What do you think?
Rate this book
Kiezen voor democratie: of voor dictatuur
Verkiezingen zijn nooit ontworpen voor sociale media. Ze zijn niet berekend op nepnieuws, niet op AI-beelden, niet op manipulerende algoritmes, niet op techmiljardairs met te veel macht. Als gevolg dolen we in een politiek Wonderland, waar burgers zichzelf en elkaar in absurditeit en complotten verliezen.
In de snel polariserende samenleving werken verkiezingen als een centrifuge: alles zwiept naar de uitersten. De grootste democratie ter wereld hielp eind 2024 een autocraat in het zadel en ook in Europa krijgen ondemocratische partijen de ruimte om de rechtsstaat af te breken. We staan op een kruispunt en kunnen rechtsaf, richting dictatuur, of we kiezen voor stabiliteit, vrede en vrijheid. In Kiezen voor democratie laat Marcia Luyten zien hoe we de weg naar de basis van onze democratie kunnen terugvinden.
In de snel polariserende samenleving werken verkiezingen als een centrifuge: alles zwiept naar de uitersten. De grootste democratie ter wereld hielp eind 2024 een autocraat in het zadel en ook in Europa krijgen ondemocratische partijen de ruimte om de rechtsstaat af te breken. We staan op een kruispunt en kunnen rechtsaf, richting dictatuur, of we kiezen voor stabiliteit, vrede en vrijheid. In Kiezen voor democratie laat Marcia Luyten zien hoe we de weg naar de basis van onze democratie kunnen terugvinden.
123 pages, Paperback
Published November 27, 2024
About the author
Marcia Luyten
13 books5 followersMarcia Luyten (1971) is econoom en cultuurhistoricus, schrijver, journalist en publicist. Sinds 2012 is zij presentator van het programma Buitenhof. Ze schrijft voor onder meer NRC Handelsblad en Vrij Nederland.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
October 30, 2025
Een goed boekje, maar soms wel héél beknopt, te beknopt waardoor het verwarrend wordt. Als je een beetje voorkennis hebt over het onderwerp en veel op Reddit zit weet je al veel van de voorbeelden die Luyten noemt. Maar dan nog is het een goede wake up call. Je hoort me niet zeggen dat dit boekje zelf verplichte kost zou moeten zijn op scholen, maar ik geloof al jaren dat het vak politicologie standaard zou moeten zijn op de middelbare school. Dat én argumentatietheorie.
March 18, 2025
It was a really interesting read however I hoped for a bit more. It was not like groundbreaking for me but still lots of very important information and connections that where made in the book!
August 15, 2026
***** = Really liked it.
Dit essay laat op een bondige manier zien hoe ook in Nederland een democratie de nek kan worden omgedraaid. Daarmee sluit het voor mij mooi aan bij On Tyranny van Timothy Snyder. Luyten laat zien dat de afbraak van een democratie niet noodzakelijk begint met een staatsgreep of een dictator die de macht grijpt, maar ook geleidelijk kan gebeuren: via polarisatie, het ondergraven van instituties en het steeds verder uithollen van het vertrouwen in de democratische rechtsstaat.
Voor mij is dit een vijfsterrenboek, vanwege twee zaken.
Het eerste is de beschrijving van het Het Debat van Nederland op SBS6 op 16 november 2023 waarin Wilders van Timmermans wint door iemand uit het publiek te laten zeggen dat ze het eigen risico ziektekostenverzekring absoluut niet kan dragen. Timmermans pleit voor een halvering van het risico wat haalbaar is volgens de Rekenkamer, Wilders pleit voor afschaffing, hetgeen niet doorgerekend is.
Wilders maakt het af met: "Meneer Timmermans, u krijgt €15.000 per maand aan wachtgeld van de Europese Commissie, u kan wachten maar deze mevrouw heeft geen geld."
Naderhand bleek de vrouw uit het publiek, Cindy Slaper-van der Werff, een fervente aanhanger van Wilders, er doken foto's op waarin zij samen met Geert Wilders in een vliegtuig naar Hongarije zat. Het essay kon nog niet vemelden dat deze vrouw in 2025 in het programma 'Rutger en de uitkeringstrekkers' verscheen. Ze ontvangt een Wajong-uitkering, maar staat er financieel niet zo slecht voor als tijdens het politieke debat werd gesuggereerd. Het gezin woont in koophuis, ze blijkt dure Maine Coons te fokken en te verkopen, ze gaf toe dat het geld uit de uitkering "niet puur noodzakelijk" was, maar "gewoon lekker".
Verolgens komt Wilders in de regering, en houdt hij een verlaging van het eigen risico tegen! Manipulatie, ontbreken van objectieve redactie, populisme, en de mensen die het echt nodig hebben staan erbij en zien het waarschijnlijk niet eens ....
Het tweede punt is dat ik vooral benieuwd was naar eventuele oplossingen om de democratie te versterken. Daarin waren het preferente stemmen en de burgerberaden, die uiteindelijk kunnen leiden tot een referendum, voor mij nieuwe ideeën. Daar wil ik meer over lezen.
Dit essay laat op een bondige manier zien hoe ook in Nederland een democratie de nek kan worden omgedraaid. Daarmee sluit het voor mij mooi aan bij On Tyranny van Timothy Snyder. Luyten laat zien dat de afbraak van een democratie niet noodzakelijk begint met een staatsgreep of een dictator die de macht grijpt, maar ook geleidelijk kan gebeuren: via polarisatie, het ondergraven van instituties en het steeds verder uithollen van het vertrouwen in de democratische rechtsstaat.
