Τεχνητή Νοημοσύνη και Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα - Ιστορία, Χρήσεις, Ανησυχίες

by Στέργιος Χατζηκυριακίδης

Αν αναρωτηθήκατε πώς εργαλεία όπως το ChatGPT, το Gemini ή το Claude «καταλαβαίνουν» τη γλώσσα σας, αυτό το βιβλίο είναι για εσάς. Ο καθηγητής Υπολογιστικής Γλωσσολογίας Στέργιος Χατζηκυριακίδης μάς ξεναγεί στον συναρπαστικό κόσμο των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων, μέσα από μια ιστορική αναδρομή τόσο της Τεχνητής Νοημοσύνης γενικότερα, όσο και της Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας ειδικότερα. Με χιούμορ, φιλοσοφικές πινελιές και πρακτική αντιμετώπιση, ο συγγραφέας εξηγεί με απλά λόγια πώς αυτά τα μοντέλα μεταμορφώνουν και θα συνεχίσουν να μεταμορφώνουν την καθημερινότητά μας. Παράλληλα εξηγεί και αναδεικνύει όχι μόνο τις εφαρμογές τους, αλλά και τους κοινωνικούς, οικολογικούς και υπαρξιακούς προβληματισμούς που τα συνοδεύουν. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Paperback

Published December 17, 2024

Reviews

[Alexandros Chantzis · Rating 5 out of 5]

Το βιβλίο του Στέργιου Χατζηκυριακίδη αποτελεί τον τέλειο απλουστευμένο οδηγό για να κατανοήσει σχεδόν ο οποιοσδήποτε την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για όλους εμάς που έχουμε συνομιλήσει με "ρομπότ" σε chat εξυπηρέτησης πελατών και αναρωτιόμαστε πως διάολο λειτουργεί ή έχουμε απορίες για το αν θα καταστραφεί για πάντα ο κόσμος μας από terminators που θα τους έχουμε προγραμματίσει εμείς οι ίδιοι, αυτός ο σύντομος οδηγός δίνει πολλές απαντήσεις και βάζει τη σκέψη σε μια κατεύθυνση με τα σωστά δεδομένα. Θα διευκολυνθούν όλοι όσοι ξέρουν βασικά μαθηματικά λυκείου ή όσοι έχουν λίγες γνώσεις προγραμματισμού/αλγορίθμων, αλλά δεν είναι απαραίτητη γνώση. Παρ' ότι ένα επιστημονικό, εκλαϊκευμένο εγχειρίδιο για αυτό που συμβαίνει εδώ και τώρα, το βιβλίο είναι απολαυστικό έχοντας μικρές, διακριτικές δόσεις χιούμορ διάσκορπες στις σελίδες του και με σαφή πολιτική θέση (πολιτική, όχι κομματική ε). Τέλος, είναι άκρως ενδιαφέρον συγγραφικά πως ακόμα και σε αυτό το επιστημονικό βιβλίο ο Χατζηκυριακίδης δεν χάνει το μυθοπλαστικό συγγραφικό του στυλ και εισάγει χαρακτήρες που γελάς μαζί τους, τους αναζητείς και κάπως σου λείπουν όσο περνάνε οι σελίδες χωρίς να τους ξανασυναντάς. Όσοι το διαβάσετε θα με θυμηθείτε όταν βρείτε μπροστά σας το μεγαλείο του Αφελή Μπέη.

[Δημητρης Παπαδακης · Rating 5 out of 5]

Κοιτάξτε, αν έχει τύχει να συζητήσετε επιστημονικά σε ένα μπαρ, χωρίς να χάνεται καθόλου από την ελαφρότητα του μπαρ, κι από την σοβαρότητα της επιστήμης, ορίστε ένα βιβλίο που μπορεί να μιλήσει με απλότητα και χιούμορ για ένα τόσο πολύπλοκο θέμα, παραμένοντας επιστημονικά αξιόπιστο! Ο Στέργιος Χατζηκυριακίδης φέρνει τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα στην πόρτα μας, με χρήση απλών παραδειγμάτων, με πολύ ευρηματικές μεταφορές για την κατανόησή τους, που οριακά δακρύζεις από τα γέλια (από τον ΠΑΟΚ και την Τούμπα, μέχρι και ψευδόϊστορικά πρόσωπα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), με ακριβείς ορισμούς, με την περιγραφή της ιστορικής τους εξέλιξης, αλλά και με ζωντανές εφαρμογές των γλωσσικών μοντέλων, ζωγραφισμένες στις σελίδες. Απαντάει σε παράλογους φόβους για την χρήση τους και για το τι μέλλει γενέσθαι με δαύτα, και προσανατολίζει την συζήτηση από τους παράλογους φόβους, σε ρεαλιστικές προκλήσεις που έχει επιφέρει η εφαρμογή και η ευρεία χρήση τους. Προβληματίζεται και προβληματίζει για τον αντίκτυπο της εφαρμογής τους στις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και παίρνει θέση προτείνοντας βιώσιμες λύσεις μιας ξεχασμένης λογικής λύσεις, που θέτουν μια ανθρωπιστική βάση στον πυρήνα τους, στην οποία η χρήση τους θα διευκολύνει τον άνθρωπο, και δεν θα τον παραμερίζει εργασιακά, κάνοντάς τον πιόνι των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων. Θέτει ως σοβαρό κίνδυνο τον οικολογικό τους αντίκτυπο, ο οποίος ελάχιστα είναι γνωστός όταν αναφερόμαστε σε εκείνα, ενώ παράλληλα αναφέρεται με ρεαλισμό στον ρόλο της ακαδημαϊκής έρευνας, και στον ρόλο που αυτή καλείται να διαδραματίσει, επαναπροσδιορίζοντας την θέση της, με ανοιχτά αυτιά, ψυχραιμία και ρεαλισμό, ιδιαίτερα στον χώρο της Γλωσσολογίας, όπου μπορεί να αξιοποιηθούν για την διερεύνηση παραδοσιακών θεμελιακών αναζητήσεων. Η ευθύνη και ο ανθρωπιστικού τύπου κρατικός παρεμβατισμός έχουν καίρια θέση στην γενική πρόταση. Συνολικά, το βιβλίο διαβάζεται πολύ ευχάριστα , απνευστί, σε μια καφετέρια, σε ένα τρένο, σε ένα μπαρ, και έχει μία ιδιαίτερη τόλμη να θέτει ζητήματα, και να προτείνει, φέρνοντάς μας παράλληλα σε επιστημονική επαφή με έναν τόσο ραγδαία αναπτυσσόμενο κλάδο. Θεωρώ ότι αξίζει πολύ από την προσοχή μας όσον αφορά την συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, ανεξάρτητα αν είναι κάποιος ειδικός η όχι!

[Theo Xioufis · Rating 5 out of 5]

Ένα μικρό εισαγωγικό βιβλίο για την τεχνητή νοημοσύνη και τα LLM, χωρίς να λείπει το χιούμορ του συγγραφέα. Εξαιρετικό το κεφάλαιο για τους 'Παράλογους και μη φόβους'.

[Χρήστος Αρμάντο · Rating 2 out of 5]

Υπερβολικά συνοπτικό, ενδείκνυται μόνο για εντελώς αρχάριους στο θέμα.