Jump to ratings and reviews
Rate this book

Łąka

Rate this book
Wędrówka po lirycznej Łące Bolesława Leśmiana.

Łąka to drugi zbiór wierszy autora, który został wydany w 1920 roku. W skład tomu weszły następujące W zwiewnych nurtach kostrzewy, Ballady, W malinowym chruśniaku, Pieśni kalekujące, Trzy róże, Noc bezsenna i Ponad brzegami, a także pojedyncze utwory dłuż Wspomnienie, Pururawa i Urwasi, Asoka oraz tytułowy poemat Łąka. Bolesław Leśmian zadedykował tom Eugeniuszowi Śmiarowskiemu — prawnikowi i politykowi, uważanemu za jednego z najwybitniejszych polskich adwokatów.

Głównym motywem całego tomu jest obcowanie człowieka z naturą, gdzie miejska cywilizacja i zdobycze techniki wydają się być gdzieś bardzo daleko. Jednocześnie tytułowa Łąka ma dwojaką naturę — jest w niej miejsce nie tylko na miłość, szczęście i spełnienie, ale także na wewnętrzne rozterki, rozpacz, strach i śmierć. Autor wykreował rzeczywistość, w której człowiek, natura i świat nadprzyrodzony wzajemnie się przenikają i stanowią jeden byt.

Ballady stanowią ważną część twórczości Bolesława Leśmiana i są przykładem połączenia tradycji wywodzących się z epoki romantyzmu z nieograniczoną wyobraźnią autora. Wybrzmiewa z nich zainteresowanie folklorem i kulturą ludową, jednak w przeciwieństwie do innych słynnych utworów tego gatunku w balladach Leśmiana próżno szukać urodziwych, czarujących, pozbawionych jakichkolwiek mankamentów bohaterów — ich miejsce zajmują postacie nieidealne, z którymi może się utożsamić każdy z nas. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów tego cyklu jest Dusiołek, w którym czytamy o uosabiającej zło natrętnej marze nawiedzającej ludzi podczas snu oraz o broniącym się przed napaścią Bajdale, ludowym gawędziarzu wędrującym po ziemi wraz ze swoją szkapą i wołem. Wędrowcowi udaje się obronić przed natrętem, jednak ma on żal do Boga za dopuszczenie do tego, że na świecie występuje zło pod różnymi postaciami. Gad to kolejny wiersz Leśmiana, w którym autor czerpał z tradycji romantyków. Opowiada historię kobiety, która niedawno urodziła dziecko, a teraz zostaje napadnięta w sadzie przez tytułowego gada. Niewiasta nie zważa na jego odpychającą aparycję i przyjmuje zaloty. Z utworu płynie przekaz, że wygląd zewnętrzny nie ma znaczenia, a liczy się to, co jest w środku. Niepełnosprawny „dziadyga” to bohater Ballady dziadowskiej. Na jego drodze staje tajemnicza rusałka, która zarówno wzbudza jego zainteresowanie, jak i doprowadza go do śmiechu. Zjawa, rozżalona po nieudanej próbie uwiedzenia wędrowca, ciągnie go w wodne głębiny. Mężczyzna ginie, a z toni symbolicznie wyłania się jego drewniana kula. Południca, demon znany z wierzeń słowiańskich, jest kolejnym „czarnym charakterem” ballad Leśmiana. O jej względy rywalizują „dwaj opoje” — Świdryga i Midryga. Szalony taniec, który odbywają z marą, sprawia, że Południca ginie, a mężczyźni tracą rozumy i wpadają w obłęd, nadal próbując ją uwieść.

Cykl W malinowym chruśniaku, bez wątpienia najbardziej znany fragment tomu, to pochwała miłości — nie tylko jej najczystszej postaci, ale również tej ciemniejszej strony. Jest to zbiór najbardziej znanych erotyków polskiej literatury. Przyjmuje się, że ich adresatką jest wieloletnia bliska przyjaciółka Leśmiana doktor Dora Lebenthal, którą poeta poznał najprawdopodobniej w 1918 roku. Najważniejszym utworem tego cyklu (wielokrotnie interpretowanym muzycznie, m.in. przez Marka Grechutę i Krystynę Jandę) jest wiersz o tym samym tytule, będący opisem spotkania dwojga kochanków na polanie wśród krzewów malin. Skoncentrowanie na szczegółach przyrody, współgranie jej elementów z pieszczotami kochanków tworzą zmysłowy, intymny i zachwycający klimat.

Pieśni kalekujące skupiają się na ułomności człowieka bezradnego wobec swego losu — niemocy nie tylko fizycznej, ale również duchowej. Owe deformacje są według autora sednem ludzkiego życia. Kalectwo ma tutaj charakter jedynie odnosi się do ludzkich ograniczeń, niedoskonałości oraz bezradności w obliczu sił nadprzyrodzonych. Utwory, które znalazły się w tym cyklu, mają formę krótkich tekstów z powtarzającymi się motywami i refrenami. Jednym z najbardziej znanych jest Szewczyk — historia rzemieślnika „kuternogi” szyjącego buty Bogu, pragnącego ciężką pracą wyrazić Mu wdzięczność i szacunek. Szewczyk z pokorą przyjmuje swój los i akceptuje ułomność swego ciała, nie żywiąc przy tym żalu do Stwórcy. Równie intrygujący jest wiersz Garbus, w którym to garb towarzyszący bohaterowi wykazuje atrybuty ludzkie i wydaje się swoistym indywiduum. Jest on metaforą ciężaru egzystencjalnego — lęków, ułomności i konfliktów wewnętrznych każdego człowieka.