Voor mij is dit een vijfsterrenboek, vanwege twee zaken.
Het eerste is de beschrijving van het Het Debat van Nederland op SBS6 op 16 november 2023 waarin Wilders van Timmermans wint door iemand uit het publiek te laten zeggen dat ze het eigen risico ziektekostenverzekring absoluut niet kan dragen. Timmermans pleit voor een halvering van het risico wat haalbaar is volgens de Rekenkamer, Wilders pleit voor afschaffing, hetgeen niet doorgerekend is.
Wilders maakt het af met: "Meneer Timmermans, u krijgt €15.000 per maand aan wachtgeld van de Europese Commissie, u kan wachten maar deze mevrouw heeft geen geld."
Naderhand bleek de vrouw uit het publiek, Cindy Slaper-van der Werff, een fervente aanhanger van Wilders, er doken foto's op waarin zij samen met Geert Wilders in een vliegtuig naar Hongarije zat. Het essay kon nog niet vemelden dat deze vrouw in 2025 in het programma 'Rutger en de uitkeringstrekkers' verscheen. Ze ontvangt een Wajong-uitkering, maar staat er financieel niet zo slecht voor als tijdens het politieke debat werd gesuggereerd. Het gezin woont in koophuis, ze blijkt dure Maine Coons te fokken en te verkopen, ze gaf toe dat het geld uit de uitkering "niet puur noodzakelijk" was, maar "gewoon lekker".
Verolgens komt Wilders in de regering, en houdt hij een verlaging van het eigen risico tegen! Manipulatie, ontbreken van objectieve redactie, populisme, en de mensen die het echt nodig hebben staan erbij en zien het waarschijnlijk niet eens ....
Het tweede punt is dat ik vooral benieuwd was naar eventuele oplossingen om de democratie te versterken. Daarin waren het preferente stemmen en de burgerberaden, die uiteindelijk kunnen leiden tot een referendum, voor mij nieuwe ideeën. Daar wil ik meer over lezen.
Read
January 6, 2025Het is geen distopie uit een politieke roman meer, we lijken af te stevenen op de afschaffing of in ieder geval drastische beperking van de democratie. In grote, heldere lijnen wordt de dreigende toekomst geschetst aan de hand van actuele voorbeelden.
De vraag is natuurlijk ook wat doe je er tegen? Net als sommige anderen kiest Luyten voor vernieuwing van de democratie waardoor de betrokkenheid van de burgers vergroot wordt. Ik heb daar mijn twijfels bij en vrees dat het eerder averechts werkt. De burger is juist gewend aan meer gemak en minder omkijken. Daarom kiezen ze ook voor het idee van de sterke man. Die lost het dan allemaal op. Lekker makkelijk. Een burgerberaad instellen is als folders voor gezond koken uitdelen bij de McDonald’s. Maar goed, het is beter dan niks doen. En doet niets af aan het lezenswaardige betoog.
De vraag is natuurlijk ook wat doe je er tegen? Net als sommige anderen kiest Luyten voor vernieuwing van de democratie waardoor de betrokkenheid van de burgers vergroot wordt. Ik heb daar mijn twijfels bij en vrees dat het eerder averechts werkt. De burger is juist gewend aan meer gemak en minder omkijken. Daarom kiezen ze ook voor het idee van de sterke man. Die lost het dan allemaal op. Lekker makkelijk. Een burgerberaad instellen is als folders voor gezond koken uitdelen bij de McDonald’s. Maar goed, het is beter dan niks doen. En doet niets af aan het lezenswaardige betoog.
March 14, 2025
Een mooi en prikkelend essay voor de democratie, met een bondige doch ijzersterke analyse van hoe onze democratie gevaar loopt, interessante en nieuwe inzichten die verhelderend werken, en een pleidooi voor wat gedaan kan worden als tegengif.
De speelse referenties naar Alice in Wonderland zijn treffend en ondersteunen haar essay goed. Ik heb het met veel interesse gelezen.
"Als we niet overtuigd kiezen voor democratie, dient zich zo een fascistoïde dictatuur aan, waarin alle pijn en vervreemding oplossen. Want dat is de verleidelijke illusie: duidelijk in plaats van rommelig, een hechte gemeenschap vrij van vreemde namen, met mannen die man zijn (vrouwen hebben minder te winnen), en nooit meer lastige keuzes. Je hoeft niet na te denken, ook geen lid te worden van de medezeggenschapsraad op school; je wordt vermaakt."
De speelse referenties naar Alice in Wonderland zijn treffend en ondersteunen haar essay goed. Ik heb het met veel interesse gelezen.
"Als we niet overtuigd kiezen voor democratie, dient zich zo een fascistoïde dictatuur aan, waarin alle pijn en vervreemding oplossen. Want dat is de verleidelijke illusie: duidelijk in plaats van rommelig, een hechte gemeenschap vrij van vreemde namen, met mannen die man zijn (vrouwen hebben minder te winnen), en nooit meer lastige keuzes. Je hoeft niet na te denken, ook geen lid te worden van de medezeggenschapsraad op school; je wordt vermaakt."
December 15, 2025
Een boek wat voor iedereen relevant zou zijn om te lezen! Soms wel wat beknopt waardoor het misschien wat voorkennis vereist :)
Displaying 1 - 7 of 7 reviews