sociale omgangsregels. Heel fijne schrijfstijl.

[Marita · Rating 3 out of 5]

Zoals de hoofdpersoon telkens zegt: naar omstandigheden goed ;)

Leuk boek en interessant om eens te lezen over (leven met) autisme.

[Floortje · Rating 4 out of 5]

Ja. Ja. Ja. Verdriet, pijn en vooral heel veel plezier. Ik moest janken bij de paniekaanval (hersenstorm) dat Alex eindelijk besefte dat Billy geen vijand was. Mijn hart brak in duizend stukjes. Dit boek bewijst maar weer de invloed van een hond.

[Suze · Rating 4 out of 5]

4,5

[noelluuhh · Rating 3 out of 5]

3,5⭐

[Arlina Ratkoceri · Rating 5 out of 5]

Eerste e-reader boek, heel erg leuk boek.

[Maureen van Boxtel · Rating 5 out of 5]

Heeeel goed geschreven, echt even een ander boek dan normaal. Heel fijn om te lezen 🥰