Na uwagę zasługuje również wiersz Dwoje ludzieńków z cyklu Trzy róże. Opowiada historię nieszczęśliwie zakochanych, którzy spotykają się ponownie, żywiąc wielką nadzieję, że tym razem pisane im będzie szczęście. Jednak nic bardziej mylnego — upływający czas działa na niekorzyść miłości.

Wyjątkowy język charakterystyczny dla twórczości Leśmiana sprawia, że jego utwory zapadają w pamię...

79 pages, ebook

First published January 1, 1920

6 people are currently reading
68 people want to read

About the author

Bolesław Leśmian

111 books30 followers
Bolesław Leśmian (actually Bolesław Lesman) was a Polish poet of Jewish descent. He was an artist and member of the Polish Academy of Literature. He was one of the most influential poets of the early 20th century in Poland, one of the best poets of 20th century and cousin of another notable poet of the epoch - Jan Brzechwa and a nephew of famous poet and writer of Young Poland - Antoni Lange.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
23 (34%)
4 stars
30 (45%)
3 stars
11 (16%)
2 stars
2 (3%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
Profile Image for polskasafona.
23 reviews
July 17, 2025
Poetycka uczta! Szkoda, że słów Leśmiana nie da się fizycznie ugryźć, bo na pewno byłyby bardzo soczyste :3
263 reviews1 follower
March 12, 2025
"Łąka" Bolesława Leśmiana to drugi tom poezji tego polskiego poety, po raz pierwszy opublikowany w 1920 roku. Zbiór ten uchodzi za jedno z najważniejszych dzieł Leśmiana, w którym autor zgłębia tematy ludowości, przyrody oraz miłości, prezentując je w niezwykle zmysłowy, trochę przerażający ale za to niezwykle oryginalny sposób.
Jego poezja balansuje na granicy rzeczywistości i baśni, a język, którym się posługuje, nie ma sobie równych w literaturze polskiej, bowiem Bolesław Leśmian jak nikt inny potrafił splatać słowa w magiczne, pełne tajemnicy i zmysłowości obrazy.
„Łąka” urzeka odważnymi neologizmami i głęboką refleksją nad życiem, śmiercią oraz naturą. Pojawiają się w niej jedne z najbardziej charakterystycznych dla Leśmiana tematów: człowiek w świecie przyrody, granica między rzeczywistością a snem, miłość spleciona z melancholią. To poezja, która nie starzeje się mimo upływu lat, jej ponadczasowość tkwi w unikalnym języku i poruszanych tematach – pragnieniach, które nigdy nie zostaną spełnione, przyrodzie, która nie jest tylko tłem, ale żywym, pulsującym organizmem.
W ramach serii "Kiedyś przeczytam"* na rynek trafiło właśnie nowe, dopieszczone i wychuchane wydanie od Powergraph w pięknej, minimalistycznej okładce, zawierające również posłowie autorstwa Anety Korycińskiej, znanej jako "Baba od polskiego".
Korycińska w swoim podsumowaniu do "Łąki" oferuje świeże spojrzenie na twórczość poety, analizując zarówno kontekst historyczny, jak i kulturowy powstania utworów. Jej komentarze pełne są mało znanych ciekawostek, które nie pojawiają się w standardowych opracowaniach szkolnych. Autorka komentarza odnosi się do kontekstów społecznych, wplata anegdoty oraz spostrzeżenia, które pozwalają spojrzeć na Leśmiana w nowy sposób, dzięki temu czytelnik ma okazję zgłębić ukryte znaczenia i symbole obecne w poezji, co czyni lekturę jeszcze bardziej fascynującą.
Jak już wspominałam nowe wydanie "Łąki" wyróżnia się staranną szatą graficzną, która oddaje klimat i estetykę poezji Leśmiana. Dzięki temu książka staje się nie tylko ucztą literacką, ale i wizualną. To wydanie jest doskonałą propozycją zarówno dla osób, które chcą po raz pierwszy zetknąć się z twórczością poety, jak i dla tych, którzy pragną odkryć jego poezję na nowo, wzbogaconą o współczesne interpretacje i analizy.
Podsumowując, "Łąka" Bolesława Leśmiana w nowym wydaniu Wydawnictwa Powergraph to pozycja obowiązkowa dla miłośników poezji i literatury polskiej.
Czy warto po nią sięgnąć? Bez wątpienia!
* Seria ta ma na celu przybliżenie czytelnikom klasycznych dzieł literatury polskiej w nowoczesnej oprawie, zachęcając do ich odkrycia lub ponownego przeczytania.

Za egzemplarz recenzencki dziękuję
Wydawnictwu Powergraph
#kiedyśprzeczytam
#współpracabarterowa
#współpracarecenzencka
#współpracareklamowa
Profile Image for Asaria.
961 reviews73 followers
December 20, 2024
3,5 -> 3

Przyznam się wam do tajemnicy. Zgarnęłam ten tomik tylko i wyłącznie by nadrobić brakujące 9 książek w wyzwaniu rocznym. Nie jest to moja pierwsza przygoda z Leśmianem, co to to nie. Jednak to właśnie przy tym tomiku odkryłam tyci, tyci problem poezji - potrzeba mi odpowiedniego nastroju by wiersze do mnie przemówiły.

W przypadku Leśmiana, kiedy się wciągnę, to czyta mi się jego twórczość rewelacyjnie - specyficzne słowotwórstwo tak charakterystyczne dla tego poety oraz ciekawie namalowane słowem obrazy i historie. Zauważyłam, że sporo jego wierszy ma taki dosyć specyficzny rytm :)
Displaying 1 - 6 of 6 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.