Held: Over moed in complexe tijden

by Frank D'hanis

In zijn debuut legt filosoof Frank D'hanis glashelder uit wat heldendom vandaag betekent, en hoe klokkenluiders en influencers, maar ook outsiders en papa's elk op hun eigen manier 'moedig' zijn.

256 pages, Paperback

First published December 18, 2024

About the author

Frank D'hanis is filosoof en freelance copywriter, en publiceert regelmatig opiniestukken in de Vlaamse pers. Held is zijn eerste boek.

Reviews

[Frank D'hanis junior · Rating 5 out of 5]

WAW WAW WAW

[Gert Boel · Rating 4 out of 5]

Frank D'hanis schreef dit boek over heldenmoed, maar meer dan dat schreef hij het over gemeenschap en het verlies daarvan. Met een tomeloze denkkracht en een indrukwekkende filosofische bagage neemt hij de hedendaagse maatschappij onder de loep en vraagt zich af: hoe kunnen mensen in deze tijden van individualisering en de schijnbare overmacht van het monetaire nog hun eigen angstbarrières overwinnen én iets positief betekenen voor anderen. Nu de grote hergeboorte van de moedige mens steeds meer in de krijgskunst gezocht wordt, en oorlog steeds meer impliciet opdaagt als de kans tot herstel van onze collectieve ruggengraat, zoekt dit boek naar humanistische alternatieven en is alleen maar daarom onmisbaar voor iedereen die zich afvraagt: wat kan ik vandaag de dag doen om een mens te zijn?

[Marnix Verplancke · Rating 3 out of 5]

Mr. Williams, die in de film Living de hoofdrol speelt, is een saaie ambtenaar waar je je klok gelijk op kunt zetten tot hij te horen krijgt dat hij nog maar een half jaar te leven heeft en daarom zijn bestaan een andere wending wil geven. Waar hij het moeilijke dossier van drie vrouwen die een vervallen binnenplaatsje willen omvormen tot een kleine speeltuin altijd genegeerd heeft, gaat hij nu helemaal voor dat project. Hij zet de juiste mensen onder druk en het speeltuintje komt er. Op zijn bescheiden manier was hij een held, besluiten zijn vier collega’s wanneer ze een paar dagen na zijn begrafenis in de trein zitten op weg naar het werk.
Hoe ziet een hedendaagse held eruit, vraagt filosoof Frank D’hanis zich af in Held, over moed in complexe tijden, want het heldendom ligt niet meer voor de hand. Helden zie je alleen nog in strips en animatiefilms. Ze zijn iets voor kinderen, terwijl wij wel beter weten en iedere altruïstische daad meteen deconstrueren tot zijn egoïstische componenten. Het lijkt wel alsof hij dat deed om anderen te helpen, maar het was gewoon om zijn ego te strelen, zeggen we dan. Maar er zijn nog wel degelijk helden.
Zonder het nemen van risico’s heb je geen moed of heldendaden, aldus D’hanis, maar op zich zijn die ook niet voldoende. Aan 130 door een straat scheuren waar je maar 50 mag is niet moedig, dat is gewoon roekeloos. Nee, een held word je pas wanneer de anderen, die vier collega’s uit Living dus, je zo noemen. En wil je dat worden, dan moet je volgens D’hanis, die zich hierbij baseert op het werk van de Amerikaanse psychologen Philip Zimbardo en Zeno Franco, een paar regels in gedachten houden. Zo kijk je best verder dan je neus lang is, denk je goed na over wat je ziet, laat je je niet leiden door samenzweringstheorieën, vraag je je af wat de risico’s zijn van je mogelijke heldendaad, en - misschien wel de belangrijkste: wees een ambetanterik, iemand die onrecht ziet en aanklaagt, een klokkenluider dus.
Uiteindelijk houdt D’hanis een pleidooi voor het gemeenschapsdenken en tegen de individualisering die het politieke vervangt door online influencing. Het grote verhaal is vervangen door veel betekenisloze kleintjes en storytelling is storyselling geworden, zou je met de woorden van de Koreaans-Duitse filosoof Byung-Chul Han kunnen zeggen. Paradoxaal genoeg is Held, over moed in complexe tijden een ietwat pijnlijk voorbeeld van deze individualisering. Het boek is immers bijzonder onevenwichtig doordat D’hanis zo uitvoerig stilstaat bij zijn eigen verhaal, over zijn verleden als amateurbokser en hoe hij nadien een paar keer door de scholen waarvoor hij als docent werkte aan de deur werd gezet. De essentie van het boek komt zo volstrekt in de schaduw te staan.